ପ୍ରଣମ୍ଯ ଭକ୍ତ୍ଯା ଦେଵେଶୌ ପ୍ରୀଯେତାଂ ଶିଵକେଶଵୌ
ଭକ୍ତି ସହିତ ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶିବ ଓ କେଶବଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ, ସେମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।
କୃତ୍ଵୈକଭୁକ୍ତଂ ଵର୍ଷାଂତେ ଶକ୍ତ୍ଯା ହୈମଵୃଷାନ୍ଵିତାମ୍
ବର୍ଷ ଶେଷରେ ଏକଥର ଭୋଜନ କରି, ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ସୁନାର ବୃଷ ଦେଇ,
ଏତଦ୍ରୁଦ୍ରଵ୍ରତଂ ନାମ ପାପଶୋକପ୍ରଣାଶନମ୍
ଏହାକୁ ରୁଦ୍ରବ୍ରତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଯାହା ପାପ ଓ ଦୁଃଖକୁ ଦୂର କରେ।
ସର୍ଵୌଷଧ୍ଯୁଦକସ୍ନାତଃ ପଞ୍ଚମ୍ଯାଂ ପୂଜ୍ଯ ପଂଚକମ୍
ସମସ୍ତ ଔଷଧ ମିଶାଇଥିବା ପାଣିରେ ସ୍ନାନ କରି, ପଞ୍ଚମୀ ତିଥିରେ ପଞ୍ଚକଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଗୃହାଦ୍ଯୁଲୂଖଲଂ ଶୂର୍ପଃ ଶିଲା ସ୍ଥାଲୀ ଚ ପଞ୍ଚମୀ
ଘରର ଉଲୁଖଳ, ଝାଲି, ପିଠା ଶିଳା ଓ ରନ୍ଧଣ ପାତ୍ର ପଞ୍ଚମୀ ଦିନରେ,
ଏତାନି ଗୃହିଣାଂ ଗେହେ ପ୍ରସ୍ଥାପ୍ଯ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍
ଏହିସବୁ ଗୃହସ୍ଥଙ୍କ ଘରେ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ।
ଏତଦ୍ଗୃହଵ୍ରତଂ ନାମ ସର୍ଵ ସୌଖ୍ଯପ୍ରଦାଯକମ୍
ଏହିକୁ ଗୃହବ୍ରତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଯାହା ସମସ୍ତ ସୁଖ ଦେଇଥାଏ।
ଯସ୍ତୁ ନୀଲୋତ୍ପଲଂ ହୈମଂ ଶର୍କରାପାତ୍ରସଂଯୁତମ୍ 4.121.
ଯେଉଁଠି ନୀଳ କମଳ ଏବଂ ସୁନାର ପାତ୍ରରେ ଚିନି ଭରି ଦିଆଯାଏ,
ସ ଵୈଷ୍ଣଵଂ ପଦଂ ଯାତି ଲୀଲାଵ୍ରତମିଦଂ ସ୍ମୃତମ୍
ସେ ବୈଷ୍ଣବ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ; ଏହିକୁ ଲୀଳାବ୍ରତ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ।
ପାରିତେ ଚ ପୁନର୍ଦଦ୍ଯାତ୍ତିଲତୈଲଘଟଂ ନଵମ୍
ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲାପରେ ପୁଣି ଏକ ନୂଆ ତିଳ ତେଲର ଘଡ଼ା ଦେବା ଉଚିତ।
ଲୋକପ୍ରୀତିକରଂ ଚୈତତ୍ପ୍ରୀତିଵ୍ରତମିହୋଚ୍ଯତେ
ଏହି ବ୍ରତ ଲୋକଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ, ଏହାକୁ ପ୍ରୀତିବ୍ରତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଦଦ୍ଯାଦ୍ଵସ୍ତ୍ରଯୁଗଂ ସୂକ୍ଷ୍ମଂ ରସପାତ୍ରୈଶ୍ଚ ସଂଯୁତମ୍
ସୂକ୍ଷ୍ମ ବସ୍ତ୍ର ଯୁଗଳ ଏବଂ ରସ ପାଇଁ ପାତ୍ର ଦେବା ଉଚିତ।
ଏତଦ୍ଗୌରୀଵ୍ରତଂ ନାମ ଭଵାନୀଲୋକ ଦାଯକମ୍
ଏହିକୁ ଗୌରୀବ୍ରତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଯାହା ଭବାନୀଙ୍କ ଲୋକ ଦେଇଥାଏ।
ସଂଵତ୍ସରାଂତେ ତସ୍ମିନ୍ଵା ଦିଵସେ ଵିଘ୍ନଵର୍ଜିତମ୍
ବର୍ଷ ଶେଷରେ କିମ୍ବା ସେହି ଦିନରେ, ବିଘ୍ନ ଛଡ଼ା ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।
ଵିପ୍ରାଯ ଵସୁସଂଯୁକ୍ତଂ ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନଃ ପ୍ରୀଯତାମିତି
ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଧନ ସହିତ ଦେଇ, 'ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଖୁସି ହେଉନ୍ତୁ' ବୋଲି କହିବା ଉଚିତ।
ଏତତ୍କାମଵ୍ରତଂନାମ ସର୍ଵଶୋକଵିନାଶନମ୍
ଏହିକୁ କାମବ୍ରତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଦୂର କରେ।
ଵୃଂତାକଭକ୍ଷଣଂ ଚୈଵ ମଧୁସର୍ପିର୍ଘଟାନ୍ଵିତମ୍
ବେଗୁନ ଭୋଜନ କରିବା ସହ ମଧୁ ଓ ଘିଅର ଘଡ଼ା ଦେବା ଉଚିତ,
ରୁଦ୍ରଲୋକମଵାପ୍ନୋତି ଶିଵଵ୍ରତମିଦଂ ସ୍ମୃତମ୍ 4.121.
ଏହା ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରାଏ; ଏହିକୁ ଶିବବ୍ରତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ସଂପୂଜ୍ଯ ପୂର୍ଣିମାଂ ଦେଵୀଂ ଲିଖିତ୍ଵା ଚନ୍ଦନାଦିନା ମଧୁନା ସିତଖଣ୍ଡେନ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯୋପପାଦଯେତ୍
ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଚନ୍ଦନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ଲେଖି ପୂଜା କରି, ମଧୁ ଓ ଚିନି ସହିତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ।
ମନୋରଥାନ୍ପୂରଯସ୍ଵ ସଂପୂର୍ଣାନ୍ପୂର୍ଣିମା ହ୍ଯସି ଦ୍ଵିଜାନେଵଂ ନମସ୍କୃତ୍ଯ ସର୍ଵାନ୍କାମାନଵାପ୍ନୁଯାତ୍
ତୁମେ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ହେଉଥିବାରୁ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କର; ଏପରି ଭାବେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ ହୁଏ।
ଏତତ୍ପଂଚଘଟଂ ନାମ ଵ୍ରତଂ ପୁଷ୍ଟିପ୍ରଦାଯକମ୍
ଏହିକୁ ପଞ୍ଚଘଟ ବ୍ରତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଯାହା ପୁଷ୍ଟି ଦେଇଥାଏ।
ପୁଷ୍ପତ୍ରଯଂ ଚ ଫାଲ୍ଗୁନ୍ଯାଂ କୃତ୍ଵା ଶକ୍ତ୍ଯାଥ କାଞ୍ଚନମ୍
ଫାଲ୍ଗୁନି ଦିନରେ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ତିନି ପ୍ରକାର ଫୁଲ ଓ ସୁନା ଦେବା ଉଚିତ।
ଶିରଃସୌଗନ୍ଧଜନନଂ ସଦାନନ୍ଦକରଂ ନୃଣାମ୍
ଏହା ମୁଣ୍ଡକୁ ସୁଗନ୍ଧିତ କରେ ଏବଂ ସବୁବେଳେ ଲୋକଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ।
ଫାଲ୍ଗୁନାଦିତୃତୀଯାଯାଂ ଲଵଣଂ ଯସ୍ତୁ ଵର୍ଜଯେତ୍
ଫାଲ୍ଗୁନି ଆରମ୍ଭରୁ ତୃତୀୟା ଦିନରେ ଯେଉଁଠି ଲୁଣ ବିରତ କରାଯାଏ—
ସଂପୂଜ୍ଯ ଵିପ୍ରମିଥୁନଂ ଭଵାନୀ ପ୍ରୀଯତାମିତି
ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦମ୍ପତିଙ୍କୁ ଭକ୍ତିସହିତ ପୂଜା କରି, 'ଭବାନୀ ଖୁସି ହେଉନ୍ତୁ' ବୋଲି କହିବା ଉଚିତ।
ସଂଧ୍ଯାମୌନଂ ନରଃ କୃତ୍ଵା ସମାପ୍ତେ ଘୃତକୁଂଭଦଃ
ସାନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ମୌନ ରହି, ଶେଷରେ ଏକ ଘୀର କୁମ୍ଭ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ସାରସ୍ଵତଂ ପଦଂ ଯାତି ପୁନରାଵୃତ୍ତି ଦୁର୍ଲଭମ୍
ସେ ସାରସ୍ୱତ ଦଶାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ, ପୁନର୍ଜନ୍ମ ପାଇବା ଦୁର୍ଲଭ ହୁଏ।
ଲକ୍ଷ୍ମୀମଧ୍ଯେଽଥ ପଞ୍ଚମ୍ଯାମୁପଵାସୀ ଭଵେନ୍ନରଃ ।। 4.121.
ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପଞ୍ଚମୀ ତିଥିରେ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ।
ସ ଵୈଷ୍ଣଵଂ ପଦଂ ଯାତି ଲକ୍ଷ୍ମୀଃ ସ୍ଯାଜ୍ଜନ୍ମଜନ୍ମନି
ସେ ବୈଷ୍ଣବ ଦଶାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପ୍ରତିଜନ୍ମରେ ସଙ୍ଗେ ରହନ୍ତି।
ଯା ତୁ ନାରୀ ପିବେତ୍ତୋଯଂ ଜଲଧାରାଂ ପ୍ରପାତଯେତ୍
ଯେ କୌଣସି ନାରୀ ଏହି ପାଣି ପିଇ ଜଳଧାରା ଢାଳନ୍ତି—