ଏଵଂ ସଂପୂଜଯିତ୍ଵା ତାନ୍ଦେଵାନ୍ଯତ୍ନେନ ଶୁଦ୍ଧଧୀଃ
ଏପରିଭାବରେ, ଶୁଦ୍ଧ ମନେ ଏବଂ ବଡ଼ ଉତ୍ସାହରେ ସେମାନେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ।
ତତସ୍ତୁ ତୈର୍ଦ୍ଵିଜୈଃ ସାର୍ଦ୍ଧଂ କୁଂଡସ୍ଯ ଵିଧିପୂର୍ଵକମ୍
ତାପରେ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସହିତ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ କୁଣ୍ଡର କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।
ତତଃ ସମାହ୍ଵଯେଦ୍ଵହ୍ନିଂ ନାମ୍ନା ଖ୍ଯାତଂ ଘୃତାର୍ଚିଷମ୍ ଅଲାଭେ ତୁ ବହୂନା ଚ ଯଥାଲାଭଂ ନିଯୋଜଯେତ୍
ତାପରେ, ଘୃତାର୍ଚି ନାମର ଅଗ୍ନିକୁ ଡାକିବା ଉଚିତ, ଯଦି ବହୁତ ମିଳିନଥାଏ, ଯେତେ ମିଳିବେ ସେମାନେ ନିଯୁକ୍ତ କରିବା ଉଚିତ।
ଵିଦ୍ଯାଵୃଦ୍ଧାନ୍ଵଯୋଵୃଦ୍ଧାନ୍ଗୃହସ୍ଥାନ୍ସଂଯତେନ୍ଦ୍ରିଯାନ୍
ଯେଉଁମାନେ ଶିକ୍ଷାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ବୟସରେ ବଡ଼, ଗୃହସ୍ଥ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଯୁକ୍ତ କରିବା ଉଚିତ।
ଚିଂତଯେତ୍ତତ୍ର ଦେଵେଶଂ ପଂଚାସ୍ଯଂ ନୃପ ପାଵକମ୍ 4.142.
ସେଠାରେ, ରାଜା, ଦେବତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ପଞ୍ଚମୁଖୀ ଅଗ୍ନି ଭାବେ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଏକଜିହ୍ଵମଥୈକଂ ତୁ ତତ୍ସ୍ମୃତଂ ସର୍ଵକାମଦମ୍
ଏହି ଅଗ୍ନି ଗୋଟିଏ ଜିହ୍ବା ଏବଂ ଗୋଟିଏ ଆକୃତିରେ ରହି, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ ବୋଲି ମନ୍ତ୍ରଣା କରାଯାଏ।
ଋଗ୍ଭିଃ ପୂର୍ଵାମୁଖୈର୍ହୋମୋ ଯଜୁର୍ଭିଶ୍ଚୋତ୍ତରାମୁଖୈଃ। ସାମଭିଃ ପଶ୍ଚିମେ କାର୍ଯୋଽଥର୍ଵଭିର୍ଦକ୍ଷିଣାମୁଖୈଃ
ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ଋଗ୍ବେଦ ମନ୍ତ୍ରରେ, ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଯଜୁର୍ବେଦ ମନ୍ତ୍ରରେ, ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ସାମବେଦ ମନ୍ତ୍ରରେ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଅଥର୍ବବେଦ ମନ୍ତ୍ରରେ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ।
ଆଘାରାଵାଜ୍ଯ ଭାଗୌ ତୁ ପୂର୍ଵଂ ହୁତ୍ଵା ଵିଚକ୍ଷଣଃ
ପ୍ରଥମେ, ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ୟକ୍ତି ଆଘାର ଏବଂ ଘିଅ ଭାଗ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ।
ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ପୂର୍ଵମପ୍ଯେତତ୍ସର୍ଵଂ ପଶ୍ଚାତ୍ସମାଚରେତ୍
ଏହି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଥମେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପାଇଁ, ପରେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ କରିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରଣଵାଦିଭିସ୍ତଲ୍ଲିଂଗୈଃ ସ୍ଵାହାକାରାଂତଯୋଜିତୈଃ
ଓଁ ଓ ଅନ୍ୟ ଚିହ୍ନ ସହିତ, ସ୍ୱାହା ଉଚ୍ଚାରଣ ଯୋଗେ ଏହା କରିବା ଉଚିତ।
ଏଵଂ ପ୍ରକଲ୍ପଯେ ଦ୍ଯଜ୍ଞଂ କୋଟିହୋମାଖ୍ଯମୁତ୍ତମମ୍
ଏଭଳି ଭାବେ, କୋଟିହୋମ ନାମକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯଜ୍ଞ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ।
ହୋତଵ୍ଯାଃ କୋଟିହୋମେ ତୁ ସମିଧଶ୍ଚ ପଲାଶଜାଃ ପଞ୍ଚମେ ତନ୍ମୁଖେ ରାଜନ୍ସର୍ଵକାମାର୍ଥସିଦ୍ଧଯେ
କୋଟିହୋମରେ, ରାଜା, ହୋମ ଦ୍ରବ୍ୟ ପଳାଶ ଗଛର କାଠି ହେବା ଉଚିତ, ଏବଂ ପଞ୍ଚମ ମୁଖରେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ପାଇଁ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ।
ପୂର୍ଣାହୁତ୍ଯଃ ସମାଖ୍ଯାତାଃ କୋଟିହୋମେ ନରାଧିପ
ନରେଶ, କୋଟିହୋମରେ ପୂର୍ଣ୍ଣାହୁତି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅଛି।
ପ୍ରାରଂଭଦିନମାରଭ୍ଯ ବ୍ରାହ୍ମଣୈର୍ବ୍ରହ୍ମଵାଦିଭିଃ
ଆରମ୍ଭ ଦିନରୁ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବେ।
କ୍ରୋଧଲୋଭାଦଯୋ ଦୋଷା ଵର୍ଜନୀଯାଃ ପ୍ରଯତ୍ନତଃ 4.142.
କ୍ରୋଧ, ଲୋଭ ଓ ଏପରି ଅନ୍ୟ ଦୋଷ ସାବଧାନରେ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ।
କାଲେନ ମହତା ଚୈଵ ଶକ୍ଯଃ ପ୍ରାପ୍ତୁଂ କଥଂଚନ
ବହୁତ ସମୟ ଲାଗିଲେ ମଧ୍ୟ କିଛି ଭାବରେ ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଇପାରେ।
ନିଯମାଦ୍ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯାଦ୍ଵା ଦୁଷ୍କରୋ ହୀତି ମେ ମତିଃ
ନିୟମ କିମ୍ବା ବ୍ରହ୍ମଚର୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଦ୍ୱାରା ଏହା କଠିନ—ମୋ ମତ ଏହି।
କାର୍ଯାଦ୍ଗୁରୁତଯା ଯସ୍ମାତ୍ପର୍ଵକାଲାଦ୍ଯପେକ୍ଷଯା କୋଟିହୋମସ୍ଯ ସଂକ୍ଷେପଂ ଵଦ ମେ ବ୍ରହ୍ମ ସଂଭଵ
କାର୍ଯ୍ୟର ଗୁରୁତ୍ୱ ଏବଂ ଶୁଭ ସମୟ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିଥିବାରୁ, ବ୍ରହ୍ମାସନ୍ତାନ, ମୋତେ କୋଟିହୋମ ବିଷୟରେ ସଂକ୍ଷେପରେ କୁହ।
ଚତୁର୍ଵିଧୋ ମହାରାଜ କୋଟିହୋମୋ ଵିଧୀଯତେ
ମହାରାଜ, କୋଟି-ହୋମ ଚାରି ପ୍ରକାରରେ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି।
କାର୍ଯସ୍ଯ ଗୁରୁତାଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ନୈଵ କୁର୍ଯାଦପର୍ଵଣି
କାମର ଗୁରୁତ୍ୱ ବୁଝି, ଅଶୁଭ ଦିନରେ ଏହା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
କୃତ୍ଵା କୁଂଡଶତଂ ଦିଵ୍ଯଂ ଯଥୋକ୍ତଂ ହସ୍ତ ସଂମିତମ୍
ଯଥା ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ହୋଇଛି, ହାତର ମାପରେ ଏକ ସଂଖ୍ୟା ଦିବ୍ୟ କୁଣ୍ଡ ତିଆରି କରିବା ପରେ,
ସଦ୍ଯଃ ପକ୍ଷେ ତୁ ଵିପ୍ରାଣାଂ ସହସ୍ରଂ ପରିକୀର୍ତିତମ୍
ଏହା କୁହାଯାଇଛି ଯେ, ଏକ ସମୟରେ ହଜାର ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଯୋଗ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ।
ହୋମଂ କୁର୍ଯୁର୍ଦ୍ଵିଜାଃ ସର୍ଵେ କୁଣ୍ଡେ କୁଣ୍ଡେ ଯଥୋଦିତମ୍
ସମସ୍ତ ଦ୍ୱିଜ ମାନେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ କୁଣ୍ଡରେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ ହୋମ କରିବେ।
ନ ଚ ଵହ୍ନିବହୁତ୍ଵଂ ସ୍ଯାତ୍ତତ୍ର ଯଜ୍ଞେ ଵିଧୀଯତେ
ଏହି ଯଜ୍ଞରେ ଅନେକ ଅଗ୍ନି ରଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଏକ ଏଵ ଭଵେଦ୍ଯଜ୍ଞଃ କୋଟିହୋମୋ ନ ସଂଶଯଃ ଶତାନନଃ ସ ଵିଜ୍ଞେଯଃ କୋଟିହୋମୋ ନ ସଂଶଯଃ ।। 4.142.
ଏଠାରେ ଏକ ଯଜ୍ଞ ହେବା ଦରକାର; କୋଟି-ହୋମ ଏଭଳି ହୁଏ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏହାକୁ ଶତମୁଖୀ କୋଟି-ହୋମ ବୋଲି ବୁଝିବା ଉଚିତ୍, ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ସ୍ଵଲ୍ପୈରହୋଭିଃ କାର୍ଯଃ ସ୍ଯାଦ୍ଵର୍ଷାକାଲାଦିକେଽପି ଵା
ଏହି କାମ କିଛି ଦିନରେ କରାଯାଇପାରିବ, କିମ୍ବା ବର୍ଷା ଆରମ୍ଭରେ ମଧ୍ୟ।
ଵିପ୍ରାଣାଂ ଦ୍ଵେ ଶତେ ତତ୍ର ସୁଵିଭଜ୍ଯ ନିଯୋଜଯେତ୍
ସେଠାରେ ଦୁଇ ଶତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭଲଭାବେ ବିଭକ୍ତ କରି ନିଯୁକ୍ତ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଭୂପ କୁଂଡଦ୍ଵଯଂ କୃତ୍ଵା ଵିଭଜ୍ଯ ଚ ଵିଭାଵସୁମ୍
ମହାରାଜ, ଦୁଇଟି କୁଣ୍ଡ ତିଆରି କରି, ଅଗ୍ନିକୁ ଭାଗ କରିବା ପରେ,
ଶତଂ ତତ୍ର ନିଯୋଜ୍ଯଂ ସ୍ଯାଦ୍ଵିପ୍ରାଣାଂ ପ୍ରଵିଭଜ୍ଯ ଵୈ
ପ୍ରତ୍ୟେକ କୁଣ୍ଡରେ ଶତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭଲଭାବେ ବିଭକ୍ତ କରି ନିଯୁକ୍ତ କରିବା ଦରକାର।
ଏଵଂ ଚ ଦ୍ଵିମୁଖଂ କାର୍ଯଃ କୋଟିହୋମୋ ଵିଚକ୍ଷଣୈଃ
ଏଭଳି ଭାବରେ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ଦୁଇ ମୁଖରେ କୋଟି-ହୋମ କରିବା ଉଚିତ୍।