ଯଥାଯଥା ଭଵେତ୍କାମସ୍ତଥା ତନ୍ନାମକୀର୍ତଯେତ୍
ଯେପରି ଇଚ୍ଛା ହୁଏ, ସେପରି ତାଙ୍କର ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରସନ୍ନନେତ୍ରଭ୍ରୂଚକ୍ରଶଂଖଚକ୍ରଗଦାଧରମ୍
ପ୍ରସନ୍ନ ନୟନ ଓ ଭୃକୁଟି ସହିତ, ଶଂଖ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦା ଧରିଥିବା।
ପୀତାଂବରଧରଂ କୃଷ୍ଣଂ ଚାରୁକେଯୂରଧାରିଣମ୍
ପୀତାମ୍ବର ପିନ୍ଧିଥିବା, କୃଷ୍ଣ, ଚିତ୍ର କେୟୂର ପିନ୍ଧିଥିବା।
ଯାଦୃଶେ ଵା ମନଃ ସ୍ଥୈର୍ଯଂ ରୂପେ ବଧ୍ନାତି ଚକ୍ରିଣଃ 4.126.
ମନ କେଉଁ ରୂପରେ ନିଶ୍ଚଳ ହୁଏ, ସେଇ ରୂପରେ ଚକ୍ରଧାରୀ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଧର।
ଇତ୍ଥଂ ଜପନ୍ସ୍ମରନ୍ନିତ୍ଯଂ ସ୍ଵରୂପଂ ପରମାତ୍ମନଃ
ଏଭଳି ଜପ କରି ଏବଂ ସଦା ପରମାତ୍ମାଙ୍କର ସ୍ୱରୂପକୁ ସ୍ମରଣ କରି।
ସର୍ଵପାତକଯୁକ୍ତୋଽପି ପୁରୁଷଃ ପୁରୁଷର୍ଷଭ
ସମସ୍ତ ପାପରେ ଲିପ୍ତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ,
ଯଥାଗ୍ନିସ୍ତୃଣ ଜାତାନି ଦହତ୍ଯନିଲସଂଗତଃ
ଯେପରି ଅଗ୍ନି ବାୟୁ ସହିତ ମିଶି ଉଗୁରିଥିବା ଘାସକୁ ଜଳାଇ ଦେଇଥାଏ,
ଜରାଵ୍ଯାଧିଵିହୀନାନାଂ କିମୁତ ଵ୍ଯାଧିଦୋଷିଣାମ୍
ଯେଉଁମାନେ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଓ ରୋଗରୁ ମୁକ୍ତ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ କି, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ରୋଗ ଓ ଦୋଷରେ ପୀଡିତ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ କଣ?
ଅତ୍ଯଂତଵଯସା ଦଗ୍ଧୋ ଵ୍ଯାଧିନା ଚୋପପୀଡିତଃ
ଅତ୍ୟଧିକ ବୟସରେ ଦଗ୍ଧ ଓ ରୋଗରେ ପୀଡିତ ଥିଲେ,
କିମପ୍ଯନ୍ଯୋପ୍ଯୁପାଯୋଽସ୍ତି ନ ଵାନଶନକର୍ମଣି
କର୍ମ ନାଶ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ କିଛି ଉପାୟ ଅଛି କି, କିମ୍ବା ନାହିଁ?
ତ୍ଵଯୋକ୍ତଂ ଭଗଵନ୍ଧ୍ଯାନଂ ତଦ୍ବ୍ରୂହି ମମ ତତ୍ତ୍ଵତଃ
ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ଧ୍ୟାନ ବିଷୟରେ କହିଛନ୍ତି; ଦୟାକରି ତାହାର ସତ୍ୟ ସ୍ୱରୂପ ମୋତେ କହନ୍ତୁ।
ଚିତ୍ତସ୍ଯାଲଂ ଵନୀଭୂତୋ ଵିଷ୍ଣୁରେଵାତ୍ର କାରଣମ୍
ମନ ଏକଦମ ଶାନ୍ତ ହେଲେ, ଏଠାରେ କେବଳ ବିଷ୍ଣୁ ହିଁ କାରଣ ରୂପେ ରହନ୍ତି।
ତିଷ୍ଠନ୍ଭୁଞ୍ଜନ୍ସ୍ଵପନ୍ଗଚ୍ଛଂସ୍ତଥା ଧାଵନ୍ନିତସ୍ତତଃ
ଯେତେବେଳେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ, ଖାଉଥିବା, ଶୁଅଥିବା, ଚାଲୁଥିବା କିମ୍ବା ଏଠୁ ସେଠା ଦୌଡ଼ୁଥିବା—
ଯଂ ଯଞ୍ଚାପି ସ୍ମରନ୍ଭାଵଂ ତ୍ଯଜନ୍ଯନ୍ତେ କଲେଵରମ୍ 4.126.
ଯେଉଁ ଅବସ୍ଥାରେ ମଣିଷ ଶେଷବେଳେ ଦେହ ଛାଡ଼ିବା ସମୟରେ ଯାହାକୁ ମନେ କରେ—
ତସ୍ମାତ୍ପ୍ରଧାନମଂତ୍ରୋକ୍ତଂ ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ ଚିନ୍ତନମ୍
ସେଥିପାଇଁ, ମୁଖ୍ୟ ଉପଦେଶ ହେଉଛି ମନ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ଚିନ୍ତନ କରିବା।
ପୁରା ମେ କଥିତଂ ପାର୍ଥ ମାର୍କଂଡେଯେନ ଧୀମତା
ହେ ପାର୍ଥ, ଏହି କଥା ପୂର୍ବରୁ ମୋତେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଥିଲେ।
ରାଜ୍ଯୋପଭୋଗଶଯନାସନଵାହନେଷୁ ସ୍ତ୍ରୀଗଂଧମାଲ୍ଯମଣିଵସ୍ତ୍ରଵିଭୂଷଣେଷୁ
ରାଜ୍ୟର ଭୋଗ, ଶୟନ, ଆସନ, ଯାନ, ମହିଳାଙ୍କର ସୁଗନ୍ଧ, ମାଳା, ମଣି, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଭୂଷଣ ଭୋଗ କରିବାବେଳେ—
ସଂଛେଦନୈର୍ଦହନତାଡନପୀଡନୈଶ୍ଚ ଗାତ୍ରପ୍ରହାରଦମନୈର୍ଵିନିକର୍ତନୈଶ୍ଚ
କଟିବା, ପୋଡ଼ିବା, ମାଡ଼ିବା, ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଦେହରେ ଆଘାତ, ଦମନ କିମ୍ବା ଅଙ୍ଗକୁ କାଟିଦେବା ଦ୍ୱାରା—
ସୂତ୍ରାର୍ଥମାର୍ଗଣମହାଵ୍ରତଭାଵନାଭିର୍ବଂଧପ୍ରମୋକ୍ଷଗତିରାଗତିହେତୁ ଚିନ୍ତା
ଶାସ୍ତ୍ରର ଅର୍ଥ ଖୋଜିବା, ବଡ଼ ବ୍ରତ ଧରିବା, ବନ୍ଧନ ଓ ମୁକ୍ତି ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରିବା, ଆସିବା-ଯିବାର କାରଣ ବିଷୟରେ ଭାବିବା—
ଯସ୍ଯେନ୍ଦ୍ରିଯାଣି ଵିଷଯୈର୍ନ ଵିଵର୍ଜିତାନି ସଙ୍କଲ୍ପନାତ୍ମଜ ଵିକଲ୍ପଵିକାରଯୋଗୈଃ
ଯାହାଙ୍କର ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକ ଭୋଗବସ୍ତୁଠାରୁ ଅଲଗା ହୋଇନାହିଁ, ଏହା ସମସ୍ତେ କଳ୍ପନା ଓ ଭିନ୍ନ ଭାବନା ଦ୍ୱାରା ହୁଏ।
ଆଦ୍ଯେ ତିର୍ଯଗଧୋଗତିଶ୍ଚ ନିଯତଂ ଧ୍ଯାନେ ତୁ ରୌଦ୍ରେ ସଦା ଧର୍ମ୍ଯେ ଦେଵଗତିଃ ଶୁଭଂ ଫଲମହୋଶୁକ୍ଲେ ଚ ଜନ୍ମକ୍ଷଯଃ
ଆରମ୍ଭରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପଶୁ ଜନ୍ମ କିମ୍ବା ତଳ ଗତି ମିଳେ; କ୍ରୂର ଧ୍ୟାନରେ ସଦା ଦେବତା ଜନ୍ମ ହୁଏ, ଶୁଭ ଫଳ ମିଳେ; ଶୁଦ୍ଧ ଧ୍ୟାନରେ ଜନ୍ମର ଶେଷ ହୁଏ।
ସମାଃ ସହସ୍ରାଣି ତୁ ସପ୍ତ ଵୈ ଜଲେ ଦଶୈକମଗ୍ନୌ ପଵନେ ଚ ଷୋଡଶ
କିନ୍ତୁ ପାଣିରେ ସାତ ହଜାର ବର୍ଷ, ଅଗ୍ନିରେ ଏଗାର, ଓ ପବନରେ ଷୋଳ ହେବାକୁ ପଡ଼େ—
ଵାପୀକୂପତଡାଗୋତ୍ସର୍ଗଵିଧିଵର୍ଣନମ୍ କଥଯସ୍ଵ ମହାଭାଗ ମମ ଦେଵକିନଂଦନ
ହେ ମହାଭାଗ, ହେ ଦେବକୀନନ୍ଦନ, ମୋତେ ଓଁଡା, କୁଆଁ ଓ ପୋଖରୀ ଉତ୍ସର୍ଗ ପ୍ରଣାଳୀ ବିଷୟରେ କହନ୍ତୁ।
ଵାପୀକୂପୋଦକାନାଞ୍ଚ କେ ମଂତ୍ରାଃ ପରିକୀର୍ତିତାଃ
ଓଁଡା, କୁଆଁ ଓ ପୋଖରୀ ପାଇଁ କେଉଁ ମନ୍ତ୍ର ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି?
ଦାନଂ କିମତ୍ର ନିର୍ଦିଷ୍ଟଂ ବଲଯଃ କେ ପ୍ରକୀର୍ତିତାଃ
ଏଠାରେ କେଉଁ ଦାନ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ, କେଉଁ ବଳି ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି?
ତଡାଗଵାପୀକୂପାନାମୁତ୍ସର୍ଗଂ କଥଯାମି ତେ
ମୁଁ ତୁମକୁ ପୋଖରୀ, ଓଁଡା ଓ କୁଆଁର ଉତ୍ସର୍ଗ ବିଷୟରେ କହିବି।
ନିଷ୍ପନ୍ନେ ବଦ୍ଧପାଲୀକେ ସର୍ଵୋଦ୍ଭେଦଵିଵର୍ଜିତେ
ଯେତେବେଳେ ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ, ଭଲ ଘେରାବନ୍ଧା ହେବ ଓ ସମସ୍ତ ଚିରା ଓ ତ୍ରୁଟି ରହିତ ହେବ—
ତସ୍ମିନ୍ସଲିଲସଂପୂର୍ଣେ କାର୍ତିକେ ଵା ଵିଶେଷତଃ
ଏହା ପାଣିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ, ବିଶେଷକରି କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ—
ମୁନଯଃ କେଚିଦିଚ୍ଛଂତି ଵ୍ଯତୀତେ ଚୋତ୍ତରାଯଣେ
କିଛି ଋଷିମାନେ ଉତ୍ତରାୟଣ ସମାପ୍ତ ହେବା ପରେ ଏହାକୁ ଆଶା କରନ୍ତି।
ତଡାଗପାଲଶୀର୍ଷେ ତୁ ମଂଡଲଂ କାରଯେଚ୍ଛୁଭମ୍
ପୋଖରୀର ମୁଣ୍ଡରେ ଏକ ଶୁଭ ମଣ୍ଡଳ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।