ପାଲାଶାଶ୍ଵତ୍ଥଭଂଗେନ ପଞ୍ଚଗଵ୍ଯଜଲେନ ଚ
ପାଳାଶ ଓ ଅଶ୍ୱଥ ଶାଖା ଭାଙ୍ଗି, ଗୋମୟ ଓ ଗୋଦୁଧ ମିଶିତ ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ଜଳ ନେଇ—
ପ୍ରଣମ୍ଯ ଚ ଗଵା ସାର୍ଦ୍ଧଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ନିଵେଦଯେତ୍ ।। 4.120.
ଗାଈ ସହିତ ଶିର ନମାଇ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଏହା ଦେବା ଉଚିତ।
ନମସ୍ତେଽଙ୍ଗିରସାଂ ନାଥ ଵାକ୍ପତେଥ ବୃହସ୍ପତେ
ହେ ଅଙ୍ଗିରସଙ୍କ ସନ୍ତାନଙ୍କର ନାଥ, ଶବ୍ଦର ଅଧିପତି ବୃହସ୍ପତି, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
ଏଵଂ ସୁରଗୁରୁଂ ପୂଜ୍ଯ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ କ୍ଷମାପଯେତ୍
ଏହିପରି ଦେବତାମାନଙ୍କ ଗୁରୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଶିର ନମାଇ କ୍ଷମା ଚାହିବା ଉଚିତ।
ଅଥ ଵା ମୌକ୍ତିକାନ୍ଯେଵ ସୁଵୃତ୍ତାନି ବୃହଂତି ଚ
ନହେଲେ, ଭଲ ଆକୃତିର ମୁକ୍ତା ମଧ୍ୟ ଦେଇପାରିବେ।
ଭକ୍ତ୍ଯା ମୌକ୍ତିକଦାନେନ ଦତ୍ତେନ କୁରୁନନ୍ଦନ କୁର୍ଵନ୍ବୃହସ୍ପତେଃ ପୂଜାଂ ନ କଦାଚିତ୍ପ୍ରଜାଯତେ
ଭକ୍ତି ସହିତ ମୁକ୍ତା ଦାନ କରି, ହେ କୁରୁବଂଶୀ, ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ପୂଜା କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି କେବେ ଆଉ ଜନ୍ମ ନେଇନାହାନ୍ତି।
ଯେ ଭାର୍ଗଵୋଦଯମଵାପ୍ଯ ସଵସ୍ତ୍ରପୁଷ୍ପାଂ କୁର୍ଵଂତ୍ଯନନ୍ଯ ମନସୋଽଙ୍ଗିରସେ ଚ ପୂଜାମ୍
ଯେଉଁମାନେ ଶୁକ୍ର ଉଦୟ ସମୟରେ ଅନନ୍ୟ ମନେ, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ଅଙ୍ଗିରସଙ୍କ ପୂଜା କରନ୍ତି—
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣ ଉତ୍ତରପର୍ଵଣି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଯୁଧିଷ୍ଠିରସଂଵାଦେ ଶୁକ୍ରବୃହସ୍ପତ୍ଯର୍ଘପୂଜାଵିଧାନଂ ନାମ ଵିଂଶତ୍ଯୁତ୍ତରଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ପୁରାଣର ଉତ୍ତର ପର୍ବରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସଂବାଦରେ 'ଶୁକ୍ର ବୃହସ୍ପତି ଅର୍ଘ୍ୟ ପୂଜା ବିଧି' ନାମକ ଏକଶଏକୁଶିଅଧିକ ଶତତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।
ଵ୍ରତପଞ୍ଚାଶୀତିଵର୍ଣନମ୍ ନୋକ୍ତାନି ଯାନି କସ୍ଯାପି ମୁନିଭିର୍ଧର୍ମଦର୍ଶିଭିଃ
ଯେଉଁ ସତ୍ୟକୁ କୌଣସି ମହାର୍ଷି କିମ୍ବା ଧର୍ମକୁ ଦେଖିପାରୁଥିବା ମୁନିମାନେ ମଧ୍ୟ କହିନାହାନ୍ତି,
ଭଵିଷ୍ଯମତ୍ସ୍ଯମାର୍ତଂଡପୁରାଣେଷୁ ଚ ଵର୍ଣିତମ୍
ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଭବିଷ୍ୟ, ମତ୍ସ୍ୟ ଓ ମାର୍ତ୍ତଣ୍ଡ ପୁରାଣରେ ବିସ୍ତାରରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି।
ଯଦଭୀଷ୍ଟଂ ସୁମିତ୍ରାଯ ଶିଷ୍ଯାଯ ଚ ସୁତାଯ ଚ
ସୁମିତ୍ରା, ଶିଷ୍ୟ କିମ୍ବା ପୁଅ ଯାହା ଆଶା କରନ୍ତି,
ଶ୍ରୁତିସ୍ମୃତିପୁରାଣେଭ୍ଯୋ ଯନ୍ମଯା ହ୍ଯଵଧାରିତମ୍
ମୁଁ ଯେଉଁ ଜ୍ଞାନ ବେଦ, ସ୍ମୃତି ଓ ପୁରାଣରୁ ନିଶ୍ଚିତ କରିଛି,
ସ୍ନାତ୍ଵା ପ୍ରଭାତସଂଧ୍ଯାଯାମୁପଗୃହ୍ଯ ଚ ପିପ୍ପଲମ୍
ପ୍ରଭାତ ସମୟରେ ସ୍ନାନ କରି, ପିପଳ ଗଛକୁ ପୂଜା କରି,
ଵ୍ରତାନାମୁତ୍ତମଂ ହ୍ଯେତତ୍ସର୍ଵପାପପ୍ରଣାଶନମ୍
ଏହି ବ୍ରତ ସମସ୍ତ ବ୍ରତ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଓ ସମସ୍ତ ପାପକୁ ନଶ୍ୱନ କରେ।
ସୁଶୁଦ୍ଧସ୍ଯ ସୁଵର୍ଣସ୍ଯ ସୁଵର୍ଣଂ ଯଃ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି
ଯିଏ ଶୁଦ୍ଧ ମଣିଷକୁ ଶୁଦ୍ଧ ସୁନା ଦାନ କରେ,
ଵ୍ରତଂ ଵାଚସ୍ପତେରେତଦ୍ବଲବୁଦ୍ଧିପ୍ରଦାଯକମ୍
ବ୍ରହସ୍ପତିଙ୍କ ଏହି ବ୍ରତ ଶକ୍ତି ଓ ବୁଦ୍ଧି ଦେଇଥାଏ।
ଲଵଣଂ କଟୁତିକ୍ତଂ ଚ ଜୀରକଂ ମରିଚାନି ଚ
ଲୁଣ, ତିକ୍ତ ଓ କଟୁ ଜିନିଷ, ଜିରା ଓ କଳିମରିଚ,
ଚତୁର୍ଥ୍ଯା ମେକଭକ୍ତାଶୀ ସକୃଦ୍ଦତ୍ତ୍ଵା କୁଟୁଂବିନେ 4.121.
ଚତୁର୍ଥୀ ତିଥିରେ ଏକମାତ୍ର ଭୋଜନ କରି, ଏହିସବୁ ଜିନିଷ ଏକଥର ଗୃହସ୍ଥଙ୍କୁ ଦେଇ,
ଏତଚ୍ଛିଲାଵ୍ରତଂ ନାମ ଲକ୍ଷ୍ମୀଲୋକପ୍ରଦାଯକମ୍
ଏହାକୁ ଶିଳାବ୍ରତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଯାହା ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଲୋକ ଦେଇଥାଏ।
ନକ୍ତମନ୍ନଂ ଚରିତ୍ଵା ତୁ ଗଵା ସାର୍ଦ୍ଧଂ କୁଟୁଂବିନେ
ନକ୍ତଭୋଜନ ବ୍ରତ ପାଳନ କରି, ଗାଈ ଓ ଗୃହସ୍ଥଙ୍କ ସହିତ,
ପ୍ରଣମ୍ଯ ଭକ୍ତ୍ଯା ଦେଵେଶୌ ପ୍ରୀଯେତାଂ ଶିଵକେଶଵୌ
ଭକ୍ତି ସହିତ ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶିବ ଓ କେଶବଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ, ସେମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।
କୃତ୍ଵୈକଭୁକ୍ତଂ ଵର୍ଷାଂତେ ଶକ୍ତ୍ଯା ହୈମଵୃଷାନ୍ଵିତାମ୍
ବର୍ଷ ଶେଷରେ ଏକଥର ଭୋଜନ କରି, ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ସୁନାର ବୃଷ ଦେଇ,
ଏତଦ୍ରୁଦ୍ରଵ୍ରତଂ ନାମ ପାପଶୋକପ୍ରଣାଶନମ୍
ଏହାକୁ ରୁଦ୍ରବ୍ରତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଯାହା ପାପ ଓ ଦୁଃଖକୁ ଦୂର କରେ।
ସର୍ଵୌଷଧ୍ଯୁଦକସ୍ନାତଃ ପଞ୍ଚମ୍ଯାଂ ପୂଜ୍ଯ ପଂଚକମ୍
ସମସ୍ତ ଔଷଧ ମିଶାଇଥିବା ପାଣିରେ ସ୍ନାନ କରି, ପଞ୍ଚମୀ ତିଥିରେ ପଞ୍ଚକଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଗୃହାଦ୍ଯୁଲୂଖଲଂ ଶୂର୍ପଃ ଶିଲା ସ୍ଥାଲୀ ଚ ପଞ୍ଚମୀ
ଘରର ଉଲୁଖଳ, ଝାଲି, ପିଠା ଶିଳା ଓ ରନ୍ଧଣ ପାତ୍ର ପଞ୍ଚମୀ ଦିନରେ,
ଏତାନି ଗୃହିଣାଂ ଗେହେ ପ୍ରସ୍ଥାପ୍ଯ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍
ଏହିସବୁ ଗୃହସ୍ଥଙ୍କ ଘରେ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ।
ଏତଦ୍ଗୃହଵ୍ରତଂ ନାମ ସର୍ଵ ସୌଖ୍ଯପ୍ରଦାଯକମ୍
ଏହିକୁ ଗୃହବ୍ରତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଯାହା ସମସ୍ତ ସୁଖ ଦେଇଥାଏ।
ଯସ୍ତୁ ନୀଲୋତ୍ପଲଂ ହୈମଂ ଶର୍କରାପାତ୍ରସଂଯୁତମ୍ 4.121.
ଯେଉଁଠି ନୀଳ କମଳ ଏବଂ ସୁନାର ପାତ୍ରରେ ଚିନି ଭରି ଦିଆଯାଏ,
ସ ଵୈଷ୍ଣଵଂ ପଦଂ ଯାତି ଲୀଲାଵ୍ରତମିଦଂ ସ୍ମୃତମ୍
ସେ ବୈଷ୍ଣବ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ; ଏହିକୁ ଲୀଳାବ୍ରତ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ।
ପାରିତେ ଚ ପୁନର୍ଦଦ୍ଯାତ୍ତିଲତୈଲଘଟଂ ନଵମ୍
ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲାପରେ ପୁଣି ଏକ ନୂଆ ତିଳ ତେଲର ଘଡ଼ା ଦେବା ଉଚିତ।