ଇତ୍ଯେଵଂ ଭୂପତିଶ୍ଚୈଵ ଵିପ୍ରରୂପେଣ ବୋଧିତଃ 3.2.29.
ଏଭଳି ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପରେ ରାଜାଙ୍କୁ ଜାଗ୍ରତ କରାଗଲା।
ଵିସ୍ମିତଃ ସହସୋତ୍ଥାଯ ଦଧ୍ଯୌ ବ୍ରହ୍ମ ସନାତନମ୍
ବିସ୍ମିତ ହୋଇ ସେ ତୁରନ୍ତ ଉଠି ଚିରନ୍ତନ ବ୍ରହ୍ମାନ୍କୁ ଚିନ୍ତା କଲେ।
ମହାମନ୍ତ୍ରୀ ଚ ଭୂପାଲଂ ପ୍ରାହ ସତ୍ଯେନ ଭୋ ଦ୍ଵିଜ ଅତସ୍ତୌ ହି ସମାନୀଯ ସଂପୃଚ୍ଛ ଵିଧିଵନ୍ନୃପ
ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଏଠାକୁ ଆଣି ନିୟମ ଅନୁସାରେ ପ୍ରଶ୍ନ କରନ୍ତୁ, ରାଜା।'
ଆନୀଯ ସାଧୁଂ ପପ୍ରଚ୍ଛ ସତ୍ଯମାଲଂବ୍ଯ ଭୂପତିଃ
ସେ ଭଲ ଲୋକଙ୍କୁ ଆଣି ରାଜା ସତ୍ୟରେ ଭରସା କରି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।
ଵାଣିଜ୍ଯାର୍ଥଂ ମହାରାଜ ଵାଣିଜ୍ଯଂ ଜୀଵିକାଵଯୋଃ
ବ୍ୟବସାୟ ପାଇଁ, ମହାରାଜ, ଆମେ ଦୁଇଜଣ ବ୍ୟବସାୟ କରି ଜୀବନ ଯାପନ କରୁଛୁ।
ମଣିମୁକ୍ତାଦି ଵିକ୍ରେତୁଂ କ୍ରେତୁଂ ଵା ତଵ ପତ୍ତନେ
ତୁମର ସହରରେ ମଣି, ମୁକ୍ତା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦାମାଳିକା ବିକ୍ରି କିମ୍ବା କିଣିବାକୁ।
ପ୍ରତିକୂଲେ ଵିଧୌ କୋ ଵା ଦଶାଂ ନାପ୍ନୋତି ଵୈ ପୁମାନ୍
ଅନୁକୂଳ ନସ୍ତି ହେଲେ, ନରମାନେ କେଉଁଠି ଦୁଃଖ ଭୋଗିନାହାନ୍ତି?
ଆଵାଂ ନ ଚୌରୋ ରାଜେଂଦ୍ର ତତ୍ତ୍ଵତସ୍ତ୍ଵଂ ଵିଚାରଯ
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଆମେ ଚୋର ନୁହେଁ; ତୁମେ ନିଜେ ସତ୍ୟ ବିଚାର କର।
ଛେଦଯିତ୍ଵା ଦୃଢଂ ପାଶଂ ଲୋମଶାତିମକାରଯତ୍
ମଜବୁତ ପାଶ କାଟି ଲୋମଶାଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରାଗଲା।
ନଗରେ ପୂଜଯାମାସ ଵସ୍ତ୍ରାଭୂଷଣଵାହନୈଃ
ନଗରରେ ତାଙ୍କୁ ବସ୍ତ୍ର, ଭୂଷଣ ଓ ଯାନ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ କରାଗଲା।
କାରାଗାରେ ବହୁଵିଧଂ ପ୍ରାପ୍ତଂ ଦୁଃଖମତଃ ପରମ୍ 3.2.29.
ଜେଲଖାନାରେ ବହୁ ପ୍ରକାରର ଦୁଃଖ ଭୋଗିବାକୁ ପଡିଲା ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସାଧୁଵଚୋ ରାଜା ପ୍ରାହ କୋଶାଧିକାରିଣମ୍
ସଜନଙ୍କର କଥା ଶୁଣି ରାଜା କୋଷାଧିକାରୀଙ୍କୁ କହିଲେ ।
ଜାମାତ୍ରା ସହିତଃ ସାଧୁର୍ଗୀତଵାଦିତ୍ରମଂଗଲୈଃ
ଜାମାତା ସହିତ ସଜନ ଗୀତ, ବାଦ୍ୟ ଓ ମଙ୍ଗଳ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଲେ ।
ସତ୍ଯନାରାଯଣୋ ଦେଵଃ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷଫଲଦଃ କଲୌ
କଳିଯୁଗରେ ସତ୍ୟନାରାୟଣ ଦେବ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଫଳ ଦେଇଥାନ୍ତି ।
ପ୍ରତ୍ଯୁତ୍ତରମଦାତ୍ସାଧୁଃ କ୍ଷିପ ନୌକାଶ୍ଚ ସତ୍ଵରମ୍
ସଜନ ଉତ୍ତର ଦେଇ କହିଲେ, 'ତୁରନ୍ତ ନାଉ ଚାଲାଇଦିଅ ।'
ଭୋଃ ସ୍ଵାମିନ୍ମେ ଧନଂ ନାସ୍ତି ଲତାପତ୍ରାଦିପୂରିତମ୍
ହେ ସ୍ୱାମୀ, ମୋ ପାଖରେ କିଛି ଧନ ନାହିଁ; ମୋ ଗୋଦାମରେ କେବଳ ପତ୍ର ଓ ଏହା ପରି ଜିନିଷ ଅଛି ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତସ୍ତାପସଃ ପ୍ରାହ ତଥାସ୍ତ୍ଵିତି ଵଚଃ କ୍ଷଣାତ୍
ଏଭଳି କହିବା ପରେ ତାପସ କହିଲେ, 'ଏହିପରି ହେଉ,' ଏବଂ ଏହି କଥା ତୁରନ୍ତ କହିଦେଲେ ।
ଧନଂ ନୌକାସୁ ନାସ୍ତୀତି ସାଧୁଶ୍ଚିଂତାତୁରୋଽଭଵତ୍
ନାଉରେ କିଛି ଧନ ନାହିଁ; ସଜନ ଚିନ୍ତିତ ହେଇପଡିଲେ ।
ଵଜ୍ରପାତାହତ ଇଵ ଭୃଶଂ ଦୁଃଖିତମାନସଃ
ବିଜୁଳି ପଡିଥିବା ପରି ତାଙ୍କ ମନ ଭୟଙ୍କର ଦୁଃଖରେ ଭରିଗଲା ।
ଇତି ମୂର୍ଛାଗତଃ ସାଧୁର୍ଵିଲଲାପ ପୁନଃପୁନଃ
ଏଭଳି ଅଚେତନ ହେଇ ସଜନ ପୁନିପୁନି ବିଳାପ କରିଲେ ।
ଗଲେ ଵସନମାଦାଯ ପ୍ରଣନାମ ସ ତାପସମ୍ 3.2.29.
ଗଳାରୁ ବସନ ନେଇ ତାପସଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ ।
ଦେଵଦେଵୋଽଥଵା କୋଽପି ନ ଜାନେ ତଵ ଵିକ୍ରମମ୍
ହେ ଦେବଦେବ, କିମ୍ବା ତୁମେ କିଏ, ମୁଁ ତୁମର ଶକ୍ତିକୁ ଜାଣେନି ।
ତ୍ଯଜ ମୌଢ୍ଯମତି ସାଧୋ ପ୍ରଵାଦଂ ମା ଵୃଥା କୃଥାଃ
ମୂଢ଼ତା ଛାଡ଼, ହେ ସଜନ; ଅପରିଗଳ୍ପ କଥା କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ ।
ଇତି ଵିଜ୍ଞାପିତଃ ସାଧୁର୍ନ ବୁବୋଧ ମହାଧନଃ
ଏଭଳି ଜଣାଇଦେବା ପରେ ସଜନ ବଡ଼ ଧନର ଅର୍ଥ ବୁଝିପାରିଲେ ନାହିଁ ।
ଚଂଦ୍ରଚୂଡୋ ଯଦାନର୍ଚ ସତ୍ଯନାରାଯଣଂ ନୃପଃ
ଚନ୍ଦ୍ରଚୂଡ ରାଜା ସତ୍ୟନାରାୟଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥିଲେ ।
ପ୍ରାର୍ଥିତଂ ନ ସ୍ମୃତଂ ହ୍ଯେଵ ଇଦାନୀଂ ତପ୍ଯସେ ଵୃଥା
ଯାହା ଚାହିଥିଲେ ତାହା ସ୍ମରଣ କରିଲେ ନାହିଁ; ଏବେ ଅପରିଗଳ୍ପ ଦୁଃଖ ଭୋଗୁଛ ।
ତମନାଦୃତ୍ଯ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧେ କୁତଃ ସମ୍ଯଗ୍ଭଵେତ୍ତଵ
ତାଙ୍କୁ ଅଗ୍ରହ କରି, ହେ ଅବୁଝ, କିପରି ଠିକ୍ ଫଳ ପାଇପାରିବୁ ?
ସତ୍ଯନାରାଯଣଂ ଦେଵଂ ତାପସଂ ତଂ ଦଦର୍ଶ ହ ତୁଷ୍ଟାଵ ତାପସଂ ତତ୍ର ସାଧୁର୍ଗଦ୍ଗଦଯା ଗିରା
ସଜନ ତାପସଙ୍କୁ ସତ୍ୟନାରାୟଣ ଦେବ ଭାବରେ ଦେଖିଲେ, ଏବଂ ସେଠାରେ ଗଳିଗଳି କଥାରେ ତାପସଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ ।
ଯତ୍ସତ୍ଯତ୍ଵେନ ଜଗତସ୍ତଂ ସତ୍ଯଂ ତ୍ଵାଂ ନମାମ୍ଯହମ୍
ହେ ସତ୍ୟ, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ମୂଳ ସତ୍ୟ ତୁମେ, ମୁଁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରେ।
ତ୍ଵନ୍ମାଯାମୋହିତାତ୍ମାନୋ ନ ପଶ୍ଯଂତ୍ଯାତ୍ମନଃ ଶୁଭମ୍
ତୁମର ମାୟାରେ ମନ ଭ୍ରମିତ ହୋଇଥିବା ଲୋକେ ନିଜର ଭଲ କିଛି ଦେଖିପାରନ୍ତି ନାହିଁ।