ବହୁଭିଃ କୋଷ୍ଠକୀକୃତ୍ଯ ଶରୌଘୈଃ ଶକଲୀକୃତମ୍
ଅନେକ ଲୋକ ଘେରି ରଖିଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ଅସଙ୍ଖ୍ୟ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ଭାଗ ଭାଗ କରିଦେଲେ।
ଇମାଂ କୃଷ୍ଣାର୍ଦ୍ଧଵଦନାଂ ଗୃହୀତାଂ ସିଂଦୁରାର୍ଚିତାମ୍ 4.136.
ଏହି ଅର୍ଧ କଳା ମୁହଁ ଥିବା, ସିନ୍ଦୁର ଦ୍ୱାରା ସଜାଇ ଧରାଯାଇଛି।
ଗଂଭୀରତୂର୍ଯଧ୍ଵନିନା ପ୍ରବୁଦ୍ଧାଂ ଵୃତ୍ତତାଂଡଵାମ୍
ଗଭୀର ଢୋଳର ଶବ୍ଦରେ ଜାଗି ଉଠି, ସେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନୃତ୍ୟ କରୁଛି।
ଏଵଂ କୃତେ ନ ଦାରିଦ୍ର୍ଯଂ ନ ଚ ଦୁଃଖଂ ଭଵେନ୍ନୃଣାମ୍
ଏପରି କାମ କଲେ, ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଓ ଦୁଃଖ ରହିବ ନାହିଁ।
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣ ଉତ୍ତରପର୍ଵଣି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଯୁଧିଷ୍ଠିରସଂଵାଦେ ଭୂତମାତ୍ରୁତ୍ସଵଵର୍ଣନଂ ନାମ ଷଟତ୍ରିଂଶଦୁତ୍ତରଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ମହାପୁରାଣର ଉତ୍ତରପର୍ବରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସଂବାଦରେ, 'ଭୂତମାତୃ ଉତ୍ସବ ବର୍ଣ୍ନନ' ନାମକ ଏକଶ ତିରିଶ ଅଧ୍ୟାୟ ଅଛି।
ରକ୍ଷାବନ୍ଧନଵର୍ଣନମ୍ ତଂ ଶୃଣ୍ଵେକାଗ୍ରମନସା ସମାସାଦ୍ଗଦିତଂ ମଯା
ଏହି ରକ୍ଷାବନ୍ଧନର କଥା, ମୁଁ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଭାବେ କହିଛି; ତୁମେ ଏକାଗ୍ର ମନରେ ଶୁଣ।
ପୁରା ଦେଵାସୁରେ ଯୁଦ୍ଧେ ଦାନଵା ସୁରନିର୍ଜିତାଃ
ପୁରାତନ କାଳରେ, ଦେବ ଓ ଅସୁରଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧରେ, ଦେବମାନେ ଦାନବମାନଙ୍କୁ ହରାଇଦେଲେ।
ଦୈଵାଦ୍ଭଵଂତି ଭୂତାନାଂ କାଲେ ଜଯପରାଜଯାଃ
ଦେବତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ, ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ସମସ୍ତ ଜୀବର ଜୟ ଓ ପରାଜୟ ହୁଏ।
ସଂଧାନଂ ସହ ଶକ୍ରେଣ କ୍ରିଯତାମଯନଦ୍ଵଯମ
ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ସମ୍ମିଳନ ହେଉ; ଏହି ଦ୍ୱିତୀୟ ଶତ୍ରୁତା ଶେଷ ହେଉ।
ରକ୍ଷାବଂଧପ୍ରଭାଵେନ ଦାନଵେନ୍ଦ୍ରୋ ଜିତୋ ମହାନ୍
ରକ୍ଷାବନ୍ଧନର ଶକ୍ତିରେ, ମହାନ ଦାନବ ନାୟକ ପରାଜିତ ହେଲେ।
ଭାର୍ଗଵେଣୈଵମୁକ୍ତାସ୍ତେ ଦାନଵା ଵିଗତଜ୍ଵରାଃ
ଭାର୍ଗବଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଦାନବମାନେ ତାଙ୍କର ଦୁଃଖ ଛାଡିଦେଲେ।
ଏଷ ପ୍ରଭାଵୋ ରକ୍ଷାଯାଃ କଥିତସ୍ତେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର
ଏହି ରକ୍ଷାବନ୍ଧନର ଶକ୍ତି, ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ତୁମକୁ କହିଦେଲି।
କସ୍ଯାଂ ତିଥୌ କଦା ଦେଵ ଏତନ୍ମେ ଵକ୍ତୁମର୍ହସି
ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କେଉଁ ତିଥିରେ, କେଉଁ ସମୟରେ କରିବା ଉଚିତ? ଦୟାକରି ମୋତେ କହିଦିଅ।
ଯଥା ଯଥା ହି ଭଗଵାନ୍ଵିଚିତ୍ରାଣି ପ୍ରଭାଷତେ
ଭଗବାନ୍ ଯେପରି ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟରେ କହିଥାନ୍ତି,
ସଂପ୍ରାପ୍ତେ ଶ୍ରାଵଣେ ଚୈଵ ପୌର୍ଣମାସ୍ଯାଂ ଦିନୋଦଯେ ।। 4.137.
ଶ୍ରାବଣ ମାସର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନର ସକାଳେ,
ସ୍ନାନଂ କୁର୍ଵୀତ ମତିମାଞ୍ଶ୍ରୁତିସ୍ମୃତିଵିଧାନତ
ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଲୋକେ ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ପ୍ରଥା ଅନୁସାରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଉପାକର୍ମାଦିଵେଦୋକ୍ତମୃଷୀଣାଂ ଚୈଵ ତର୍ପଣମ୍
ଏହା ପରେ ବେଦ ଅନୁସାରେ ଉପାକର୍ମ ଓ ଋଷିମାନଙ୍କୁ ଜଳ ଦେଇ ତର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଶୂଦ୍ରାଣାଂ ମଂତ୍ରସହିତଂ ସ୍ନାନଂ ଦାନଂ ଚ ଶସ୍ଯତେ
ଶୂଦ୍ରମାନେ ପାଇଁ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ସ୍ନାନ ଓ ଦାନ କରିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ତତୋପରାହ୍ନସମଯେ ରକ୍ଷାପୋଟଲିକାଃ ଶୁଭାଃ
ଏହା ପରେ ଦୁପରି ସମୟରେ ଶୁଭ ରକ୍ଷା ପୋଟଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଉଚିତ।
ଵସ୍ତ୍ରୈର୍ଵିଚିତ୍ରୈଃ କାର୍ପାସୈଃ କ୍ଷୌମୈର୍ଵା ମଲଵର୍ଜିତୈଃ
ସେଗୁଡିକୁ ବିଭିନ୍ନ ପରିସ୍କାର କପାସ କିମ୍ବା ରେଶମ କପଡ଼ ଦ୍ୱାରା, ମଲିନତା ହୀନ ଭାବରେ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
କାର୍ଯା ଗୃହସ୍ଯ ରକ୍ଷା ଗୋମଯରହିତୈଃ ସୁଵୃତ୍ତକୁଂଡୂକୈଃ
ଘର ପାଇଁ ରକ୍ଷା ଉପାୟ ଗୋମୟ ହୀନ ଏବଂ ଭଲ ଆକୃତିର କୁଣ୍ଡୁକ ଦ୍ୱାରା କରିବା ଉଚିତ।
ଉପଲିପ୍ତଗୃହମଧ୍ଯେ ଚତୁଷ୍କୋପରି ନ୍ଯସେଚ୍ଛୁଭଂ ପୀଠମ୍
ନୂତନ ଲିପି ହୋଇଥିବା ଘରର ମଧ୍ୟରେ ଚାରିଟି ପାଦ ଥିବା ଶୁଭ ପୀଠ ରଖିବା ଉଚିତ।
ଵେଶ୍ଯାଜନେନସହିତୋ ମଂଗଲଶବ୍ଦୈଃ ସୁହସିତୈଶ୍ଚିହ୍ନୈଃ
ବେଶ୍ୟାମାନେ ସହିତ, ମଙ୍ଗଳ ଶବ୍ଦ, ମିଳିତ ହସ ଓ ଚିହ୍ନ ସହିତ,
ଦେଵଦ୍ଵିଜାତିଶସ୍ତା ସୁସ୍ତ୍ରୀରର୍ଘ୍ଯୈଃ ସମର୍ଚଯେତ୍ପ୍ରଥମମ୍
ପ୍ରଥମେ ଦେବତା, ଦ୍ୱିଜାତି ଓ ମର୍ଯ୍ୟାଦାପ୍ରାପ୍ତ ଜନନୀମାନେ ପାଇଁ ଯଥାଯଥ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ମହାନଵମୀଵ୍ରତଵର୍ଣନମ୍ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ ପୁଣ୍ଯା ମହାନଵମ୍ଯସ୍ତି ତିଥୀନାଂ ପ୍ରଵରା ତିଥିଃ । ସାନୁଷ୍ଠେଯା ସୁରୈଃ ସର୍ଵୈଃ ପ୍ରଜାପାଲୈର୍ଵିଶେଷତଃ । । ୧ ଭଵାନୁତ୍ଥାପଯେତ୍ପାର୍ଥ ସମ୍ଵତ୍ସରସୁଖାଯ ଵୈ । ଭୂତପ୍ରେତପିଶାଚାନାଂ ପ୍ରୀତ୍ଯର୍ଥଂ ଚୋତ୍ସଵାଯ ଵା । । ୨ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଉଵାଚ କସ୍ମାତ୍କାଲାତ୍ପ୍ରଵୃତ୍ତେଯଂ ନଵମୀ ମହଶବ୍ଦଯୁକ୍ । କିମାଦାଵୁପପନ୍ନୋଽସ୍ତି ଭଗଵନ୍ନଵମୀଵିଧିଃ । । ୩ ଯଶୋଦାଗର୍ଭସମ୍ଭୂତେରୁତ ଯାତ୍ରା ପ୍ରଵର୍ତତେ । ଉତାହୋ ପୂର୍ଵମେଵାସୀତ୍କୃତତ୍ରେତାଯୁଗାଦିଷୁ । । ୪ ଯଦସ୍ଯାଂ ପ୍ରାଣିନଃ କେଚିନ୍ମନ୍ଯନ୍ତେ ଘାତଯନ୍ତି ଚ । ହତାନାଂ ପ୍ରାଣିନାଂ ତେଷାଂ କା ଗତିଃ ପାରଲୌକିକୀ । । ୫ ସ୍ଵଯଂ ଘ୍ନତାଂ ଘାତଯତାମନୁମୋଦଯତାଂ ତଥା । ଏତନ୍ମେ ସଂଶଯଂ ପୂର୍ଵଂ ଵକ୍ତୁମର୍ହସି କେଶଵ । । ୬ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ ପାର୍ଥ ଯା ପରମା ଶକ୍ତିରନନ୍ତା ଲୋକଵିଶ୍ରୁତା । ଆଦ୍ଯା ସର୍ଵଗତା ଶୁଦ୍ଧା ଭାଵଗମ୍ଯା ମନୋହରା । । ୭ ଆଦ୍ଯାଷ୍ଟମୀ କଲାକାଲୀ ଦ୍ଵିତୀଯା ସର୍ଵମଙ୍ଗଲା । ମାଯା କାତ୍ଯାଯନୀ ଦୁର୍ଗା ଚାମୁଣ୍ଡା ଶଙ୍କରପ୍ରିଯା । । ୮ ଧ୍ଯାଯନ୍ତି ଯାଂ ଯୋଗରତାଂ ସା ଦେଵୀ ପରମେଶ୍ଵରୀ । ରୂପଭେଦୈର୍ନାମଭେଦୈର୍ଭଵାନୀ ପୂଜ୍ଯତେ ଶିଵା । । ୯ ଅଷ୍ଟମ୍ଯାଂ ତୁ ନଵମ୍ଯାଂ ତୁ ଦେଵଦାନଵରାକ୍ଷସୈଃ । ଗନ୍ଧର୍ଵୈରୁରଗୈର୍ଯଜ୍ଞୈଃ ପୂଜ୍ଯତେ କିନ୍ନରୈର୍ନରୈଃ । । 4.138.୧୦ ଅନ୍ଯେଷ୍ଵପି ଯୁଗେଷ୍ଵାଦୌ ସୃଷ୍ଟେଃ ପୂର୍ଵଂ ପ୍ରଦର୍ଶିତା । ପୂଜ୍ଯତେଯଂ ପୁରା ଦେଵୀ ତେଭ୍ଯଃ ପୂର୍ଵତରୈଃ ଶୁଭୈଃ । । ୧୧ ଆଶ୍ଵଯୁକ୍ଛୁକ୍ଲପକ୍ଷେ ଚ ଯାଷ୍ଟମୀ ମୂଲସଂଯୁତା । ସା ମହାନଵମୀ ନାମ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯେଽପି ସୁଦୁର୍ଲଭା । । ୧୨ କନ୍ଯାଗତେ ସଵିତରି ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷେଽଷ୍ଟମୀ ତୁ ଯା । ମୂଲନକ୍ଷତ୍ରସଂଯୁକ୍ତା ସା ମହାନଵମୀ ସ୍ମୃତା । । ୧୩ ଅଷ୍ଟମ୍ଯାଂ ଚ ନଵମ୍ଯାଂ ଚ ଜଗନ୍ମାତରମମ୍ବିକାମ୍ । ପୂଜଯିତ୍ଯାଽଽଶ୍ଵିନେ ମାସି ଵିଶୋକୋ ଜଯତି ଦ୍ଵିଷଃ । । ୧୪ ସନ୍ତର୍ଜଯନ୍ତୀ ହୁଂକାରୈଃ ଖଡ୍ଗାଦିଭିରହର୍ନିଶମ୍ । ନଵମ୍ଯାଂ ପୂଜିତା ଦେଵୀ ଦଦାତି ନଵମଂ ଫଲମ୍ । । ୧୫ ସା ପୁଣ୍ଯା ସା ପଵିତ୍ରା ଚ ସା ଧର୍ମସୁଖଦାଯିନୀ । ତସ୍ମାତ୍ସଦା ପୂଜନୀଯା ଚାମୁଣ୍ଡାମୁଣ୍ଡମାଲିନୀ । । ୧୬ ତସ୍ଯାଂ ଯଦ୍ଯୁପଯୁଜ୍ଯନ୍ତେ ପ୍ରାଣିନୋ ମହିଷାଦଯଃ । ସର୍ଵେ ତେ ସ୍ଵର୍ଗତିଂ ଯାନ୍ତି ଘ୍ନତାଂ ପାପଂ ନ ଵିଦ୍ଯତେ । । ୧୭ ନ ତଥା ବଲିଦାନେନ ପୁଷ୍ପଧୂପଵିଲେପନୈଃ । ଯଥା ସଂତୁଷ୍ଯତେ ଲୋକେ ମହିଷୈର୍ଵିନ୍ଧ୍ଯଵାସିନୀ । । ୧୮ ଉଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଦୁର୍ଗାଂ ହନ୍ଯନ୍ତେ ଵିଧାନାଦ୍ଯେଽତ୍ର ଜନ୍ତଵଃ । ସ୍ଵର୍ଗଂ ତେ ଯାନ୍ତି କୌନ୍ତେଯ ଘାତଯନ୍ତୋଽପି ଭକ୍ତିତଃ । । ୧୯ ଭଵାନୀପ୍ରାଙ୍ଗଣେ ପ୍ରାଣା ଯେଷାଂ ଯାତା ଯୁଧିଷ୍ଠିର । ତେଷାଂ ସ୍ଵର୍ଗେ ଧ୍ରୁଵଂ ଵାସୋ ଵରାସ୍ତେଽପ୍ସରସାଂ ପ୍ରିଯାଃ । । 4.138.୨୦ ମନ୍ଵନ୍ତରେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ କଲ୍ପେଷୁ କୁରୁନନ୍ଦନ । ତେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ଚୈଵାସୀନ୍ନଵମୀଯଂ ପୁରାର୍ଚିତା
ମହାନବମୀ ବ୍ରତର ବିବରଣା ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି।
ପ୍ରସିଦ୍ଧାନାଦିନିଧନା ଵର୍ଷେଵର୍ଷେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର
ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ପ୍ରତି ବର୍ଷ ଆରମ୍ଭରୁ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହା ସବୁଠୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ଅଵତୀର୍ଣା ଭୁଵି ସଦା ନିତ୍ଯଂ ଦୈତ୍ଯନିବର୍ହିଣୀ
ଏହି ମହାଦେବୀ ସଦା ଭୂମିରେ ଅବତରଣ କରନ୍ତି, ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ କରନ୍ତି।
ପୁନଶ୍ଚୈଷା ମହାଦେଵୀ ଯଶୋଦା ଗର୍ଭସଂଭଵା
ଏହି ମହାଦେବୀ ଯଶୋଦାଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି।
ତତଃ ପ୍ରଭୃତି ଲୋକେଷୁ ଯଶୋଦାନଂଦଦାଯିନୀମ୍
ସେତିଠୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କୁ ଯଶୋଦାଙ୍କ ଝିଅ ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି।
ପୂର୍ଵପ୍ରଵୃଦ୍ଧୋଽପି ପୁନର୍ଭଗିନ୍ଯା ମହିମା କୃତଃ
ପୂର୍ବରୁ ବି ତାଙ୍କର ମହିମା ଭାଇଁ ଭାଉ ଦ୍ୱାରା ପୁନଃ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା।