ରୁଦିତେ ରୋଦିତି ଵର୍ଷଂ ହୃଷ୍ଟୋ ଵର୍ଷଂ ପ୍ରହୃଷ୍ଯତି
କେହି କାନ୍ଦିଲେ ବର୍ଷା ହୁଏ, କେହି ଖୁସି ହେଲେ ସେଇପରି ଆନନ୍ଦରେ ବର୍ଷା ହୁଏ।
ତସ୍ମାତ୍ପ୍ରହୃଷ୍ଟୈସ୍ତୁଷ୍ଟୈଶ୍ଚ କର୍ତଵ୍ଯା କୌମୁଦୀ ନରୈଃ 4.140.
ତେଣୁ ଖୁସି ଓ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଲୋକମାନେ କୌମୁଦୀ ଉତ୍ସବ କରିବା ଉଚିତ।
ଉପଶମିତମେଘନାଦଂ ପ୍ରଜ୍ଵଲିତଦଶାନନଂ ରମିତରାମମ୍
ମେଘର ଗର୍ଜନ ଶାନ୍ତ ହେବା ପରେ, ଦଶମୁଖୀ ରାବଣ ଦହିଯିବାରେ ରାମ ଅତି ଆନନ୍ଦିତ ହେଇଥାନ୍ତି।
କୂଷ୍ମାଣ୍ଡାଦାନରମ୍ଯଂ କୁଵଲଯଖଣ୍ଡୈଶ୍ଚ ଧାତୁକାଭଦ୍ରମ୍
କୁଅଁଡା ଦାନ ଓ ନୀଳ କମଳ ଖଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ଏବଂ ଶୁଭ ଧାତୁ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ସବ ସୁନ୍ଦର ହୁଏ।
ଦୀପୋତ୍ସଵେ ଜନିତସର୍ଵଜନପ୍ରମୋଦାଂ କୁର୍ଵଂତି ଯେ ସୁମନସୋ ବଲିରାଜପୂଜାମ୍
ଯେଉଁ ଭଲ ମନ୍ତି ଲୋକମାନେ ଦୀପ ଉତ୍ସବରେ ବଳିରାଜାଙ୍କର ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣ ଉତ୍ତରପ ର୍ଵଣି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଯୁଧିଷ୍ଠିରସଂଵାଦେ ଦୀପାଲିକୋତ୍ସଵଵର୍ଣନଂ ନାମ ଚତ୍ଵାରିଂଶଦୁତ୍ତରଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ପୁରାଣର ଉତ୍ତର ପର୍ବରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସଂବାଦରେ 'ଦୀପାଳିକା ଉତ୍ସବର ବର୍ଣ୍ଣନା' ନାମକ ଏକଶତଚାଳିଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ନଵଗ୍ରହଲକ୍ଷହୋମଵିଧିଵର୍ଣନମ୍ ସର୍ଵକାମାପ୍ତଯେ କୃତ୍ଯଂ କଥଂ ଶାଂତିକପୌଷ୍ଟିକମ୍
ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ପାଇଁ ଶାନ୍ତି ଓ ପୌଷ୍ଟିକ କାର୍ଯ୍ୟ କିପରି କରିବା ଉଚିତ?
ଦୃଷ୍ଟ୍ଯାଯୁଃ ପୁଷ୍ଟିକାମୋ ଵା ତଥୈଵାଭିଚରନ୍ପୁନଃ
ଦୀର୍ଘାୟୁ, ପୌଷ୍ଟିକତା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲେ,
ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରାଣ୍ଯନୁକ୍ରମ୍ଯ ସଂକ୍ଷିପ୍ଯ ଗ୍ରନ୍ଥଵିସ୍ତରମ୍
ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ର ଦେଖି ଏବଂ ବଡ଼ ଗ୍ରନ୍ଥକୁ ସଂକ୍ଷେପରେ ନେଇ,
ପୁଣ୍ଯେଽହ୍ନି ଵିପ୍ରକଥିତେ କୃତ୍ଵା ବ୍ରାହ୍ମଣଵାଚନମ୍
ଶୁଭ ଦିନରେ, ବିଦ୍ୱାନଙ୍କ ସହ ପରାମର୍ଶ କରି ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ବାକ୍ୟ ପଢ଼ି,
ଗ୍ରହଯଜ୍ଞସ୍ତ୍ରିଧା ପ୍ରୋକ୍ତଃ ପୁରାଣଶ୍ରୁତିକୋଵିଦୈଃ
ପୁରାଣ ଓ ବେଦ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଗ୍ରହଯଜ୍ଞକୁ ତିନି ପ୍ରକାର ଭାବେ କହିଛନ୍ତି।
ତୃତୀଯଃ କୋଟିହୋମସ୍ତୁ ସର୍ଵକାମଫଲପ୍ରଦଃ
ତାହାର ତୃତୀୟଟି କୋଟିହୋମ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛାର ଫଳ ଦେଇଥାଏ।
ତସ୍ଯ ତାଵଦ୍ଵିଧିଂ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ପୁରାଣଶ୍ରୁତିଭାଷିତମ୍
ଏବେ ମୁଁ ପୁରାଣ ଓ ବେଦରେ ଥିବା ଏହାର ବିଧି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି।
କୁର୍ଯାଦ୍ଵିଧାନତୋ ଵେଦିଂ ଵିତସ୍ତ୍ଯୁଚ୍ଛ୍ରଯସଂଯୁତାମ୍
ଯଥାବିଧି ହାତର ମାପରେ ବେଦି ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ଅଗ୍ନିପ୍ରଣଯନଂ କୃତ୍ଵା ତସ୍ଯାମାଵାହଯେତ୍ସୁରାନ୍
ଅଗ୍ନି ସ୍ଥାପନ କରି, ସେଠାରେ ଦେବତାମାନେକୁ ଆହ୍ୱାନ କରିବା ଉଚିତ।
ସୂର୍ଯଃ ସୋମୋ ମହୀପୁତ୍ରୋ ବୁଧୋ ଜୀଵଃ ସିତୋର୍କଜଃ 4.141.
ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର, ପୃଥିବୀପୁତ୍ର, ବୁଧ, ଜୀବ ଓ ଶୁକ୍ରପୁତ୍ର—
ତାମ୍ରକାତ୍ସ୍ଫଟିକାଦ୍ରକ୍ତଚନ୍ଦନାତ୍ସ୍ଵର୍ଣଜାଵୁଭୌ
ତାମ୍ବା, ସ୍ଫଟିକ, ରକ୍ତଚନ୍ଦନ ଓ ସୁନାରୁ ଦୁଇଟି ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ମଧ୍ଯେ ତୁ ଭାସ୍କରଂ ଵିଦ୍ଯାଲ୍ଲୋହିତଂ ଦକ୍ଷିଣେନ ତୁ
ମଧ୍ୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ରଖିବା ଉଚିତ, ଦକ୍ଷିଣ ପାଖରେ ଲାଲ ରଖିବା ଉଚିତ।
ପୂର୍ଵେଣ ଭାର୍ଗଵଂ ଵିଦ୍ଯାତ୍ସୋମଂ ଦକ୍ଷିଣପୂର୍ଵକେ
ପୂର୍ବଦିଗରେ ଭାର୍ଗବଙ୍କୁ ଓ ଦକ୍ଷିଣପୂର୍ବରେ ସୋମଙ୍କୁ ରଖିବା ଉଚିତ।
ରାଜାମାତ୍ଯାନ୍ମହାରାଜ ତଂଡୁଲୈଃ ସ୍ଥାପଯେଦଥ
ହେ ମହାରାଜ, ରାଜା ଓ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଚାଉଳ ଦ୍ୱାରା ସେଠାରେ ବସାଯିବେ।
ସ୍କନ୍ଦମଙ୍ଗାରକସ୍ଯାପି ବୁଧସ୍ଯ ଚ ତଥା ହରିମ୍
ସ୍କନ୍ଦ, ମଙ୍ଗଳ, ବୁଧ ଓ ହରିଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ରଖିବା ଉଚିତ।
ଶନୈଶ୍ଚରସ୍ଯ ତୁ ଯମଂ ରାହୋଃ କାଲଂ ତଥୈଵ ଚ
ଶନିଙ୍କ ପାଇଁ ଯମ, ରାହୁଙ୍କ ପାଇଁ କାଳଙ୍କୁ ରଖିବା ଉଚିତ।
ଅଗ୍ନିରାପଃ କ୍ଷିତିର୍ଵିଷ୍ଣୁରିନ୍ଦ୍ରଃ ସୌଵର୍ଣଦେଵତାଃ
ଅଗ୍ନି, ପାଣି, ପୃଥିବୀ, ବିଷ୍ଣୁ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ସୁନାର ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ରଖିବା ଉଚିତ।
ଵିନାଯକଂ ତଥା ଦୁର୍ଗାଂ ଵାଯୁମାକାଶମେଵ ଚ
ବିନାୟକ, ଦୁର୍ଗା, ବାୟୁ ଓ ଆକାଶକୁ ମଧ୍ୟ ରଖିବା ଉଚିତ।
ଆଵାହଯେଦ୍ଵ୍ଯାହୃତିଭିସ୍ତଥୈଵାଶ୍ଵିକୁମାରକୌ
ବ୍ୟାହୃତି ମନ୍ତ୍ରରେ ଆହ୍ୱାନ କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାର ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ସୋମଶୁକ୍ରୌ ଯଥାଶ୍ଵେତୌ ବୁଧଜୀଵୌ ଚ ପିଙ୍ଗ ଲୌ 4.141.
ସୋମ ଓ ଶୁକ୍ର ଧଳା, ବୁଧ ଓ ଜୀବ ପିଙ୍ଗଳ ରଙ୍ଗରେ ରଖିବା ଉଚିତ।
ଗ୍ରହଵର୍ଣାନି ଦେଯାନି ଵାସାଂସି କୁସୁମାନି ଚ
ଗ୍ରହମାନେ ଯେମିତି ରଙ୍ଗର, ସେହି ରଙ୍ଗର କପଡ଼ା ଓ ଫୁଲ ଦେବା ଉଚିତ।
ଗୁଡୌଦନଂ ରଵେର୍ଦଦ୍ଯାତ୍ସୋମାଯ ଘୃତପାଯସମ୍
ରବିଙ୍କୁ ଗୁଡ଼ ଭାତ ଓ ସୋମଙ୍କୁ ଘିଅ ଦୁଧଭାତ ଦେବା ଉଚିତ।
ଦଧ୍ଯନ୍ନଂ ଗୁରଵେ ଦଦ୍ଯାଚ୍ଛକ୍ରାଯ ତୁ ଘୃତୌଦନମ୍
ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦହିଭାତ ଓ ଶକ୍ରଙ୍କୁ ଘିଅ ଭାତ ଦେବା ଉଚିତ।
ଚିତ୍ରୌଦନଂ କେତଵେ ଚ ସର୍ଵାନ୍ଭକ୍ଷ୍ଯୈରଥାର୍ଚଯେତ୍
କେତୁଙ୍କୁ ଚିତ୍ରା ଭାତ ଦେଇ, ପରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ପଦାର୍ଥ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।