ଏଷ ରାଜଂସ୍ତଡାଗସ୍ଯ ଵିଧିସ୍ତେ ପରିକୀର୍ତିତଃ
ହେ ରାଜା, ଏହି ହେଉଛି ତାଳାବ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ପ୍ରକ୍ରିୟା।
କୁଣ୍ଡମଣ୍ଡପସଂଭାରଭୂଷଣାଚ୍ଛାଦନାଦିକମ୍ 4.127.
କୁଣ୍ଡ, ମଣ୍ଡପ, ଭୂଷଣ, ଢାକଣା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ।
ଅକାଲମୂଲାନ୍କଲଶାନ୍ଵାପୀକୋଣେଷୁ ଦାପଯେତ୍
ଅସମୟ ମୂଳ ଭର୍ତ୍ତି କଳଶମାନେ ତାଳାବର କୋଣକୁ ରଖିବା ଉଚିତ।
ସିତଵାସୋଯୁଗଚ୍ଛନ୍ନାନ୍ସମାଲ୍ଯାନ୍ରତ୍ନଗର୍ଭିଣଃ
ସେମାନେ ଦୁଇଟି ସଫେଦ କପଡ଼ାରେ ଢାକି, ମାଳା ଓ ରତ୍ନ ଭରି ରଖିବା ଉଚିତ।
ଚତସ୍ର ଆହୁତୀର୍ଦଦ୍ଯାଦ୍ଭୂର୍ଭୁଵଃ ସ୍ଵରିତି କ୍ରମାତ୍
ସେ ଚାରିଟି ହୋମ ଦେବା ଉଚିତ, ଏକ ପରେ ଏକ 'ଭୂଃ', 'ଭୁଵଃ', ଏବଂ 'ସ୍ୱଃ' ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କରି।
ଵରୁଣାଯ ବଲିଂ ଦଦ୍ଯାଲ୍ଲୋକପାଲେଭ୍ଯ ଏଵ ଚ
ସେ ବରୁଣଙ୍କୁ ଏବଂ ଲୋକପାଳମାନେଙ୍କୁ ବଳି ଦେବା ଉଚିତ।
ଵେଦୀମଧ୍ଯେ ମଂଡଲଂ ଚ ପଦ୍ମମତ୍ର ପ୍ରଶସ୍ଯତେ
ବେଦିର ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଗୋଲାକାର ଚିହ୍ନ ଏବଂ ପଦ୍ମ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଶଂସିତ।
ମତ୍ସ୍ଯକମଠମଣ୍ଡୂକାନ୍ଵେଦ୍ଯା ମଧ୍ଯେଽଧିଵାସଯେତ୍
ବେଦିର ମଧ୍ୟରେ ମାଛ, କଚ୍ଛପ ଏବଂ ବେଙ୍ଗର ଆକୃତି ରଖିବା ଉଚିତ।
ଵୈଦ୍ଯୋ ରୋଗାଭିଭୂତାନାଂ ଶରଣ୍ଯଃ ଶରଣାର୍ଥିନାମ୍
ଡାକ୍ତର ରୋଗୀମାନେ ପାଇଁ ଏବଂ ଆଶ୍ରୟ ଚାହୁଁଥିବାମାନେ ପାଇଁ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳ।
ଆଦୌ ଚାଵାହଯେଦ୍ଦେଵମନେନୈଵ ଵିଶେଷତଃ
ପ୍ରଥମେ, ଏହି ଭଳି ଭାବରେ ବିଶେଷ ମନୋଯୋଗ ସହିତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରିବା ଉଚିତ।
ସାନ୍ନିଧ୍ଯଂ କୁରୁ ଦେଵେଶ ସମୁଦ୍ରେ ଯଦ୍ଵଦତ୍ର ଵୈ
ହେ ଦେବତାଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ସମୁଦ୍ରରେ ଯେପରି ଉପସ୍ଥିତ, ଏଠି ମଧ୍ୟ ଏମିତି ଉପସ୍ଥିତ ହୁଅନ୍ତୁ।
ଗୌଃ ସ୍ଥାପକାଯ ଦାତଵ୍ଯା ଭୋଜନଂ ଚାନିଵାରିତମ୍ 4.127.
ସ୍ଥାପନା କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଗୋ ଦେବା ଉଚିତ ଏବଂ ଭୋଜନ ବାଞ୍ଚିତ କରିବା ଯିଏଁ ନୁହେଁ।
ଶରାଯା ଆଗତଂ ତୋଯଂ ସାମୁଦ୍ରଂ ପ୍ରଥମଂ ସ୍ମୃତମ୍
ଶରରେ ଆସିଥିବା ପାଣିକୁ ପ୍ରଥମ ସାଗରୀୟ ଜଳ ଭାବେ ମନାଯାଏ।
ଵାପୀକୂପତଡାଗେ ଵା ସ୍ଥିତଂ ତୁ ପ୍ରଥମଂ ଜଲମ୍
ବାପୀ, କୂଆଁ କିମ୍ବା ତାଳାବରେ ଥିବା ପ୍ରଥମ ଜଳକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଥମ ଜଳ ଭାବେ ଗଣାଯାଏ।
ସମୁଦ୍ରୋଽପି ହି କୌଂତେଯ ଦେଵଯୋନିରପାଂପତିଃ
ହେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର, ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ଏବଂ ଜଳର ସ୍ୱାମୀ।
ଅଗ୍ନିଶ୍ଚ ତେଜୋ ମୃଡଯାଥ ଦେହେ ରେତୋଧା ଵିଷ୍ଣୁରମୃତସ୍ଯ ନାଭିଃ
ଅଗ୍ନି ହେଉଛନ୍ତି ଅଗ୍ନି, ହେ ମୃଡ଼, ଶରୀରରେ ବୀଜଧାରୀ ବିଷ୍ଣୁ, ଯିଏ ଅମୃତର ନାଭି।
ଵୈଷ୍ଣଵେ ମାସି ସଂପ୍ରାପ୍ତେ ନକ୍ଷତ୍ରେ ଵାରୁଣେ ତଥା
ବୈଷ୍ଣବ ମାସ ଆସିଲେ କିମ୍ବା ବାରୁଣୀ ନକ୍ଷତ୍ର ହେଲେ,
ସ୍ନାତ୍ଵା ତୁ ଵିଧିଵନ୍ମଂତ୍ରୈଃ ସାଗରେ ତୁ ସମାହିତଃ
ବିଧିମତ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ସ୍ନାନ କରି, ସମୁଦ୍ରକୂଳରେ ଏକାଗ୍ର ହେବା ଉଚିତ।
ଅପି ଜନ୍ମସହସ୍ରଂ ତୁ ଯତ୍ପାପଂ କୁରୁତେ ନରଃ
ଏକ ଲୋକ ହଜାର ଜନ୍ମ ଧରି ଯେପରି ଅପରାଧ କରିଥାଏ,
ଵିଧିଜ୍ଞେନ ତୁ କର୍ତଵ୍ଯଂ ବ୍ରାହ୍ମଣେନ ଯଥାଵିଧି
ଯିଏ ବିଧି ଜାଣେ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।
ଵିଧିଂ ତ୍ଵେନମଜାନାନୋ ଯଃ କୁର୍ଯାଦର୍ଥମୋହିତଃ
ଯିଏ ବିଧି ନ ଜାଣି, ମାୟାରେ ପଡ଼ି ଲାଭ ପାଇଁ କାମ କରେ,
ତସ୍ଯ ତନ୍ନିଷ୍ଫଲଂ ସର୍ଵମୁପ୍ତଂ ବୀଜମିଵୋଷରେ ।। 4.127.
ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ବ୍ୟର୍ଥ, ମରୁଭୂମିରେ ବିଆ ପକାଇବା ପରି।
ସର୍ଵରତ୍ନମଯଂ ଦିଵ୍ଯଂ ଚନ୍ଦ୍ରାର୍କସଦୃଶପ୍ରଭମ୍
ସମସ୍ତ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନରେ ତିଆରି, ଏହି ଦିବ୍ୟ ଜଳାଶୟ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ।
କଶ୍ଚିତ୍ପିବତି ତତ୍ତୋଯଂ ନିପାନସ୍ଥଂ ତତୋଽଞ୍ଜଲିମ୍
କେହି ଏହି ଜଳାଶୟରୁ ଜଳ ନେଇ, ହାତରେ ଧରି ପିଉଛନ୍ତି।
ମହାଭୋଜ୍ଯଂ ମହୋତ୍ସର୍ଗଂ ଯଜମାନୋ ଦିନାଷ୍ଟକମ୍
ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଆଠ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମହାଭୋଜନ ଓ ବଡ଼ ଦାନ ପାଇଥାଏ।
କାରକାଃ କର୍ମଣୋ ଵାପି ସୂତ୍ରଧାରାଦଯୋ ନରାଃ
ଏହି କାମର କର୍ତ୍ତା, ସୂତ୍ରଧାର ଓ ଅନ୍ୟ ଯେଉଁମାନେ ଏଥିରେ ଜଡିତ, ସେମାନେ,
ଖନ୍ଯମାନେ ମହୀଭାଗେ ପ୍ରାଣିନୋ ଯେ କ୍ଷଯଂ ଗତାଃ
ମାଟି ଖୋଦିବା ସମୟରେ ଯେଉଁ ସଜୀବ ପ୍ରାଣୀମାନେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲେ,
ଧେନୋସ୍ତୁ ରୋମକୂପାଣି ଯାଵନ୍ତୀହ ନରୋତ୍ତମ
ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ, ଗାଈର ଦେହରେ ଯେତେ ରୋମକୂପ ଅଛି,
କୋଟିର୍ଯୁଗସହସ୍ରାଣାଂ ସ୍ଵର୍ଗେ ତିଷ୍ଠେତ୍ତଡାଗକୃତ୍
ଏମିତି ଜଳାଶୟ ତିଆରି କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି କୋଟି ଯୁଗସହସ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗରେ ରହେ।
ତାଂସ୍ତୁ ତାରଯତେ ସର୍ଵାନାତ୍ମାନଂ ଚ ମହୀପତେ
ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଓ ନିଜକୁ ମଧ୍ୟ ଉଦ୍ଧାର କରେ, ହେ ରାଜା।