ମେରୋରୁପରି ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ସିଦ୍ଧଵିଦ୍ଯାଧରୋରଗୈଃ
ସିଦ୍ଧ, ବିଦ୍ୟାଧର ଓ ନାଗମାନେ ସହିତ ମେରୁ ପର୍ବତ ଉପରେ ଏହାକୁ ସ୍ଥାପନା କରାଗଲା।
ସ୍ଵଚ୍ଛତ୍ରଘଂଟାପିଟକୈଃ କିଂକିଣୀବଦ୍ଧବୁଦ୍ବୁଦୈଃ ଗତା ରସାତଲଂ ଦୈତ୍ଯା ଦେଵାଶ୍ଚାପି ଦିଵି ସ୍ଥିତାଃ
ନିଜ ଛତା, ଘଣ୍ଟି, ଝାଲି ଓ କିଂକିଣି ଲଗା ଫୁଲା ଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ଦାନବମାନେ ତଳସ୍ଥଳକୁ ଚଲିଗଲେ, ଦେବତାମାନେ ତ ଶ୍ୱର୍ଗରେ ରହିଲେ।
ତତଃ ପ୍ରଭୃତି ତାଂ ଦିଵ୍ଯାମିଂଦ୍ରଯଷ୍ଟିଂ ଯଜଂତି ତେ
ସେହି ସମୟରୁ ଏହି ଦିବ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରଦଣ୍ଡକୁ ସେମାନେ ପୂଜା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ଅତଃ ସ୍ଵର୍ଗଂ ଗତୋ ରାଜା ଭୂରିପୁଣ୍ଯଵଶାଦ୍ଵସୁଃ
ଏହିପରି, ବହୁ ପୁଣ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ରାଜା ବସୁର ଶ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।
ତସ୍ମୈ ଦତା ମହେନ୍ଦ୍ରେଣ ଵସୁଯଷ୍ଟିଃ ପ୍ରଗୃହ୍ଯତାମ୍
ମହେନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ବସୁର ଦଣ୍ଡ ଦାନ କଲେ, ଯାହା ଗ୍ରହଣ କରିବାଯୋଗ୍ୟ।
ଅଵତାର୍ଯ ଵର୍ଷାସମଯେ ସର୍ଵୈର୍ନୃପତିଭିଃ ସହ
ବର୍ଷାକାଳରେ ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ସହିତ ଏହାକୁ ତଳକୁ ଆଣାଗଲା।
ମହେନ ମଘଵା ପ୍ରୀତୋ ଦଦୌ ପୁଣ୍ଯଂ ଵସୋର୍ଵରମ୍
ମହାନ ମଘବାନ୍ ଖୁସିହୋଇ ବସୁର ପବିତ୍ର ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ।
ଯେଷୁ ଦେଶେଷୁ ମନୁଜା ଭକ୍ତିଭାଵପୁରଃସରାଃ
ଯେଉଁଠାରେ ଲୋକମାନେ ଭକ୍ତିଭାବରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥାନ୍ତି,
ତେଷୁ ଦେଶେଷୁ ମୁଦିତାଃ ପ୍ରଜା ରୋଗଵିଵର୍ଜିତାଃ 4.139.
ସେଉଁଠି ଲୋକମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ଓ ରୋଗରହିତ ରହନ୍ତି।
ଭଵିଷ୍ଯଂତି ସୁଵେଷାଶ୍ଚ ସୁଭାଷାଶ୍ଚ ସୁଭୂଷଣାଃ
ସେମାନେ ଭଲ ଜମା, ମିଷ୍ଟି କଥା କହୁଥିବା ଓ ସୁନ୍ଦର ଭୂଷିତ ହେବେ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵୈତଦ୍ଵଚନଂ ରାଜା ଵସୁର୍ଵସୁମତାଂ ଵରଃ
ଏହି କଥା ଶୁଣି ବସୁମତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ବସୁର,
ଶ୍ରଵଣେ ସ୍ଥାପଯେଦ୍ଯଷ୍ଟିଂ ସ୍ନାନଵସ୍ତ୍ରୈଃ ପ୍ରପୂଜିତାମ୍
ସ୍ନାନବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ଦଣ୍ଡକୁ ଶ୍ରବଣ ସମୟରେ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ।
ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଥାନେ ପୁରୋଦ୍ଦିଷ୍ଟେ ଇନ୍ଦ୍ରମାତୃକସଂଜ୍ଞକେ
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସ୍ଥାନ, ଯାହାକୁ ଇନ୍ଦ୍ରମାତୃକା ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ସେଠାରେ।
ଵସ୍ତ୍ରୈର୍ଵିଚିତ୍ରୈଃ ସଂଵୀତାଂ ପିଟିକାଲଂକୃତାଂ ତଥା
ବିଭିନ୍ନ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧାଏଁ ଓ ଝାଲି ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହୋଇଥିବା।
ପ୍ରଥମଂ ଲୋକପାଲାଖ୍ଯଂ ଚତୁରସ୍ରଂ ସକର୍ଣିକମ୍
ପ୍ରଥମେ, କାନ ଥିବା ଚତୁର୍ସ୍ର ଆକୃତିର ଲୋକପାଳ ନାମକ ଚିହ୍ନ ତିଆରି କରିବା।
ଵୃତ୍ତଂ ଖଂଡାସ୍ରକଂ ରମ୍ଯଂ ଦ୍ଵିତୀଯଂ ରକ୍ତଚୂର୍ଣିତମ୍
ଦ୍ୱିତୀୟଟି ହେଉଛି ଗୋଲାକାର ଓ ଭଙ୍ଗା ଚତୁର୍ସ୍ର ଆକୃତି, ଲାଲ୍ ଗୁନ୍ଧ ଲଗାଇ ଶୋଭିତ।
ଚତୁର୍ଥମିନ୍ଦ୍ରଗୋପାଲଵୃତ୍ତଂ ମାତୃସମାଵୃତମ୍
ଚତୁର୍ଥଟି ଇନ୍ଦ୍ରର ଗୋପାଳ ଭଳି ଗୋଲାକାର ଓ ମାତୃକାମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଥିବା।
କୃଷ୍ଣକର୍ଣିକଯା ଷଷ୍ଠଂ ଵୃତ୍ତଂ ବୁଦ୍ବୁଦ ଶୋଭିତମ୍
ଷଷ୍ଠଟି ଗୋଲାକାର ଓ ଫୁଲା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, କଳା ମଧ୍ୟଭାଗ ଥିବା।
ଅଷ୍ଟମଂ ପିଟକଂ ଵୃତ୍ତଂ ଵରତ୍ରାସୂତ୍ରଵେଷ୍ଟିତମ୍ ।। 4.139.
ଅଷ୍ଟମ ପିଠାଟି ଗୋଲାକାର ଥିଲା, ରେଶମ ଦୂରିରେ ଭଲଭାବେ ବାନ୍ଧାଯାଇଥିଲା।
ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣ୍ଵୀଶସହିତଂ ଦଶମଂ ଶିଵସଂସ୍ଥିତମ୍
ଦଶମ ପିଠାରେ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଈଶ୍ୱର ସହିତ ଶିବଙ୍କ ବାସ ଅଛି।
ଛାତ୍ରଂ ଦ୍ଵାଦଶମଂ ଶୁକ୍ଲଂ ଧ୍ଵଜଦୀର୍ଘଂ ତ୍ରଯୋଦଶମ୍
ବାରତିଯା ଧଳା ଛତା ଓ ତେରତିଯା ଲମ୍ବା ପତାକା।
ବନ୍ଧଯିତ୍ଵା ଚନ୍ଦ୍ରପାଦୈ ରଜ୍ଜୁଭିଃ ସ୍ଥୂଣିକାଂ ନରୈଃ
ଚନ୍ଦ୍ରପଦ ଓ ଦୂରିରେ ଲୋକେ ଷ୍ଠୁଣିକାକୁ ଭଲଭାବେ ବାନ୍ଧିଥିଲେ,
ଦକ୍ଷିଣାଭିଶ୍ଚ ସଂପୂଜ୍ଯ ଗୁଡପାଯସପୂପକୈଃ
ମିଠା ଚାଉଳ, ପିଠା ଓ ଦକ୍ଷିଣା ଦେଇ ସମ୍ମାନ କରିଥିଲେ,
ପ୍ରେକ୍ଷଣୀଯୈର୍ମହାଦାନୈର୍ନଟୈଗୀତୈଃ କଥାନକୈଃ
ଦାନ, ନୃତ୍ୟ, ସଙ୍ଗୀତ ଓ କଥାକୁ ଦେଇ ଉତ୍ସବ ହେଉଥିଲା,
ଵେଶ୍ଯାଂଗନାନରୈର୍ହୃଷ୍ଟୈର୍ଦ୍ଯୂତକ୍ରୀଡାମହୋତ୍ସଵୈଃ
ହସୁଥିବା ବେଶ୍ୟା, ମହିଳା ଓ ବଡ଼ ଜୁଆ ଖେଳ ଉତ୍ସବ ସହିତ ଆନନ୍ଦ ହେଉଥିଲା,
ରାତ୍ରୌ ପ୍ରଜାଗରଃ କାର୍ଯୋ ରକ୍ଷଣାଯ ପ୍ରଯତ୍ନତଃ
ରାତିରେ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ସତର୍କ ରହିବା ଦରକାର।
କାକାଦ୍ଭଵତି ଦୁର୍ଭିକ୍ଷଂ କୌଶିକାନ୍ମ୍ରିଯତେ ନୃପଃ
କାଉଁ ଦ୍ୱାରା ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ଆସେ, ପଚା ଦ୍ୱାରା ରାଜା ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରେ।
ଶୈଥିଲ୍ଯାଦ୍ଗିରିଭିଚ୍ଛକ୍ରଃ ପ୍ରମାଦାନ୍ନୀଯତେ ଯଦି
ଢିଲା ହେଲେ ଚକ୍ର ଖସିଯାଏ, ଅବହେଳା ହେଲେ ଏହା ନେଇଯାଯିବ।
ଯାଵତ୍ତୁ ନୀଯତେ ସ୍ଥାନାଦନ୍ଯସ୍ମାଦୈଂଦ୍ରତୋ ଧ୍ଵଜଃ ।। 4.139.
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପତାକା ତାହାର ସ୍ଥାନ କିମ୍ବା ଇନ୍ଦ୍ର ସ୍ଥାନରୁ ହଟାଯାଏ,
ଇଂଦ୍ରଧ୍ଵଜସମୁତ୍ଥାନଂ ପ୍ରମାଦାନ୍ନ କୃତଂ ଯଦି
ଯଦି ଅବହେଳାରୁ ଇନ୍ଦ୍ର ପତାକା ଉଠାଯିବା କାମ ହୁଏନା,