ଵିଷ୍ଣୁନା ଵସୁଧା ଲବ୍ଧା ପ୍ରୀତେନ ବଲଯେ ପୁନଃ
ବଳିଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ବିଷ୍ଣୁ ମାଟିକୁ ପୁନି ପାଇଥିଲେ
ତତଃ ପ୍ରଭୃତି ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଵୃତ୍ତା କୌମୁଦୀ ପୁନଃ 4.140.
ସେଇବେଳୁଠାରୁ, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, କୌମୁଦୀ ପର୍ବ ପୁନି ଆରମ୍ଭ ହେଲା
ଲୋକଶୋକହରୀ କାମ୍ଯା ଧନପୁଷ୍ଟିସୁଖାଵହା
ଏହା ଲୋକଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂର କରେ, ଆକାଂକ୍ଷିତ, ଧନ, ପୋଷଣ ଓ ସୁଖ ଦେଇଥାଏ
ଧାତୁଜ୍ଞୈର୍ନୈଗମଜ୍ଞୈଶ୍ଚ ତେନୈଷା କୌମୁଦୀ ସ୍ମୃତା
ଧାତୁ ଜ୍ଞାନୀ ଓ ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ ଏହାକୁ କୌମୁଦୀ ବୋଲି କହନ୍ତି
ହୃଷ୍ଟାସ୍ତୁଷ୍ଟାଃ ସୁଖାଯତ୍ତାସ୍ତେନୈଷା କୌମୁଦୀ ସ୍ମୃତା
ସେମାନେ ଆନନ୍ଦିତ, ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଓ ସୁଖରେ ନିର୍ଭର କରିଥିବାରୁ, ଏହାକୁ କୌମୁଦୀ ବୋଲାଯାଏ
ଅର୍ଥାର୍ଥେ ପାର୍ଥ ଭୂମୌ ଚ ତେନୈଷା କୌମୁଦୀ ସ୍ମୃତା
ଧନ ପାଇଁ ଓ ଭୂମିରେ, ଏହିକାରଣରୁ ଏହାକୁ କୌମୁଦୀ ବୋଲାଯାଏ, ହେ ପାର୍ଥ
ଦତ୍ତଂ ଦାନଵରାଜସ୍ଯ ଆଦର୍ଶମିଵ ଭୂତଲେ
ଦାନବ ରାଜାଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ ଭୂମିରେ ଦର୍ପଣ ପରି
କୁତ ଈତି ଭଯଂ ତତ୍ର ନାସ୍ତି ମୃତ୍ଯୁକୃତଂ ଭଯମ୍
ସେଠାରେ କୌଣସି ଭୟ ନାହିଁ, ମୃତ୍ୟୁ ଦ୍ୱାରା ହେଉଥିବା ଭୟ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ
ନୀରୁଜଶ୍ଚ ଜନାଃ ସର୍ଵେ ସର୍ଵୋପଦ୍ରଵଵର୍ଜିତାଃ
ସମସ୍ତ ଲୋକ ରୋଗମୁକ୍ତ ଓ ସମସ୍ତ ବିପଦରୁ ଦୂରେ ରହିବେ।
ଯୋ ଯାଦୃଶେନ ଭାଵେନ ତିଷ୍ଠତ୍ଯସ୍ଯାଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିର
ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଏହି ଜଗତରେ ଯେଉଁଠି ଯେଉଁ ଭାବରେ ଲୋକ ରହନ୍ତି,
ରୁଦିତେ ରୋଦିତି ଵର୍ଷଂ ହୃଷ୍ଟୋ ଵର୍ଷଂ ପ୍ରହୃଷ୍ଯତି
କେହି କାନ୍ଦିଲେ ବର୍ଷା ହୁଏ, କେହି ଖୁସି ହେଲେ ସେଇପରି ଆନନ୍ଦରେ ବର୍ଷା ହୁଏ।
ତସ୍ମାତ୍ପ୍ରହୃଷ୍ଟୈସ୍ତୁଷ୍ଟୈଶ୍ଚ କର୍ତଵ୍ଯା କୌମୁଦୀ ନରୈଃ 4.140.
ତେଣୁ ଖୁସି ଓ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଲୋକମାନେ କୌମୁଦୀ ଉତ୍ସବ କରିବା ଉଚିତ।
ଉପଶମିତମେଘନାଦଂ ପ୍ରଜ୍ଵଲିତଦଶାନନଂ ରମିତରାମମ୍
ମେଘର ଗର୍ଜନ ଶାନ୍ତ ହେବା ପରେ, ଦଶମୁଖୀ ରାବଣ ଦହିଯିବାରେ ରାମ ଅତି ଆନନ୍ଦିତ ହେଇଥାନ୍ତି।
କୂଷ୍ମାଣ୍ଡାଦାନରମ୍ଯଂ କୁଵଲଯଖଣ୍ଡୈଶ୍ଚ ଧାତୁକାଭଦ୍ରମ୍
କୁଅଁଡା ଦାନ ଓ ନୀଳ କମଳ ଖଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ଏବଂ ଶୁଭ ଧାତୁ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ସବ ସୁନ୍ଦର ହୁଏ।
ଦୀପୋତ୍ସଵେ ଜନିତସର୍ଵଜନପ୍ରମୋଦାଂ କୁର୍ଵଂତି ଯେ ସୁମନସୋ ବଲିରାଜପୂଜାମ୍
ଯେଉଁ ଭଲ ମନ୍ତି ଲୋକମାନେ ଦୀପ ଉତ୍ସବରେ ବଳିରାଜାଙ୍କର ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣ ଉତ୍ତରପ ର୍ଵଣି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଯୁଧିଷ୍ଠିରସଂଵାଦେ ଦୀପାଲିକୋତ୍ସଵଵର୍ଣନଂ ନାମ ଚତ୍ଵାରିଂଶଦୁତ୍ତରଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ପୁରାଣର ଉତ୍ତର ପର୍ବରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସଂବାଦରେ 'ଦୀପାଳିକା ଉତ୍ସବର ବର୍ଣ୍ଣନା' ନାମକ ଏକଶତଚାଳିଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ନଵଗ୍ରହଲକ୍ଷହୋମଵିଧିଵର୍ଣନମ୍ ସର୍ଵକାମାପ୍ତଯେ କୃତ୍ଯଂ କଥଂ ଶାଂତିକପୌଷ୍ଟିକମ୍
ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ପାଇଁ ଶାନ୍ତି ଓ ପୌଷ୍ଟିକ କାର୍ଯ୍ୟ କିପରି କରିବା ଉଚିତ?
ଦୃଷ୍ଟ୍ଯାଯୁଃ ପୁଷ୍ଟିକାମୋ ଵା ତଥୈଵାଭିଚରନ୍ପୁନଃ
ଦୀର୍ଘାୟୁ, ପୌଷ୍ଟିକତା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲେ,
ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରାଣ୍ଯନୁକ୍ରମ୍ଯ ସଂକ୍ଷିପ୍ଯ ଗ୍ରନ୍ଥଵିସ୍ତରମ୍
ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ର ଦେଖି ଏବଂ ବଡ଼ ଗ୍ରନ୍ଥକୁ ସଂକ୍ଷେପରେ ନେଇ,
ପୁଣ୍ଯେଽହ୍ନି ଵିପ୍ରକଥିତେ କୃତ୍ଵା ବ୍ରାହ୍ମଣଵାଚନମ୍
ଶୁଭ ଦିନରେ, ବିଦ୍ୱାନଙ୍କ ସହ ପରାମର୍ଶ କରି ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ବାକ୍ୟ ପଢ଼ି,
ଗ୍ରହଯଜ୍ଞସ୍ତ୍ରିଧା ପ୍ରୋକ୍ତଃ ପୁରାଣଶ୍ରୁତିକୋଵିଦୈଃ
ପୁରାଣ ଓ ବେଦ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଗ୍ରହଯଜ୍ଞକୁ ତିନି ପ୍ରକାର ଭାବେ କହିଛନ୍ତି।
ତୃତୀଯଃ କୋଟିହୋମସ୍ତୁ ସର୍ଵକାମଫଲପ୍ରଦଃ
ତାହାର ତୃତୀୟଟି କୋଟିହୋମ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛାର ଫଳ ଦେଇଥାଏ।
ତସ୍ଯ ତାଵଦ୍ଵିଧିଂ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ପୁରାଣଶ୍ରୁତିଭାଷିତମ୍
ଏବେ ମୁଁ ପୁରାଣ ଓ ବେଦରେ ଥିବା ଏହାର ବିଧି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି।
କୁର୍ଯାଦ୍ଵିଧାନତୋ ଵେଦିଂ ଵିତସ୍ତ୍ଯୁଚ୍ଛ୍ରଯସଂଯୁତାମ୍
ଯଥାବିଧି ହାତର ମାପରେ ବେଦି ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ଅଗ୍ନିପ୍ରଣଯନଂ କୃତ୍ଵା ତସ୍ଯାମାଵାହଯେତ୍ସୁରାନ୍
ଅଗ୍ନି ସ୍ଥାପନ କରି, ସେଠାରେ ଦେବତାମାନେକୁ ଆହ୍ୱାନ କରିବା ଉଚିତ।
ସୂର୍ଯଃ ସୋମୋ ମହୀପୁତ୍ରୋ ବୁଧୋ ଜୀଵଃ ସିତୋର୍କଜଃ 4.141.
ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର, ପୃଥିବୀପୁତ୍ର, ବୁଧ, ଜୀବ ଓ ଶୁକ୍ରପୁତ୍ର—
ତାମ୍ରକାତ୍ସ୍ଫଟିକାଦ୍ରକ୍ତଚନ୍ଦନାତ୍ସ୍ଵର୍ଣଜାଵୁଭୌ
ତାମ୍ବା, ସ୍ଫଟିକ, ରକ୍ତଚନ୍ଦନ ଓ ସୁନାରୁ ଦୁଇଟି ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ମଧ୍ଯେ ତୁ ଭାସ୍କରଂ ଵିଦ୍ଯାଲ୍ଲୋହିତଂ ଦକ୍ଷିଣେନ ତୁ
ମଧ୍ୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ରଖିବା ଉଚିତ, ଦକ୍ଷିଣ ପାଖରେ ଲାଲ ରଖିବା ଉଚିତ।
ପୂର୍ଵେଣ ଭାର୍ଗଵଂ ଵିଦ୍ଯାତ୍ସୋମଂ ଦକ୍ଷିଣପୂର୍ଵକେ
ପୂର୍ବଦିଗରେ ଭାର୍ଗବଙ୍କୁ ଓ ଦକ୍ଷିଣପୂର୍ବରେ ସୋମଙ୍କୁ ରଖିବା ଉଚିତ।
ରାଜାମାତ୍ଯାନ୍ମହାରାଜ ତଂଡୁଲୈଃ ସ୍ଥାପଯେଦଥ
ହେ ମହାରାଜ, ରାଜା ଓ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଚାଉଳ ଦ୍ୱାରା ସେଠାରେ ବସାଯିବେ।