ଯଃ କାରଯେଦ୍ଦ୍ଵାରସିତାଭ୍ରଗୌରମୁତ୍ତୁଂଗସୌଧଧଵଲାଯତନଂ ସୁରାଣାମ୍
ଯେଉଁମାନେ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଦ୍ୱାର, ଧଳା ମেঘ ଭଳି ଉଚ୍ଚ ଗୃହ ଓ ଧଳା ମନ୍ଦିର ତିଆରି କରନ୍ତି—
ଯେ କାରଯଂତି ସୁରସଦ୍ମସୁ ଦେଵତାନାମର୍ଚାଃ ସୁଵର୍ଣରଜତାଯସଶୈଲତାମ୍ରାଃ
ଯେଉଁମାନେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ, ରୌପ୍ୟ, ଲୋହା, ପାଥର କିମ୍ବା ତାମ୍ବାରେ ଦେବତାଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ମନ୍ଦିରରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରନ୍ତି—
ଯେ ମେରୁମୌଲିସୁରସଂଘକୃତାଭିଷେକାଃ ପଞ୍ଚାମୃତୈଃ ସୁରଵରାନଭିଷେଚଯଂତି
ଯେଉଁମାନେ ମେରୁ ପର୍ବତ ମୁକୁଟ ପିନ୍ଧିଥିବା ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ପଞ୍ଚାମୃତରେ ଅଭିଷେକ କରନ୍ତି, ଯେପରି ଦେବମଣ୍ଡଳୀ କରିଥାଏ—
ଯେ ଶୈଲରାଜମଲଯୋଦ୍ଭଵଚଂଦନେନ ସତ୍କୁଂକୁମେନ ଚ ସୁରାନନୁଲେପଯଂତି
ଯେଉଁମାନେ ମଲୟ ପର୍ବତର ଚନ୍ଦନ ଓ ଶୁଦ୍ଧ କୁମ୍କୁମରେ ଦେବତାଙ୍କ ମୁହଁ ଚନ୍ଦନ ଲେପନ କରନ୍ତି—
ଗଂଧାଢ୍ଯଜାତିକମଲୋତ୍ପଲଦିଵ୍ଯପୁଷ୍ପୈର୍ଦେଵାନ୍ନଵୈରନୁଦିନଂ ନନୁ ଯେଽର୍ଚଯଂତି
ଯେଉଁମାନେ ଦିନେଦିନେ ଗନ୍ଧରେ ମଧୁର ଜାତି, କମଳ, ଉତ୍ପଳ ଓ ଦିବ୍ୟ ଫୁଲ ଓ ନୂଆ ଭୋଗ ଦେଇ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି—
ଆମୋଦିଭିର୍ହିମତୁରୁଷ୍କସୁଗନ୍ଧଧୂପୈର୍ଯେ ମାନଵାଃ ସୁରଵରାନପି ଧୂପଯଂତି
ଯେଉଁ ମଣିଷମାନେ ଶୀତଳ ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ଧୂପ ଦେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତାଙ୍କୁ ଧୂପାର୍ଚ୍ଚନା କରନ୍ତି—
ଦୋଧୂଯତେ କନକଦଂଡଵିରାଜିତୈଶ୍ଚ ସଚ୍ଚାମରୈର୍ଧଵଲକୁଣ୍ଡଲସୁନ୍ଦରୀଭିଃ
ସୁନାର ଦଣ୍ଡ ଲଗାଇଥିବା ଶୁଭ୍ର ଚାମର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭାବନ୍ତି ଝୁଲାଯାଏ, ଝଲମଲ କୁଣ୍ଡଳ ପିନ୍ଧିଥିବା ସୁନ୍ଦରୀମାନେ ଦେବତାଙ୍କୁ ବିଲୋଇଥାନ୍ତି।
ଦେଦୀପ୍ଯତେ ଦିନକରୋଜ୍ଜ୍ଵଲପଦ୍ମରାଗରତ୍ନପ୍ରଭାଚ୍ଛୁରିତହେମମଯେ ଵିମାନେ
ସୂର୍ଯ୍ୟର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଓ ପଦ୍ମରାଗ ରତ୍ନର ଆଭାରେ ହେମମୟ ମହଳ ଆଲୋକିତ ହୁଏ।
ଯୋ ଜାଗରଂ ସୁରଵରାଭିମତୋ ଦଦାତି ଚୈତ୍ରୋତ୍ସଵାଦିଦିଵସେଷ୍ଵପି ତୂର୍ଯନାଦୈଃ 4.129.
ଯେଉଁଠି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ ଉତ୍ସବ ଦିନରେ ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର ଶବ୍ଦ ସହ ରାତି ଜାଗାର କରାଯାଏ—
କୁର୍ଵତି ଯେ ସଦୁପଲେନଧାତୁରାଗସଂମାର୍ଜନଂ ସୁରଵରାଯତନେଽନୁରକ୍ତାଃ
ଯେଉଁମାନେ ଭକ୍ତି ସହିତ ଶୁଦ୍ଧ ମାଟି ଓ ଲାଲ ମାଟିରେ ଦେବମନ୍ଦିର ସଫା କରନ୍ତି—
ଦଦ୍ଯାଚ୍ଚ ଯଃ ପରମଭକ୍ତିଯୁତଃ ସୁରାଣାଂ ଘଣ୍ଟାଵିତାନଵରଚାମରମାତପତ୍ରମ୍
ଏବଂ ଯେଉଁଠି କେହି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଭକ୍ତି ସହିତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଘଣ୍ଟା, ଛତା, ଚାମର ଓ ଆତପତ୍ର ଦାନ କରନ୍ତି—
ଅଭ୍ଯର୍ଚଯେତ୍ପ୍ରତିଵଚଃ କୁସୁମୈର୍ଵିଚିତ୍ରୈର୍ଦେଵାଧିଦେଵପରିସଂସ୍ତୁତପାଦପଦ୍ମାନ୍
ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତଙ୍କର ପ୍ରଶଂସିତ ପଦପଦ୍ମକୁ ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର ଫୁଲରେ ପୂଜା କରନ୍ତି—
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣ ଉତ୍ତରପର୍ଵଣି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଯୁଧିଷ୍ଠିରସଂଵାଦେ ଦେଵପୂଜାଵିଧିଵର୍ଣନଂ ନାମୈକୋନତ୍ରିଂଶଦୁତ୍ତରଶତତ ମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ପୁରାଣର ଉତ୍ତରପର୍ବରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଆଲୋଚନାରେ, ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା ପ୍ରଣାଳୀ ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା ଥିବା ଏହା ଏକଶଏଉଣତିସ ଅଧ୍ୟାୟ।
ଦୀପଦାନଵିଧିଵର୍ଣନମ୍ ଦାନେନ କେନ ଵା ଲୋକେ ପ୍ରୋଜ୍ଜ୍ଵଲ୍ତ୍ଵଂ ପ୍ରଜାଯତେ
ଦୀପ ଦାନ କେମିତି କରିବା ଯୋଗ୍ୟ, ଏହାର ବିବରଣୀ: ଏହି ସଂସାରରେ କେଉଁ ପ୍ରକାର ଦାନ ଦ୍ୱାରା ମଣିଷ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ପାଇପାରେ?
ଅତିତେଜୋ ମହଦ୍ଦୀପ୍ତଂ ଦୀପ୍ତାଂଶୁକିରଣୋଜ୍ଜ୍ଵଲମ୍
ଅତି ତେଜସ୍ୱୀ ଏବଂ ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ଜ୍ଵଳନ୍ତ କିରଣରେ ଚମକୁଥିବା ଏକ ଅପୂର୍ବ ଆଭା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ଆଗତଃ ସ ଚ ମେ ପତ୍ନ୍ଯା ଜାମ୍ବଵତ୍ଯା ପ୍ରପୂଜିତଃ
ସେ ଆସିଲେ, ଏବଂ ମୋର ଭାର୍ଯ୍ୟା ଜାମ୍ବବତୀ ତାଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ମାନ୍ୟତା ଦେଲେ।
ପ୍ରଷ୍ଟଶ୍ଚ ପ୍ରଶ୍ରମେଵୈତଂ ସ ଚାଵୋଚଦ୍ଯଥାତଥମ୍
ସେ ଉତ୍ସାହରେ ପଚାରାଯିବା ପରେ, ସତ୍ୟ କଥା କହିଲେ।
ଯଦାଯଦା ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁଣ୍ଯକାଲଃ ପ୍ରପଦ୍ଯତେ
ହେ ରାଜାଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯେତେବେଳେ ପୁଣ୍ୟ ଦିନ ଆସେ,
ଉତ୍ତରେ ତ୍ଵଯନେ ପ୍ରାପ୍ତେ ଦକ୍ଷିଣେ ଵିଷୁଵେ ତଥା
ଉତ୍ତରାୟଣ, ଦକ୍ଷିଣାୟଣ କିମ୍ବା ବିଷୁବ ସମୟରେ,
ସପ୍ତମ୍ଯାମଥ ଵାଷ୍ଟମ୍ଯାଂ ସ୍ନାତ୍ଵା ଵ୍ରତପରୋ ନରଃ ଘୃତକୁଂଭେନ ଦୀପେନ ପ୍ରଜ୍ଵଲଂତଂ ପ୍ରଦୀପକମ୍
ସପ୍ତମୀ କିମ୍ବା ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥିରେ, ନହାଇ ଓ ବ୍ରତ ରଖି, ଏକ ଘୀର କୁଁଭ ଦ୍ୱାରା ଜ୍ଵଳନ୍ତ ଦୀପ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
କିମେତତ୍କୌତୁକଂ ମେଽସ୍ତି ସଂଶଯଂ ଛେତ୍ତୁମର୍ହସି
ଏହି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କଣ? ମୋର ସନ୍ଦେହ ଦୂର କର।
ସ ସ୍ଵର୍ଗଂ ଗନ୍ତୁକାମୋଽଭୂଚ୍ଛରୀରେଣ ନରୋତ୍ତମ
ତାହା ସରୀର ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ, ସେ ମହାନ୍ ମଣିଷ,
ତ୍ରିଶଂକୁଃ ସର୍ଵମାଚଖ୍ଯୌ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରାଯ ଧୀମତେ 4.130.
ତ୍ରିଶଙ୍କୁ ସମସ୍ତ କଥା ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ କହିଦେଲେ।
ନ ତା ହଵିଃ ପ୍ରତ୍ଯଗୃହ୍ଣଂସ୍ତତଃ କ୍ରୁଦ୍ଧଃ କୁଶାତ୍ମଜଃ
ମୁଁ ସେହି ହବିଷ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିନଥିଲି; ଏହିଥିରୁ କୁଶ ପୁତ୍ର କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ।
ଶୃଂଗାଟକା ନ୍ନାଲିକେରାନ୍ପଚନାନାନଜୌଡକାନ୍
ସେ ଶୃଙ୍ଗାଟକ ଗଛ, ନାଳିକେର, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଚାଉଳ ଏବଂ ଜଉଡ଼କ ଶସ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।
ଉଷ୍ଟ୍ରାନ୍ମନୁଜଦେଵାଂଶ୍ଚ କ୍ରୋଧାନ୍ମୁନିରଵାସୃଜତ୍
କ୍ରୋଧରେ ସେ ମୁନି ଉଷ୍ଟ୍ର, ମଣିଷ ଦେବତା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।
ତତଃ ଶକ୍ରଃ ସମାଗମ୍ଯ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରଂ ପ୍ରସାଦ୍ଯ ଵୈ
ତାପରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଆସି, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରି, ତାଙ୍କ ଦୟା ଚାହିଲେ।
ମର୍ତ୍ଯ ଲୋକେ ଚ ତେ ସର୍ଵେ ଦେଵା ଦେଵକୁଲେଷ୍ଵଥ
ମଣିଷ ଲୋକରେ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଦେବତା ଦେବମନ୍ଦିରରେ ବସିଥାନ୍ତି।
ବ୍ରହ୍ମା ଵିଷ୍ଣୁସ୍ତଥା ରୁଦ୍ରୋ ଯେ ଚାନ୍ଯେ ଦେଵତାଗଣାଃ
ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ରୁଦ୍ର ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ,
ପ୍ରତିମାସୁ ସ୍ଥିତାଃ ଶଶ୍ଵଦ୍ଭୋଗାନ୍ଭୁଞ୍ଜତି ଶାଶ୍ଵତାନ୍
ପ୍ରତିମାରେ ସଦା ବସି, ଚିରକାଳ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି।