ପୁତ୍ରୋ ଵରରୁଚିଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠୋଽଥର୍ଵଣସ୍ଯ ନୃପପ୍ରିଯଃ ।। ତେ ଗତା ମାଗଧେଶସ୍ଯ ଚନ୍ଦ୍ରଗୁପ୍ତସ୍ଯ ଵୈ ସଭାମ୍ 3.2.30.
ଅଥର୍ବଣଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁଅ 'ବରରୁଚି', ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରିୟ; ସେମାନେ ମାଗଧ ରାଜା ଚନ୍ଦ୍ରଗୁପ୍ତଙ୍କ ସଭାକୁ ଗଲେ।
ନୃପସ୍ତାନ୍ପୂଜଯାମାସ ବହୁମାନପୁରଃସରମ୍
ରାଜା ସେମାନୋଁକୁ ବହୁ ସମ୍ମାନ ସହିତ ସ୍ୱୀକାର କଲେ।
ଵ୍ଯାଡିରାହ ମହାରାଜ ଯଃ ସ୍ତୁତୌ ତତ୍ପରଃ ପୁମାନ୍
ବ୍ୟାଡି କହିଲେ, 'ମହାରାଜ, ଯେଉଁ ପୁରୁଷ ସ୍ତୁତିରେ ନିଷ୍ଠା ରଖେ—'
ମୀମାଂସଶ୍ଚାହ ଭୋ ରାଜନ୍ଯଜ୍ଞେ ଯୋ ହି ପୁମାନ୍ପରଃ
ମୀମାଂସା କହିଲେ, 'ରାଜା, ଯେଉଁ ପୁରୁଷ ଯଜ୍ଞରେ ପ୍ରଧାନ—'
ହଵନଂ ତର୍ପଣଂ କୃତ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମାଦିକସୁରାନ୍ପ୍ରତି
ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ ହବନ ଓ ତର୍ପଣ କରିବା ପରେ—
ଶ୍ରୁତ୍ଵେଦଂ ପାଣିନିଶ୍ଚାହ ଚନ୍ଦ୍ରଗୁପ୍ତ ଶୃଣୁଷ୍ଵ ଭୋଃ
ଶ୍ରୁତବେଦ ଓ ପାଣିନି କହିଲେ, 'ଚନ୍ଦ୍ରଗୁପ୍ତ, ଶୁଣ—'
ତଥୈଵ ସୂତ୍ରପାଠୈଶ୍ଚ ଲିଂଗଧାତୁଗଣାଵୃତୈଃ
ଏହିପରି, ସୂତ୍ର ପାଠ ଓ ଧାତୁ-ଲିଙ୍ଗ ତାଲିକା ସହିତ—
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵରରୁଚିଶ୍ଚାହ ଶୃଣୁ ମାଗଧଭୂପତେ
ଏହା ଶୁଣି, ବରରୁଚି କହିଲେ, 'ମାଗଧ ରାଜା, ଶୁଣ—'
ଦଂଡଲୋମନଖାଧାରୀ ଭିକ୍ଷାର୍ଥୀ ଵେଦତତ୍ପରଃ
ଯେଉଁଠି ଦଣ୍ଡ, କେଶ ଓ ନଖ ଧରି, ଭିକ୍ଷା ଚାହେଁ, ବେଦରେ ନିଷ୍ଠା ରଖେ—
ଇତି ତେଷାଂ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପିତୃଶର୍ମାବ୍ରଵୀଦିଦମ୍
ସେମାନଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ପିତୃଶର୍ମା କହିଲେ—
ଗାମୀ ପାଣିଗୃହୀତାଯାମୃତୁକାଲେ ଯତେଂଦ୍ରିଯଃ 3.2.30.
ଯେଉଁ ପୁରୁଷ ନିୟମିତ ସମୟରେ ନାରୀଙ୍କୁ ହାତ ଧରେ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି—
ସ୍ଵାମିନ୍ଯଦ୍ଭଵତା ଚୋକ୍ତଂ ଧର୍ମଜ୍ଞେନ ଯଶସ୍ଵିନା
ସ୍ୱାମୀ, ଆପଣ ଯାହା କହିଛନ୍ତି, ଏହା ସତ୍ୟ; ଆପଣ ଧର୍ମ ଜ୍ଞାନୀ ଓ ପ୍ରଶଂସିତ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ତସ୍ଯ ଶିଷ୍ଯୋଽଭୂଦ୍ଗୁରୁଵାକ୍ଯପରାଯଣଃ
ଏହିପରି କହି, ସେ ଗୁରୁଙ୍କର ଆଜ୍ଞାକୁ ସର୍ବଦା ମନେ ରଖିଥିବା ଶିଷ୍ୟ ହେଲା।
ପିତୃଶର୍ମାପି ମନସା ଧ୍ଯାତ୍ଵା ଦାମୋଦରଂ ହରିମ୍
ପିତୃଶର୍ମା ମଧ୍ୟ ମନରେ ଦାମୋଦର ହରିଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କଲେ।
[https://sa.wikisource.org/s/d7d ପୂର୍ଵପୁଟମ୍] ଯତ୍କୃତ୍ଵା ଚ କଲୌ ଘୋରେ ପରାଂ ନିର୍ଵୃତିମାପ୍ନୁଯାତ୍
ଏହା କରିଲେ, ଏହି କଳିଯୁଗର ଭୟାନକ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ, ମନୁଷ୍ୟ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆନନ୍ଦକୁ ପାଇପାରିବ।
କଣଭୁଗ୍ଵରଶିଷ୍ଯୈଶ୍ଚ ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞୈଃ ସ ପରାଜିତଃ
କଣଭୁଜ୍ଵରଙ୍କ ଶିଷ୍ୟମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ, ସେଠାରେ ତାଙ୍କୁ ହରାଇଦେଲେ।
ଲଜ୍ଜିତଃ ପାଣିନିସ୍ତତ୍ର ଗତସ୍ତୀର୍ଥାନ୍ତରଂ ପ୍ରତି
ଲଜ୍ଜିତ ହୋଇ, ପାଣିନି ସେଠାରୁ ଅନ୍ୟ ତୀର୍ଥକୁ ଚାଲିଗଲେ।
କେଦାରମୁଦକଂ ପୀତ୍ଵା ଶିଵଧ୍ଯାନପରୋଽଭଵତ୍
କେଦାରର ପାଣି ପିଇ, ସେ ଶିବଙ୍କ ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ହେଲେ।
ତତୋ ଦଶଦିନାନ୍ତେ ସ ଵାଯୁଭକ୍ଷୋ ଦଶାହନି
ତାପରେ, ଦଶ ଦିନ ପରେ, ସେ କେବଳ ବାୟୁ ଖାଇ ଦଶ ଦିନ ରହିଲେ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵାମୃତମଯଂ ଵାକ୍ଯମସ୍ତୌଦ୍ଗଦ୍ଗଦଯା ଗିରା
ଅମୃତରେ ଭରିଥିବା କଥା ଶୁଣି, ସେ ଭାବଭରା କଣ୍ଠରେ ସ୍ତୁତି କଲେ।
ନନ୍ଦୀସଂସ୍ଥାଯ ଦେଵାଯ ଵିଦ୍ଯାଭଯକରାଯ ଚ
ନନ୍ଦୀରେ ବିରାଜିତ ଦେବ, ଯିଏ ଜ୍ଞାନ ଓ ଭୟରୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାନ୍ତି,
ପାପାନ୍ତକାଯ ଭର୍ଗାଯ ନମୋନନ୍ତାଯ ଵେଧସେ
ପାପ ନାଶକ ଭର୍ଗ, ଅନନ୍ତ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।
ଯଦି ପ୍ରସନ୍ନୋ ଦେଵେଶ ଵିଦ୍ଯାମୂଲପ୍ରଦୋ ଭଵ
ହେ ଦେବେଶ, ଆପଣ ଯଦି ପ୍ରସନ୍ନ, ତେବେ ମୋତେ ଜ୍ଞାନର ମୂଳ ଦିଅନ୍ତୁ।
ସର୍ଵଵର୍ଣମଯାନ୍ଯେଵ ଅଇଉଣାଦିଶୁଭାନି ଵୈ ।। 3.2.31.
‘ଅ’, ‘ଇ’, ‘ଉ’ ଆଦି ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଅକ୍ଷରମାନେ ସମସ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣର ଅଂଶ।
ଜ୍ଞାନହ୍ରଦେ ସତ୍ଯଜଲେ ରାଗ ଦ୍ଵେଷମଲାପହେ
ଜ୍ଞାନର ହ୍ରଦରେ, ସତ୍ୟର ଜଳ ଥିବା, ଯାହା ରାଗ ଓ ଦ୍ୱେଷର ମଳ କୁ ଦୂର କରେ,
ମାନସଂ ହି ମହତ୍ତୀର୍ଥ ବ୍ରହ୍ମଦର୍ଶନକାରକମ୍
ମନ ନିଜେ ଏକ ମହାତୀର୍ଥ, ଯାହା ବ୍ରହ୍ମ ଦର୍ଶନ ଦେଇଥାଏ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵାଂତର୍ଦଧେ ରୁଦ୍ରଃ ପାଣିନିଃ ସ୍ଵଗୃହଂ ଯଯୌ
ଏହିପରି କହି, ରୁଦ୍ର ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ, ଏବଂ ପାଣିନି ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିଗଲେ।
ଲିଂଗସୂତ୍ରଂ ତଥା କୃତ୍ଵା ପରଂ ନିର୍ଵାଣମାପ୍ତ ଵାନ୍
ଲିଙ୍ଗସୂତ୍ର ରଚନା କରି, ସେ ପରମ ମୁକ୍ତିକୁ ପାଇଲେ।
ଯତୋ ଯାତା ସ୍ଵଯଂ ଗଂଗା ସର୍ଵତୀର୍ଥମଯୀ ଶିଵା
ସେଠାରୁ, ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥର ମୂର୍ତ୍ତି ଭାବେ ଗଙ୍ଗା ନିଜେ ଶୁଭ ହୋଇ ବହିଗଲେ।
ବଭୂଵ କୃଷ୍ଣଭକ୍ତଶ୍ଚ ଵେଦଵେଦାଂଗପାରଗଃ
ସେ କୃଷ୍ଣଭକ୍ତ ହେଲେ, ଏବଂ ବେଦ ଓ ତାହାର ଶାଖାରେ ପାରଙ୍ଗତ ହେଲେ।