ଶ୍ରୁତ୍ଵୈତଦ୍ଵଚନଂ ରାଜା ଵସୁର୍ଵସୁମତାଂ ଵରଃ
ଏହି କଥା ଶୁଣି ବସୁମତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ବସୁର,
ଶ୍ରଵଣେ ସ୍ଥାପଯେଦ୍ଯଷ୍ଟିଂ ସ୍ନାନଵସ୍ତ୍ରୈଃ ପ୍ରପୂଜିତାମ୍
ସ୍ନାନବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ଦଣ୍ଡକୁ ଶ୍ରବଣ ସମୟରେ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ।
ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଥାନେ ପୁରୋଦ୍ଦିଷ୍ଟେ ଇନ୍ଦ୍ରମାତୃକସଂଜ୍ଞକେ
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସ୍ଥାନ, ଯାହାକୁ ଇନ୍ଦ୍ରମାତୃକା ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ସେଠାରେ।
ଵସ୍ତ୍ରୈର୍ଵିଚିତ୍ରୈଃ ସଂଵୀତାଂ ପିଟିକାଲଂକୃତାଂ ତଥା
ବିଭିନ୍ନ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧାଏଁ ଓ ଝାଲି ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହୋଇଥିବା।
ପ୍ରଥମଂ ଲୋକପାଲାଖ୍ଯଂ ଚତୁରସ୍ରଂ ସକର୍ଣିକମ୍
ପ୍ରଥମେ, କାନ ଥିବା ଚତୁର୍ସ୍ର ଆକୃତିର ଲୋକପାଳ ନାମକ ଚିହ୍ନ ତିଆରି କରିବା।
ଵୃତ୍ତଂ ଖଂଡାସ୍ରକଂ ରମ୍ଯଂ ଦ୍ଵିତୀଯଂ ରକ୍ତଚୂର୍ଣିତମ୍
ଦ୍ୱିତୀୟଟି ହେଉଛି ଗୋଲାକାର ଓ ଭଙ୍ଗା ଚତୁର୍ସ୍ର ଆକୃତି, ଲାଲ୍ ଗୁନ୍ଧ ଲଗାଇ ଶୋଭିତ।
ଚତୁର୍ଥମିନ୍ଦ୍ରଗୋପାଲଵୃତ୍ତଂ ମାତୃସମାଵୃତମ୍
ଚତୁର୍ଥଟି ଇନ୍ଦ୍ରର ଗୋପାଳ ଭଳି ଗୋଲାକାର ଓ ମାତୃକାମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଥିବା।
କୃଷ୍ଣକର୍ଣିକଯା ଷଷ୍ଠଂ ଵୃତ୍ତଂ ବୁଦ୍ବୁଦ ଶୋଭିତମ୍
ଷଷ୍ଠଟି ଗୋଲାକାର ଓ ଫୁଲା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, କଳା ମଧ୍ୟଭାଗ ଥିବା।
ଅଷ୍ଟମଂ ପିଟକଂ ଵୃତ୍ତଂ ଵରତ୍ରାସୂତ୍ରଵେଷ୍ଟିତମ୍ ।। 4.139.
ଅଷ୍ଟମ ପିଠାଟି ଗୋଲାକାର ଥିଲା, ରେଶମ ଦୂରିରେ ଭଲଭାବେ ବାନ୍ଧାଯାଇଥିଲା।
ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣ୍ଵୀଶସହିତଂ ଦଶମଂ ଶିଵସଂସ୍ଥିତମ୍
ଦଶମ ପିଠାରେ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଈଶ୍ୱର ସହିତ ଶିବଙ୍କ ବାସ ଅଛି।
ଛାତ୍ରଂ ଦ୍ଵାଦଶମଂ ଶୁକ୍ଲଂ ଧ୍ଵଜଦୀର୍ଘଂ ତ୍ରଯୋଦଶମ୍
ବାରତିଯା ଧଳା ଛତା ଓ ତେରତିଯା ଲମ୍ବା ପତାକା।
ବନ୍ଧଯିତ୍ଵା ଚନ୍ଦ୍ରପାଦୈ ରଜ୍ଜୁଭିଃ ସ୍ଥୂଣିକାଂ ନରୈଃ
ଚନ୍ଦ୍ରପଦ ଓ ଦୂରିରେ ଲୋକେ ଷ୍ଠୁଣିକାକୁ ଭଲଭାବେ ବାନ୍ଧିଥିଲେ,
ଦକ୍ଷିଣାଭିଶ୍ଚ ସଂପୂଜ୍ଯ ଗୁଡପାଯସପୂପକୈଃ
ମିଠା ଚାଉଳ, ପିଠା ଓ ଦକ୍ଷିଣା ଦେଇ ସମ୍ମାନ କରିଥିଲେ,
ପ୍ରେକ୍ଷଣୀଯୈର୍ମହାଦାନୈର୍ନଟୈଗୀତୈଃ କଥାନକୈଃ
ଦାନ, ନୃତ୍ୟ, ସଙ୍ଗୀତ ଓ କଥାକୁ ଦେଇ ଉତ୍ସବ ହେଉଥିଲା,
ଵେଶ୍ଯାଂଗନାନରୈର୍ହୃଷ୍ଟୈର୍ଦ୍ଯୂତକ୍ରୀଡାମହୋତ୍ସଵୈଃ
ହସୁଥିବା ବେଶ୍ୟା, ମହିଳା ଓ ବଡ଼ ଜୁଆ ଖେଳ ଉତ୍ସବ ସହିତ ଆନନ୍ଦ ହେଉଥିଲା,
ରାତ୍ରୌ ପ୍ରଜାଗରଃ କାର୍ଯୋ ରକ୍ଷଣାଯ ପ୍ରଯତ୍ନତଃ
ରାତିରେ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ସତର୍କ ରହିବା ଦରକାର।
କାକାଦ୍ଭଵତି ଦୁର୍ଭିକ୍ଷଂ କୌଶିକାନ୍ମ୍ରିଯତେ ନୃପଃ
କାଉଁ ଦ୍ୱାରା ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ଆସେ, ପଚା ଦ୍ୱାରା ରାଜା ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରେ।
ଶୈଥିଲ୍ଯାଦ୍ଗିରିଭିଚ୍ଛକ୍ରଃ ପ୍ରମାଦାନ୍ନୀଯତେ ଯଦି
ଢିଲା ହେଲେ ଚକ୍ର ଖସିଯାଏ, ଅବହେଳା ହେଲେ ଏହା ନେଇଯାଯିବ।
ଯାଵତ୍ତୁ ନୀଯତେ ସ୍ଥାନାଦନ୍ଯସ୍ମାଦୈଂଦ୍ରତୋ ଧ୍ଵଜଃ ।। 4.139.
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପତାକା ତାହାର ସ୍ଥାନ କିମ୍ବା ଇନ୍ଦ୍ର ସ୍ଥାନରୁ ହଟାଯାଏ,
ଇଂଦ୍ରଧ୍ଵଜସମୁତ୍ଥାନଂ ପ୍ରମାଦାନ୍ନ କୃତଂ ଯଦି
ଯଦି ଅବହେଳାରୁ ଇନ୍ଦ୍ର ପତାକା ଉଠାଯିବା କାମ ହୁଏନା,
କଥଂଚିଦ୍ଯଦି ଵିଘ୍ନଃ ସ୍ଯାଦ୍ଵିପାକଂ ମେ ନିବୋଧ ଵୈ
ଯଦି କିଛି ଅବରୋଧ ଆସେ, ତାହାର ଫଳ ମୋ ପାଖରୁ ଶୁଣ।
ମସ୍ତକେ ମନ୍ତ୍ରଵିଚ୍ଛେଦୋ ମୁଖେ ମୁଖ୍ଯବଲକ୍ଷଯଃ
ମୁଣ୍ଡରେ ମନ୍ତ୍ର ଭଙ୍ଗ ଓ ମୁଖରେ ପ୍ରଧାନ ଶକ୍ତିର ହାନି ହୁଏ।
ଵରତ୍ରାଯାଂ ମିତ୍ରନାଶଃ ସ୍ଥୂଣିକାସୁ ପଦାତଯଃ
ଦୂରିରେ ବନ୍ଧୁ ହାରାଯାନ୍ତି, ଷ୍ଠୁଣିକାରେ ପଦାତିମାନେ ପରାଜିତ ହୁଅନ୍ତି।
ଉତ୍ଥାପ୍ଯ ପୂଜଯେଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ଦିଵାରାତ୍ରମତଂଦ୍ରିତଃ
ଉଠାଇ ଦିନ ଓ ରାତି ଭକ୍ତି ସହିତ ଅକ୍ଲାନ୍ତ ଭାବେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ସୌଵର୍ଣଂ ରୌପ୍ଯକଂ କୃତ୍ଵା ପୂର୍ଣମୁତ୍ଥାପଯେଦ୍ଧ୍ଵଜମ୍
ସୁନା କିମ୍ବା ଚାନ୍ଦିରେ ପତାକା ତିଆରି କରି, ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଉଠାଇବା ଦରକାର।
ତ୍ରପୁସୈଃ କର୍କଟୀଭିଶ୍ଚ ନାଲିକେରୈଃ କପିତ୍ଥକୈଃ
ସିସା, କଙ୍କଡ଼ା, ନଡିଆ ଓ କପିଥ ଦ୍ୱାରା।
ନୈଵେଦ୍ଯାଦିଭିରଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ମଂତ୍ରେଣାନେନ ତୋଷଯେତ୍ କ୍ଷେମାର୍ଥଂ ସର୍ଵଲୋକସ୍ଯ ପୂଜେଯଂ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯତାମ୍
ନୈବେଦ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପଚାର ଦେଇ, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍। ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କର କ୍ଷେମ ପାଇଁ, ଏହି ପୂଜା ଗ୍ରହଣ କରାଯିବା ଉଚିତ୍।
ଶ୍ରଵଣାଦ୍ଭରଣୀଂ ଯାଵତ୍ପୂଜାଂ କୃତ୍ଵା ଵିଧାନତଃ
ଶ୍ରବଣ ରୁ ଭରଣୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ନିୟମାନୁସାରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।
ସାର୍ଥଂ ସୁରାସୁରଗଣୈଃ ପୁରଂଦରଶତକ୍ରତୋ 4.139.
ଯାତ୍ରା ପାଇଁ, ଦେବ ଓ ଦାନବଙ୍କର ମଧ୍ୟରୁ ଇନ୍ଦ୍ର, ଶତଯଜ୍ଞୀ ପୁରନ୍ଦର ସହିତ ଯାତ୍ରା କରାଯାଏ।
ଏଵଂ ଯଃ କୁରୁତେ ଯାତ୍ରାମିନ୍ଦ୍ରକେତୋର୍ଯୁଧିଷ୍ଠିର
ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଯେଉଁଠି ଜଣେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଧ୍ୱଜ ଯାତ୍ରା ଏଭଳି କରେ,