ଋତୁସ୍ନାତା ସତୀ ଲୀଲାଵତୀ ପର୍ଯଚରତ୍ପତିମ୍
ଋତୁସ୍ନାନ କରି ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ଲୀଳାବତୀ ନିଜ ପତିଙ୍କୁ ସେବା କଲେ।
କନ୍ଯାଂ କମଲଲୋଲାକ୍ଷୀଂ ବାଂଧଵାମୋଦକାରିଣୀମ୍
ଏକ ଝିଅ ଜନ୍ମ ନେଲା, ଯାହାର କମଳପତ୍ର ସଦୃଶ ଚକ୍ଷୁ ଏବଂ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିଲା।
ଵିପ୍ରାନାହୂଯ ଵେଦଜ୍ଞାନ୍କାରଯାମାସ ମଂଗଲମ୍ 3.2.28.
ସେ ବେଦଜ୍ଞ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନୋକୁ ଡାକି, ମଙ୍ଗଳ କାର୍ଯ୍ୟ କରାଇଲେ।
କଲାନିଧିକଲେ ଵାସୌ ଵଵୃଧେ ସା କଲାଵତୀ
ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଘରେ, ସେ କଳାବତୀ ନାମକ ଝିଅ ବଡ଼ ହେଲେ।
ଦଶଵର୍ଷା ଭଵେତ୍କନ୍ଯା ତତଃ ପ୍ରୌଢା ରଜସ୍ଵଲା
ଝିଅ ଦଶ ବର୍ଷ ବୟସରେ ପହଞ୍ଚି, ପ୍ରାଉଡ଼ା ହେଲେ ଏବଂ ଋତୁମତୀ ହେଲେ।
ନଗରେ କାଂଚନପୁରେ ଵଣିକ୍ଛଂଖପତିଃ ଶ୍ରୁତଃ
କାଞ୍ଚନପୁର ନଗରରେ, ଶଂଖପତି ନାମକ ବଣିକ୍ ଖ୍ୟାତିଲାଭ କରିଥିଲେ।
ଵରଯାମାସ ତଂ ସାଧୁର୍ଦୁହିତୁଃ ସଦୃଶଂ ଵରମ୍
ସେ ସାଧୁଜଣେ ନିଜ କନ୍ୟା ପାଇଁ ଯେଉଁଠିକ୍ ବର ମିଳିଲେ, ସେଉଁଠିକୁ ବର୍ଚ୍ଛନ୍ତି।
ଵେଦଵାଦିତ୍ରନିନଦୈର୍ଦଦୌ କନ୍ଯାଂ ଯଥାଵିଧି
ବେଦ ଉଚ୍ଚାରଣ ଓ ବାଦ୍ୟ ଶବ୍ଦ ମଧ୍ୟରେ, ସେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ କନ୍ୟାକୁ ଦେଇଦେଲେ।
ମହାମୋଦମନାଃ ସାଧୁର୍ମଂଗଲାର୍ଥଂ ଦଦୌ ଚ ହ
ସେ ସାଧୁଜଣ ମନରେ ବଡ଼ ଆନନ୍ଦ ନେଇ, ମଙ୍ଗଳ ହେବା ପାଇଁ କନ୍ୟାକୁ ଦେଇଦେଲେ।
ତଂ ମେନେ ପୁତ୍ରଵତ୍ସାଧୁଃ ସ ଚ ତଂ ପିତୃଵତ୍ସୁଧୀଃ
ସେ ସାଧୁ ତାଙ୍କୁ ପୁଅ ପରି ଭାବିଲେ, ଏବଂ ସେ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ସେଇ ସାଧୁଙ୍କୁ ବାପା ପରି ମାନିଲେ।
ଵିସ୍ମୃତ୍ଯ ସହ ଜାମାତ୍ରା ଵାଣିଜ୍ଯାଯ ଯଯୌ ପୁନଃ ସୂତ ଉଵାଚ ଅଥ ସାଧୁଃ ସମାଦାଯ ରତ୍ନାନି ଵିଵିଧାନି ଚ
ସେ ଜାମାତା ସହିତ ସବୁ କିଛି ଭୁଲିଯାଇ, ପୁଣି ବ୍ୟବସାୟ ପାଇଁ ଚାଲିଗଲେ। ଏହିବେଳେ ସୂତା କହିଲେ— ସେ ସାଧୁ ବିଭିନ୍ନ ମୂଲ୍ୟବାନ ମଣିକ୍ୟ ଏକଠା କଲେ।
ନୌକାଃ ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ସ ଯଯୌ ଦେଶାଦ୍ଦେଶାନ୍ତରଂ ପ୍ରତି
ସେ ନୌକାଗୁଡ଼ିକୁ ତୟାରି କରି ଏକ ଦେଶରୁ ଅନ୍ୟ ଦେଶକୁ ଯାଉଥିଲେ।
କୁର୍ଵନ୍କ୍ରଯଂ ଵିକ୍ରଯଂ ଚ ଚିରଂ ତସ୍ଥୌ ମହାମନାଃ 3.2.28.
କିଣିବା ବେଚିବା କାମ କରି, ସେ ବଡ଼ ମନେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରହିଗଲେ।
ତତଃ କର୍ମଵିପାକେନ ତାପମାପାଚିରାଦ୍ଵଣିକ୍
ତାପରେ କର୍ମର ଫଳରେ, ସେ ବ୍ୟବସାୟୀ ଶୀଘ୍ର ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ କଲେ।
ଜ୍ଞାତ୍ଵା ନିଦ୍ରାଗତାନ୍ସର୍ଵାନ୍ହୃତଂ ଚୌରୈର୍ମହାଧନମ୍
ସେ ଦେଖିଲେ, ସମସ୍ତେ ଘୁମେ ଥିବାବେଳେ ଚୋରମାନେ ବଡ଼ ଧନ ଚୋରାଇନେଇଛନ୍ତି।
ପ୍ରାତଃକୃତ୍ଯଂ ନୃପଃ କୃତ୍ଵା ସଦଃ ସଂପ୍ରାଵିଶଚ୍ଚ ସଃ
ସେ ସକାଳର କାମ ସାରି, ସଭାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଉଵାଚ ସ ତଦା ଵାକ୍ଯଂ ଶୃଣୁଷ୍ଵ ତ୍ଵଂ ଧରା ପତେ
ତାଁପରେ ସେ କହିଲେ, 'ହେ ଧରାପତି, ଆପଣ ଶୁଣନ୍ତୁ।'
ମୁମୁଷୁଶ୍ଚୌରା ଗତାସ୍ସର୍ଵେ ନ ଜାନୀମୋ ଵଯଂ ନୃପ
'ସମସ୍ତ ଚୋର ପଳାଇଗଲେ; ରାଜା, ଆମେ କିଛି ଜାଣୁନାହିଁ।'
ଉଵାଚ କ୍ରୋଧତାମ୍ରାକ୍ଷୋ ଯୂଯଂ ସଂଯାତ ମା ଚିରମ୍
କ୍ରୋଧରେ ଲାଲ୍ ଆଖି କରି ସେ କହିଲେ, 'ତୁମେ ସମସ୍ତେ ଏଠାକୁ ଏଇଁ।'
ନୋ ଚେଦ୍ଧନିଷ୍ଯେ ସଗଣାନିତି ଦୂତାନ୍ସମାଦିଶତ୍
'ନ ଆସିଲେ, ମୁଁ ତୁମେମାନେ ସହ ତୁମର ସାଥୀମାନେକୁ ମାରିଦେବି,' ବୋଲି ଦୂତମାନେକୁ ଆଦେଶ କଲେ।
ବହୁଯତ୍ନୈର୍ନ ସଂଶୋଧ୍ଯ ଦ୍ରଵ୍ଯଂ ଚୋରସମନ୍ଵିତମ୍
ଅନେକ ଚେଷ୍ଟା କରିଲେ ମଧ୍ୟ, ଚୋରମାନେ ସହିତ ମିଶିଥିବା ସମ୍ପତ୍ତି ଫେରାଇ ମିଳିଲାନାହିଁ।
ହନ୍ତା ମାଂ ସଗଣଂ ରାଜା କିଂ କରୋମି କୁତଃ ସୁଖମ୍
'ରାଜା ମୋତେ ଏବଂ ମୋ ସାଥୀମାନେକୁ ମାରିଦେବେ; ମୁଁ କଣ କରିବି, କେଉଁଠି ସୁଖ ମିଳିବ?'
ନର୍ମଦାଯାଂ ଚ ମରଣଂ ଶିଵଲୋକପ୍ରଦାଯକମ୍ 3.2.28.
'ନର୍ମଦା ନଦୀରେ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ ଶିବଙ୍କ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ।'
ଵିଦେଶିନୋଽସ୍ଯ ଵଣିଜୋ ଦଦର୍ଶ ଵିପୁଲଂ ଧନମ୍
ଏକ ବିଦେଶୀ ବ୍ୟବସାୟୀ ତାଙ୍କର ବହୁତ ଧନ ଦେଖିଲେ।
ଚୌରୋଽଯମିତି ନିଶ୍ଚିତ୍ଯ ତୌ ବବଂଧାତ୍ମରକ୍ଷଣାତ୍
ସେ ଚୋର ବୋଲି ଭାବି, ଦୁଇଜଣେ ନିଜ ପ୍ରାଣ ବଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ବାନ୍ଧିଦେଲେ।
ପ୍ରତିକୂଲେ ହରୌ ତସ୍ମିନ୍ରାଜ୍ଞାପି ନ ଵିଚାରିତମ୍
ହରିଙ୍କୁ ବିରୋଧ କରୁଛନ୍ତି ବୋଲି ରାଜା ମଧ୍ୟ କେବେ ବିଚାର କଲେ ନାହିଁ।
କାରାଗାରେ ଲୋହମଯୈଃ ଶୃଂଖଲୈରଂଗପାଦଯୋଃ
କାରାଗାରରେ ତାଙ୍କ ହାତପାଏ ଲୋହାର ଶୃଙ୍ଖଳା ପିନ୍ଧାଇଦେଲେ।
ଜାମାତ୍ରା ସହିତଃ ସାଧୁର୍ଵିଲଲାପ ଭୃଶଂ ମୁହୁଃ
ସେ ସଜ୍ଜନ, ଜାମାତା ସହିତ, ବାରମ୍ବାର ଭାରି ଦୁଃଖରେ କାନ୍ଦୁଥିଲେ।
କ୍ଵ ସ୍ଥିତା ଚ ସୁତା ଭାର୍ଯା ପଶ୍ଯ ଧାତୁର୍ଵିପର୍ଯଯମ୍
ମୋ ଝିଅ ଓ ଜଣେ ଘରବାଲି କେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି? ଭାଗ୍ୟର ଉଲ୍ଟା ଦେଖ।
ମଯା ବହୁତରଂ ଧାତୁର୍ଵିପ୍ରିଯଂ ହି ପୁରାକୃତମ୍
ମୁଁ ଆଗରୁ ଭାଗ୍ୟକୁ ଅପ୍ରିୟ ଅନେକ କାମ କରିଛି।