ଉପାନହୌ କଂବଲାଂଶ୍ଚ ଚୈତ୍ରେ ଛତ୍ରାଦିକଂ ତତଃ
ଉପାନହ, କମ୍ବଳ ଦେବା ଉଚିତ, ଚୈତ୍ର ମାସରେ ଛତା ଓ ଏହାପରି ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ।
ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ମହାରାଜ ସୋଽଶ୍ଵମେଧଫଲଂ ଲଭେତ୍
ମହାରାଜ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଇ, ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଆନ୍ତି।
ଦଶମ୍ଯାମେକଭକ୍ତାଶୀ ସମାଂତେ ଦଶଧେନୁଦଃ
ଦଶମୀ ଦିନରେ ଏକବାର ଖାଇ, ଶେଷରେ ଦଶଟି ଗାଈ ଦାନ କରିଥିବା ଜଣେ—
ତିଲଦ୍ରୋଣୋପରିଗତୋ ବ୍ରହ୍ମାଂଡାଧିପତିର୍ଭଵେତ୍
ତିଳର ଏକ ମାପ ରଖିଲେ, ସେ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ମାଳିକ ହେବା।
ସଂପୂଜ୍ଯ ସିତସପ୍ତମ୍ଯାଂ ଭାନୁଧାନ୍ଯାନି ସପ୍ତ ଯଃ
ଶୁକ୍ଳ ସପ୍ତମୀ ଦିନରେ ଯେଉଁଠି ଜଣେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ସାତ ପ୍ରକାର ଧାନ୍ୟ ଦାନ କରେ—
ସ ତାରଯତି ସପ୍ତାଷ୍ଟୌ କୁଲାନ୍ଯାତ୍ମାନମେଵ ଚ
ସେ ନିଜ ପରିବାରର ସାତ କିମ୍ବା ଆଠ ପିଢିକୁ ଓ ନିଜକୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ।
ମାସୋପଵାସୀ ଯୋ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଧେନୁଂ ଵିପ୍ରାଯ ଶୋଭନାମ୍ 4.121.
ଯେଉଁଠି ଜଣେ ଏକ ମାସ ଉପବାସ କରି, ଏକ ଭଲ ଗାଈ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରେ—
ପକ୍ଷୋପଵାସୀ ଯୋ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଵିପ୍ରାଯ କପିଲାଦ୍ଵଯମ୍
ଯେଉଁଠି ଜଣେ ପକ୍ଷ ଉପବାସ କରି, ଦୁଇଟି ପିତଳୀ ଗାଈ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରେ—
ଦଦ୍ଯାତ୍ତ୍ରିଂଶତ୍ପଲାଦୂର୍ଧ୍ଵଂ ମହୀଂ କୃତ୍ଵା ତୁ କାଂଚନୀମ୍
ତିଁଶ ପଳା ଓ ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ଭାରର ସୁନା ଜମି ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ତିଲଦ୍ରୋଣୋପରି ଗତାଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ କୁଟୁଂବିନେ
ତିଳର ଏକ ମାପ ଉପରେ ରଖିଥିବା ଜମି ଗୃହସ୍ଥ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଏତନ୍ମହୀଵ୍ରତଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ସପ୍ତକଲ୍ପାନୁଵର୍ତକମ୍
ଏହି ମହା ଜମି ଉପବାସ ଏବଂ ସପ୍ତ କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଥାଏ।
ଗୁଡଵ୍ରତସ୍ତୃତୀଯାଯାଂ ସର୍ଵୋପସ୍କରଣୈର୍ଯୁତଃ
ତୃତୀୟ ଦିନରେ ଗୁଡ଼ ଉପବାସ ସମସ୍ତ ଉପକରଣ ସହିତ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା—
ଉମାଵ୍ରତମିଦଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ସତତାନନ୍ଦଦାଯକମ୍
ଏହା ଉମା ଉପବାସ ନାମରେ ପରିଚିତ, ସଦା ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ।
ଶିଵଲୋକେ ଵସେତ୍କଲ୍ପଂ ପ୍ରାପ୍ତିଵ୍ରତମିଦଂ ସ୍ମୃତମ୍
ଏହି ଉପବାସ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଥିବା ଜଣେ ଶିବ ଲୋକରେ ଏକ କଳ୍ପ ଅବସ୍ଥାନ କରେ।
ଗୌରୀଲୋକେ ଵସେତ୍କଲ୍ପଂ ତତୋ ରାଜା ଭଵେଦିହ
ଗୌରୀ ଲୋକରେ ଏକ କଳ୍ପ ଅବସ୍ଥାନ କରି, ପରେ ଏଠାରେ ରାଜା ହେବା।
ଚୈତ୍ରୀ ତ୍ରିରାତ୍ରଂ ନକ୍ତାଶୀ ନଦ୍ଯାଂ ସ୍ନାତ୍ଵା ଦଦାତି ଯଃ
ଚୈତ୍ର ମାସର ତିନି ରାତିରେ ଯେଉଁଠି ଜଣେ ରାତିରେ ଖାଇ, ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରି, ଦାନ କରେ—
ନ ଜାଯତେ ପୁନରସୌ ଜୀଵଲୋକେ କଦାଚନ 4.121.
ସେ ଏହି ଜୀବ ଲୋକରେ କେବେ ମଧ୍ୟ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନେଇନାହିଁ।
କନ୍ଯାଦାନଂ ତୁ ଯଃ କୁର୍ଯାଦୁଦ୍ଵାହଂ କାରଯେଚ୍ଚ ଯଃ
ଯେଉଁଠି ଜଣେ କନ୍ୟାକୁ ବିବାହ ପାଇଁ ଦାନ କରେ ଏବଂ ବିବାହ ଉନ୍ମାଦ କରେ—
କନ୍ଯାଦାନାତ୍ପରଂ ଦାନଂ ନ ଚାସ୍ତ୍ଯଭ୍ଯଧିକଂ କ୍ଵଚିତ୍
କନ୍ୟା ଦାନ ଠାରୁ ଉପରି ଦାନ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।
ତିଲପିଷ୍ଟମଯଂ କୃତ୍ଵା ଗଜଂ ହେମଵିଭୂଷିତମ୍
ତିଳ ପିଠା ଦ୍ୱାରା ଏକ ହାତୀ ତିଆରି କରି, ସୁନା ଦ୍ୱାରା ସଜାଇ—
ନକ୍ଷତ୍ରମାଲାସହିତଂ ଚାମରାପୀଡଧାରିଣମ୍
ତାରାମାଳା ପହିନିଥିବା ଏବଂ ଚାମର ମୁଣ୍ଡା ପରିଧାନ କରିଥିବା।
ତାମ୍ରପାତ୍ର୍ଯାଂ କୁଣ୍ଡକଂ ଵା କୃତଂ ଦତ୍ତ୍ଵାଗ୍ରମୋଦକମ୍
ତାମ୍ବା ପାତ୍ରରେ କୁଣ୍ଡାକ ରଖି, ତାହାର ଶିରା ଉପରେ ମିଠା ଦେଇ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିବା।
କଂଠପ୍ରମାଣମାଵିଶ୍ଯ ଜଲଂ ମଲଵିଵର୍ଜିତଃ
ଗଳା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପରିମାଣରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ଅପବିତ୍ରତା ହୀନ ଜଳ ରଖିଥିବା।
କାଂତାରକାରିଦୁର୍ଗେଷୁ ଵାରଯତ୍ଯପି ଦୁଷ୍କୃତୀନ୍
ପ୍ରିୟ ତାରାମାନେ ତିଆରି କରିଥିବା ଦୁର୍ଗରେ, ସେ ମନୁଷ୍ୟ ମନ୍ଦ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଅଟକାଇପାରେ।
ଯେ କୁର୍ଵଂତି ଦିନେ ପୁଣ୍ଯେ ଵ୍ରତଂ ପୌରଂଦରଂ ନରାଃ
ଯେଉଁ ଲୋକେ ପବିତ୍ର ଦିନରେ ପୌରଣ୍ଡର ବ୍ରତ କରନ୍ତି।
ପଯୋଵ୍ରତସ୍ତୁ ପଞ୍ଚମ୍ଯାଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ନାଗଂ ଦ୍ଵିଜାତଯେ
ପଞ୍ଚମୀ ଦିନରେ ଦୁଧ ବ୍ରତ କରି, ଦ୍ବିଜକୁ ନାଗ ଦେଇଥିବା।
ସିତାଷ୍ଟମ୍ଯାଂ ସୋପଵାସୋ ଵୃଷଭଂ ଯଃ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି 4.121.
ଶୁକ୍ଳ ଅଷ୍ଟମୀରେ ଉପବାସ କରି, ଯେଉଁ ଲୋକେ ବୃଷଭ ଦେଇଥିବା।
ଶିଵଲୋକେ ଵସେତ୍କଲ୍ପଂ ତତୋ ରାଜା ଭଵେଦିହ
ସେ ଶିବ ଲୋକରେ ଏକ କାଳ ରହିଥିବା, ପରେ ଏଠାରେ ରାଜା ହେବେ।
ଉତ୍ତରେ ତ୍ଵଯନେ ପ୍ରାପ୍ତେ ଘୃତପ୍ରସ୍ଥେନ ଯୋ ହରିମ୍
ଉତ୍ତରାୟଣ ଆସିଲେ, ଯେଉଁ ଲୋକେ ଘୃତ ପ୍ରସ୍ଥ ଦେଇ ହରିଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି।
ସ ସର୍ଵକାମସଂଯୁକ୍ତଃ ପୁତ୍ରଭ୍ରାତୃସମନ୍ଵିତଃ
ସେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିବା, ପୁଅ ଓ ଭାଇ ସହିତ ରହିଥିବା।