ଅଷ୍ଟମ୍ଯାଂ ଚ ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଂ ସମ୍ପୂଜ୍ଯଃ ଶଶିଶେଖରଃ
ଅଷ୍ଟମୀ ଓ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ ଚନ୍ଦ୍ରଶିଖର ଭଗବାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଦଶମ୍ଯାମୃଷଯଃ ଶାଂତାଃ ସର୍ଵେ ଵ୍ଯାସପୁରସ୍ସରାଃ
ଦଶମୀ ତିଥିରେ ବ୍ୟାସ ଆଦି ସମସ୍ତ ଶାନ୍ତ ଋଷିମାନେଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ।
ତ୍ରଯୋଦଶ୍ଯାଂ ତ୍ରିନେତ୍ରୋତ୍ଥଵହ୍ନିନା ଶାଂତଵିଗ୍ରହମ୍
ତ୍ରୟୋଦଶୀ ତିଥିରେ, ତିନି ଆଖି ଥିବା ଭଗବାନଙ୍କ ଅଗ୍ନିରେ ଶାନ୍ତ ରୂପ ଦେଖାଯାଏ।
ଆଂଦୋଲକେ ମଦନକେ ରଥଯାତ୍ରାସୁ ଚୈଵ ହି ଯାତ୍ରା ଵାସଂତିକୀ ଚେଯଂ ଚିତ୍ତସ୍ଵାସ୍ଥ୍ଯକରୀ ପରା।।4.134.
ଝୁଲା ଉତ୍ସବ, ମଦନ ଉତ୍ସବ ଓ ରଥଯାତ୍ରାରେ, ଏହି ବସନ୍ତ ଯାତ୍ରା ମନକୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଶାନ୍ତି ଦେଇଥାଏ।
ସମ୍ଯକ୍ସୁଧାଧଵଲିତେ ଭଵନେ ସୁରାଣାମଂତସ୍ସୁଵସ୍ତ୍ରମଣିମୌକ୍ତିକଦାନଚିତ୍ରେ
ସୁଧାରେ ଧୋଇଥିବା ଘରରେ, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ବସ୍ତ୍ର, ମଣି ଓ ମୁକ୍ତା ଦାନ ଦେଖାଯାଏ।
ମଦନମହୋତ୍ସଵଵର୍ଣନମ୍ ଉମାପତିଃ ପଶୁପତିର୍ଧ୍ଯାନାସକ୍ତୋ ବଭୂଵ ହ
ଉମାଙ୍କ ପତି ପଶୁପତି ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ହେଇ ରହିଲେ।
ବ୍ରହ୍ମାଦିଭିଃ ସମାମଂତ୍ର୍ଯ ଵିବୁଧୈଃ ପୁତ୍ରଲବ୍ଧଯେ
ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ପୁଅ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କଲେ।
ପ୍ରହିତଃ କ୍ଷୋଭଣାର୍ଥାଯ ସମର୍ଥ ଇତି ମନ୍ମଥଃ
ମନମଥଙ୍କୁ, ଯିଏ ଏହି କାମରେ ସମର୍ଥ, ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରିବା ପାଇଁ ପଠାଯାଇଲା।
ରତିପ୍ରୀତିମଦୋନ୍ମାଦଵସଂତଶ୍ରୀସହାଯଵାନ୍
ରତି, ଆନନ୍ଦ, ମଦ ଓ ବସନ୍ତ ଦେବୀ ସହିତ ସେ ଯାତ୍ରା କଲେ।
ଆମ୍ରାଶୋକଵନୋତ୍ତଂସୋ ମାଲତୀକୃତଶେଖରଃ
ଆମ୍ର ଓ ଅଶୋକ ମାଳା ପିନ୍ଧି, ମଲ୍ଲିକା ଫୁଲର ମୁକୁଟ ପିନ୍ଧିଥିଲେ।
ଝଲ୍ଲରୀଵାଦ୍ଯସଂଘୁଷ୍ଟଭାଂଡାଗାରିକଲେଖକଃ
ଝଙ୍କାର ଓ ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ରର ଶବ୍ଦ ଗୁଞ୍ଜିଥିଲା, ଧନର ଲେଖାପାଳକ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।
ଦକ୍ଷିଣାନିଲଗଂଧାଢ୍ଯଃ କଟାକ୍ଷେକ୍ଷିତଵର୍ଷଵାନ୍
ଦକ୍ଷିଣ ପବନର ସୁଗନ୍ଧ ଭରିଥିଲା, ଚାଉଡ଼ିଆ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଅନେକ ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ସ ପୁଷ୍ପଚାପମାକୃଷ୍ଯ ମଦନୋନ୍ମାଦନଂ ଶରମ୍
ସେ ପୁଷ୍ପଧନୁ ଓ ମଦନ ଉନ୍ମାଦ ଦେଇଥିବା ବାଣ ତାଣିଲେ।
ବୁଦ୍ଧ୍ଵା ତଂ ତସ୍ଯ ସଂକଲ୍ପଂ ରୁଦ୍ରଃ କ୍ରୋଧାଜ୍ଜ୍ଵଲନ୍ରୁଷା
ତାଙ୍କର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ବୁଝି, ରୁଦ୍ର କ୍ରୋଧରେ ଦହିଉଠିଲେ।
କାମୋ ଵିଲୋକିତସ୍ତେନ ଭସ୍ମୀଭୂତଶ୍ଚ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ 4.135.
ସେ ଦେଖିବା ସହିତ, କାମ ତୁରନ୍ତ ଭସ୍ମ ହେଇଗଲେ।
କରୁଣଂ ଵିଲପଂତ୍ଯୌ ତେ ସର୍ଵମନ୍ଯଦ୍ଦିଶଂ ଗତମ୍
ସେମାନେ ଦୁଃଖରେ କାନ୍ଦିଲେ, ଅନ୍ୟ ସବୁ ଦିଗକୁ ଚାଲିଗଲା।
ଭଗଵନ୍ନସ୍ମଦର୍ଥେ ତଂ କାମଂ ନିର୍ଦଗ୍ଧଵାନସି
ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆମ ପାଇଁ ଆପଣ କାମଙ୍କୁ ଦହିଦେଲେ।
କୁରୁ ପ୍ରସାଦଂ ଦେଵେଶ ରତିପ୍ରୀତ୍ଯେ ଵୃଷଧ୍ଵଜ
ହେ ଦେବତାଙ୍କ ନାଥ, ବୃଷଧ୍ୱଜ, ରତିଙ୍କ ପ୍ରେମ ପାଇଁ ଦୟା କରନ୍ତୁ।
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ମହାଦେଵୋ ହୃଷ୍ଟଃ ପ୍ରୋଵାଚ ପାର୍ଵତୀମ୍
ଏହା ଶୁଣି, ମହାଦେବ ଖୁସି ହୋଇ ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ କହିଲେ।
ମଯା ଦଗ୍ଧସ୍ଯ କାମସ୍ଯ ପୁନରାଗମନଂ କୁତଃ
ମୁଁ ଯେଉଁ କାମକୁ ଦହିଦେଇଛି, ସେ କେମିତି ପୁଣି ଆସିପାରିବ?
ଅସ୍ମିନ୍ଵସଂତସମଯେ ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷେ ତ୍ରଯୋଦଶୀ
ଏହି ବସନ୍ତ ଋତୁରେ, ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ତ୍ରୟୋଦଶୀ ତିଥିରେ,
ଏତେନ ବୀଜଭୂତେନ ଜଗଦ୍ଵର୍ଣିଷ୍ଯତେଽଖିଲମ୍
ଏହି ବୀଜସ୍ୱରୂପ ଉପାୟରେ, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ବର୍ଣ୍ଣନା ହେବ।
ଜଗାମ ହିମଵଚ୍ଛୃଂଗଂ କୈଲାସଂ ପାର୍ଵତୀପ୍ରିଯଃ
ପାର୍ବତୀଙ୍କ ପ୍ରିୟ ମହାଦେବ ହିମାଳୟର କୈଳାସ ଶୃଙ୍ଗକୁ ଯାଇଥିଲେ।
ପୂଜାଵିଧାନମପରଂ କଥଯାମି ଶୃଣୁଣ୍ଵ ତତ୍
ମୁଁ ତୁମକୁ ଆଉ ଏକ ପୂଜା ପ୍ରଣାଳୀ କହିବି, ଏହାକୁ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଶୁଣ।
ସିନ୍ଦୂରଜନିତୈରଂଗୈରତିପ୍ରୀତି ସମନ୍ଵିତମ୍ । କାମଦେଵଂ ଵସଂତଂ ଚ ଵାଜିଵକ୍ତ୍ରଂ ଝଷଧ୍ଵଜମ୍ ।। 4.135.
ସିନ୍ଦୂର ଲାଗିଥିବା ଅଙ୍ଗ ଓ ଅତି ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, କାମଦେବ, ବସନ୍ତ, ଘୋଡ଼ାମୁଖୀ ଓ ମାଛଧ୍ୱଜଙ୍କୁ ପୂଜା କର।
ସୌଵର୍ଣଂ ଵା ମହାରାଜ ଵାର୍କ୍ଷଂ ଚିତ୍ରମଥାପି ଵା
ହେ ମହାରାଜ, ସୁନାର, କାଠର କିମ୍ବା ଚିତ୍ରିତ ଯେଉଁ କିଛି ହେଉ,
ଗନ୍ଧର୍ଵଗୀତଵାଦିତ୍ରପ୍ରେକ୍ଷଣୀଯସମାକୁଲମ୍
ଗାନ୍ଧର୍ବ ସଙ୍ଗୀତ, ବାଦ୍ୟ ଓ ଦୃଶ୍ୟମାନ ଆନନ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ଘେରି ରଖ।
ମଧ୍ଯାହ୍ନେ ଭୋଜଯେଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ଭକ୍ଷ୍ଯୈର୍ଧୂପୈଃସ୍ରଗଂବରୈଃ
ମଧ୍ୟାହ୍ନବେଳେ ଭକ୍ତି ସହିତ ଖାଦ୍ୟ, ଧୂପ, ମାଳା ଓ ବସ୍ତ୍ର ଦେଇ ଭୋଜନ କରାଅ।
ନମୋ ଵାମାଯ କାମାଯ ଦେଵଦେଵାଯ ମୂର୍ତଯେ
ସୁନ୍ଦର, କାମନାମୟ, ଦେବମାନ୍ୟ ଓ ଦେହଧାରୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
କୃତ୍ଵୈଵମର୍ଚଯିତ୍ଵା ତୁ ଦେଵଦେଵମନୋଭଵମ୍
ଏପରି କରି, ଦେବମାନ୍ୟ ମନସା ଜନ୍ମା କାମଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ପରେ,