ରତସ୍ଥଯୋସ୍ତଯୋର୍ଜାତଂ ଦିଵ୍ଯଵର୍ଷଶତଂ ଯଦା
ସେ ଦୁଇଁଜଣ ମିଳନରେ ଥିବାବେଳେ ଦିବ୍ୟ ଶତ ବର୍ଷ କଟିଗଲା,
ମୂତ୍ରୋଦକାତ୍ସମୁତ୍ତସ୍ଥୌ ନାରୀ ନିର୍ଦାରିତୋଦରା 4.136.
ମୂତ୍ର ଓ ପାଣିରୁ ଏକ ଜଣ ନାରୀ, ତାଙ୍କର ଉଦର ଫାଟିଯିବା ଅବସ୍ଥାରେ, ଉଦ୍ଭବ ହେଲେ ।
କପାଲମାଲାଭରଣା ବଦ୍ଧପିଂଡୋର୍ଧ୍ଵପିଂଡିକା
କପାଳମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା, ଗଠିତ ଓ ଉପରକୁ ବଂଧା ଚୁଡ଼ା ଥିବା,
ଵ୍ଯାଘ୍ରଚର୍ମାଂବରଧରା ରଣତ୍କିଂକିଣିମେଖଲା
ବାଘର ଚର୍ମ ପିନ୍ଧିଥିବା, ଝୁଙ୍କାରୁଥିବା ଘଂଟିର ମେଖଳା ପିନ୍ଧିଥିବା,
ଉତ୍ତାଲତାଲମବଲା ନୃତ୍ଯଂତି ଚ ହସଂତି ଚ
ଉଚ୍ଚ ଦେହ ଥିବା ଶକ୍ତିଶାଳି ନାରୀମାନେ ନୃତ୍ୟ କରନ୍ତି ଓ ହସନ୍ତି ।
କପାଲଖଟ୍ଵାଙ୍ଗଧରା ଗଜଚର୍ମାଵଗୁଣ୍ଠିତାଃ
କପାଳ ଓ ଖଟ୍ୱାଙ୍ଗ ଧାରଣ କରିଥିବା, ହାତୀର ଚର୍ମରେ ଢାକା ନାରୀମାନେ ।
ଅନୁଗମ୍ଯମାନୋ ବହୁଭିର୍ଭୂତୈରତିଭଯଂକରୈଃ
ତାଙ୍କୁ ବହୁ ଭୟଙ୍କର ଜୀବ ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲେ ।
ଏକୀଭୂତୈଃ କ୍ଷଣେନୈଵ ତୌ ଭଵାନୀଭଵୋଦ୍ଭଵୌ
କେବଳ ଏକ କ୍ଷଣରେ ଭବାନୀ ଓ ଭବ ଦୁଇଜଣ ଏକାଟି ହେଇଗଲେ ।
କଲ୍ଯାଣି ପଶ୍ଯ ପଶ୍ଯୈତୌ ମତ୍ତ୍ଵଦଙ୍ଗସମୁଦ୍ଭଵୌ
ହେ କଳ୍ୟାଣୀ, ଦେଖ, ଦେଖ, ଏହି ଦୁଇଜଣ ତୁମ ଦେହରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛନ୍ତି ।
ଭ୍ରାତୃଭାଂଡୌ ଯଥା ଦେଵି ତଦ୍ଵଦେତୌ ମତୌ ମମ
ହେ ଦେବୀ, ଭାଇମାନେ ଯେପରି ଝଗଡା କରନ୍ତି, ଏହି ଦୁଇଜଣ ମଧ୍ୟ ଏମିତି ମୋ ମତରେ ।
ଭ୍ରାତୃଭାଂଡା ଭୂତମାତା ତଥୈଵୋଦକସେଵିକା
ଭୂତମାତା ଭାଇମାନେ ଝଗଡା କରୁଥିବା ଭଉଣୀ ପରି ଜଳ ଦେଇ ସେବା କରନ୍ତି ।
ଭୁକ୍ତ୍ଵାର୍ହୋପଗତାଂ ଚୈତାଂ ଜରତ୍ତରୁତଲେ ସ୍ଥିତାମ୍ 4.136.
ଯେଉଁ ଦାନ ଦିଆଯାଇଥିଲା ଖାଇ ସେ ପୁରୁଣା ଗଛ ତଳେ ବସି ରହିଲେ ।
ଚନ୍ଦନେନ ସମାଲଭ୍ଯ ପୁଷ୍ପଧୂପୈରଥାର୍ଚ୍ଯ ତାମ୍
ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇ ଫୁଲ ଓ ଧୂପରେ ପୂଜା କରାଯାଇଥିଲା ।
ଯ ଏଵଂ କୁରୁତେ ଦେଵି ଭକ୍ତିଭାଵେନ ଭାଵିତଃ
ହେ ଦେବୀ, ଯେଉଁଠି ଭକ୍ତିଭାବରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରେ,
ନ ଶାକିନ୍ଯୋ ଗୃହେ ତସ୍ଯ ନ ପିଶାଚା ନ ରାକ୍ଷସାଃ
ତାଙ୍କର ଘରେ କେହି ଡାକିନୀ, ପିଶାଚ କିମ୍ବା ରାକ୍ଷସ ରହିବେ ନାହିଁ ।
ପୁରୁଷୈଃ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ର ଯତ୍ତନ୍ମେ ଵକ୍ତୁମର୍ହସି
ହେ ମନ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାଘ, ଲୋକମାନେ କଣ କରିବା ଉଚିତ ତୁମେ ମୋତେ କହ ।
ନାମଭେଦୈଃ କ୍ରିଯାଭେଦୈଃ କାଲଭେଦୈଶ୍ଚ ପୂଜ୍ଯତେ
ସେ ବିଭିନ୍ନ ନାମ, ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ବିଭିନ୍ନ ସମୟରେ ପୂଜିତା ହୁଅନ୍ତି ।
ପ୍ରତିପତ୍ପ୍ରଭୃତି ଜ୍ଯେଷ୍ଠେ ଯାଵତ୍ପଂଚଦଶୀ ତିଥିଃ
ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସର ପ୍ରଥମ ତିଥିରୁ ପନ୍ଦର ତିଥି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୂଜା ହୁଏ ।
ଵିକର୍ମଫଲନିର୍ଦେଶଃ ପାଂଡଵାନାଂ ଵିଡଂବନମ୍
ଅନ୍ୟାୟ କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ଦେଖାଇବା ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ଉପହାସ କରିବା ।
ଵିଶ୍ଵାସ୍ଯଧନଲୋଭେନ ସଂଧ୍ଯାଯାଂ ନିହତଃ ପଥି
ବିଶ୍ୱାସ ଓ ଧନ ଲୋଭରେ ସେ ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ରାସ୍ତାରେ ମରିଗଲେ ।
ଦୃଷ୍ଟୋ ଭଵଦ୍ଭିଃ ସଂହୃଷ୍ଟଃ ପରପାରାଵମର୍ଶକଃ
ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଥିଲେ, ସେ ଖୁସି ହୋଇ ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱ ଦେଖୁଥିଲେ ।
ଶୀର୍ଣସୂକ୍ଷ୍ମେଣ ପତ୍ରେଣ ବାଲା ମାଲାନୁମୋଦିତାଃ 4.136.
ଶୁଷ୍କ ଓ ପତଳା ପତ୍ର ଦେଇ ଶିଶୁମାନେ ମାଳାକୁ ମନ ଦେଲେ ।
ହେ ଜନାଃ କିଂ ନ ପଶ୍ଯଧ୍ଵଂ ସ୍ଵାମିଦ୍ରୋହକରଂ ପରମ୍
ହେ ଲୋକମାନେ, କାହିଁକି ତମେ ତୁମ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱାସଘାତ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଦେଖୁନାହିଁ ?
ଚରୈଃ କିଲାସୈଃ ସଂପ୍ରାପ୍ତଃ ସର୍ଵୋଦ୍ଵେଗକରଃ ପରମ୍
ସେ ଚର ଓ କୁଷ୍ଟରୋଗୀ ସହିତ ଆସି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବହୁ ଦୁଃଖ ଦେଲେ ।
ପ୍ରେକ୍ଷକୈର୍ଵେଷ୍ଟିତଃ ସ୍ତେନୋ ରଟତ୍ଯେଷ ଵିମୋହିତଃ
ଦର୍ଶକମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଘେରି ରହିଛନ୍ତି, ଏହି ଚୋର ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଚିତ୍କାର କରୁଛି।
ସିତକେଶଂ ସିତଶ୍ମଶ୍ରୁସିତାଂବରଧରଂ ଦ୍ଵିଜମ୍
ଧଳା କେଶ, ଧଳା ଦାଡି ଓ ଧଳା ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିଥିବା ଦ୍ୱିଜ ଜଣେ।
ଗୃହାନ୍ନିଷ୍କ୍ରମ୍ଯତାଂ ରଂଡା ଵୃଦ୍ଧୋ ଭୂତ୍ଵାପ୍ଯସୌ ସ୍ତ୍ରିଯାଃ
ଏହି ବୃଦ୍ଧ ପୁରୁଷକୁ, ଜଣେ ମହିଳା ଗୃହରୁ ବାହାର କରିଦେଉ।
ଭୈରଵାଭରଣୋତ୍ତାଲା ଵ୍ଯାଲଯଜ୍ଞୋପଵୀତିନଃ
ଭୟଜନକ ଗହଣା ପିନ୍ଧିଥିବା, ସର୍ପ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ଯଜ୍ଞୋପବୀତ ପିନ୍ଧିଥିବା।
ନିର୍ଵେଦକୋଽସ୍ଯ ହୃଦଯେ ନ କିଂଚିଦପି ତିଷ୍ଠତି
ତାଙ୍କର ହୃଦୟରେ କୌଣସି ଆସକ୍ତି ନାହିଁ; କିଛି ରହିନାହିଁ।
ରକ୍ତଦୃକ୍କାକକୃଷ୍ଣାଂଗଂ ଶବରଂ କିଂ ନ ପଶ୍ଯତ
ତୁମେ ଦେଖୁନାହିଁ କି, ରକ୍ତ ଚକ୍ଷୁ ଓ କାକ ଭଳି କଳା ଦେହ ଥିବା ଶବରକୁ?