ପୃଥ୍ଵୀ ଚ ଯାଵତ୍ସକୁଲାଚଲା ଚ ଯାଵଚ୍ଚ ସୂର୍ଯାନିଲଵହ୍ନିଚନ୍ଦ୍ରାଃ
ପୃଥିବୀ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପାହାଡ଼, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ପବନ, ଅଗ୍ନି ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଛନ୍ତି,
ତତସ୍ତୁ କର୍ମକ୍ଷଯମାପ୍ଯ ସପ୍ତଦ୍ଵୀପାଧିପଃ ସ୍ଯାତ୍ସୁକୁଲପ୍ରସୂତଃ
ତାପରେ, କର୍ମ ଶେଷ ହେଲେ, ସେ ଉତ୍ତମ କୁଳରେ ଜନ୍ମ ନେଇ ସାତ ଦ୍ୱୀପର ରାଜା ହେବ।
ଇତି ପଠତି ଶୃଣୋତି ଯୋଽତିଭକ୍ତ୍ଯା ଵିଧିମଖିଲଂ ରଵିସଂକ୍ରମେଷୁ ପୁଣ୍ଯମ୍
ଯେଉଁଠି ଜଣେ ଏହି ସମସ୍ତ ବିଧିକୁ ଅତି ଭକ୍ତି ସହିତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଂକ୍ରାନ୍ତିରେ ପଢ଼ନ୍ତି କିମ୍ବା ଶୁଣନ୍ତି, ସେଉଁଠି ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତି।
ଵିଷ୍ଟିଵ୍ରତଵର୍ଣନମ୍ କସ୍ଯାତ୍ମଜେଯଂ କିଂରୂପା ପୂଜ୍ଯତେ ଚ କଥଂ ଜନୈଃ । ଶନୈଶ୍ଚରସ୍ଯ ସୋଦର୍ଯା ଭଗିନ୍ଯତିଭଯଂକରୀ
ସେ କାହାର ଝିଅ, କେମିତି ଦେଖାଯାଏ, ଏବଂ ଲୋକେ କିପରି ତାଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି? ସେ ଶନିଙ୍କର ଭଉଣୀ, ବହୁତ ଭୟଙ୍କର।
ସା ଜାତମାତ୍ରା ଭୁଵନଂ ଗ୍ରସ୍ତୁଂ ସମୁପଚକ୍ରମେ
ସେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ସାଥିରେ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଖାଇବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ନିର୍ଯାତି ଯଦି କାର୍ଯେଣ କଶ୍ଚିତ୍ତସ୍ଯ ପୁରଃ ସ୍ଥିତା
ଯଦି କେହି କୌଣସି କାମରେ ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଦଢ଼ିଯାନ୍ତି, ସେ ସେଠାରୁ ଚାଲିଯାଆନ୍ତି।
ଯଜ୍ଞଵିଘ୍ନକରୀ ରୌଦ୍ରା ସମାଜୋତ୍ସଵନାଶିନୀ
ସେ ରୌଦ୍ର, ଯଜ୍ଞର ବିଘ୍ନ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି, ଏବଂ ସଭା ଓ ଉତ୍ସବ ନଷ୍ଟ କରନ୍ତି।
ତାଂ ତୁ ଦୁର୍ଵିନଯାସକ୍ତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦେଵୋ ଦିଵାକରଃ
ତାଙ୍କର ଅଶିଷ୍ଟ ଆଚରଣ ଦେଖି ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ ଚିନ୍ତିତ ହେଲେ।
କନ୍ଯାଦୁର୍ଵିନଯାଚ୍ଚେହ ପିତା ଦୋଷେଣ ଗୃହ୍ଯତେ
ଏଠାରେ ଝିଅର ଦୁର୍ନୀତି ଦ୍ୱାରା ବାପାଙ୍କୁ ଦୋଷ ଦିଆଯାଏ।
ଵିଚିଂତ୍ଯୈଵଂ ସୁତାଂ ଭଦ୍ରାଂ ଯସ୍ଯଯସ୍ଯ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି
ଏଭଳି ଚିନ୍ତା କରି, ଯାହାକୁ ସେ ନିଜ ଭଦ୍ର କନ୍ୟାକୁ ଦେଇଥାନ୍ତି,
ମଣ୍ଡପଂ ମଣ୍ଡପାରମ୍ଭେ ଭଂକ୍ତ୍ଵା ଭୀଷଯତେ ଜନମ୍
ବିବାହ ମଣ୍ଡପ ଆରମ୍ଭରେ ସେ ମଣ୍ଡପ ଭାଙ୍ଗି ଲୋକଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରନ୍ତି।
ଵିରୂପା ଦୁଷ୍ଟହୃଦଯା ସ୍ଵେଚ୍ଛାଚାରଵିହାରିଣୀ 4.117.୧
ସେ ବିକୃତ ଦେହ, ଦୁଷ୍ଟ ହୃଦୟ ଓ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଚଳିଥିବା।
ଵିତର୍କଯନ୍ଯାଵଦେଵମାସ୍ତେ ଦେଵୋ ଦିଵସ୍ପତିଃ
ଏଭଳି ଭାବି ଦିନପତି ଅପେକ୍ଷା କରି ରହିଲେ।
ଅଥାଜଗାମ ସଵିତୁଃ ପାର୍ଶ୍ଵେ ବ୍ରହ୍ମାଽଣ୍ଡସଂଭଵଃ
ତାପରେ, ଅଣ୍ଡରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ବ୍ରହ୍ମା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଲେ।
ଭାସ୍କରସ୍ତମୁଵାଚାଥ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଭୁଵନେଶ୍ଵରମ୍
ତାପରେ ଭାସ୍କର ଭୁବନେଶ୍ୱର ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତଦା ବ୍ରହ୍ମା ଭାସ୍କରେଣାମିତଦ୍ଯୁତିଃ
ଏଭଳି ଅପାର ତେଜ ଥିବା ଭାସ୍କରଙ୍କ ଉପରେ କହିବା ପରେ, ସେ ସମୟରେ ବ୍ରହ୍ମା ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
କରଣୈଃ ସହ ଵର୍ତସ୍ଵ ବଵବାଲଵକୌଲଵୈଃ
ତୁମେ ତୁମର ଉପକରଣ ସହିତ, ଛୋଟ ଛୋଟ ପିଲାମାନେ ଓ କୌଳବମାନେ ସହିତ ରୁହ।
ଯାତ୍ରାପ୍ରଵେଶମାଂଗଲ୍ଯକୃଷିଵାଣିଜ୍ଯକାରଣାତ୍
ଶୁଭ ଆରମ୍ଭ, ଯାତ୍ରା, କୃଷି ଓ ବ୍ୟବସାୟ ପାଇଁ,
ଉଦ୍ଵେଜନୀଯୋ ନୋ ହି ଜନୋ ଭଵତ୍ଯା ଦିଵସତ୍ରଯମ୍
ତିନି ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲୋକମାନେ ଅଶାନ୍ତ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଉଲ୍ଲଂଘ୍ଯ ଯେ ପ୍ରଵର୍ତଂତେ ଭଦ୍ରେ ତ୍ଵାଂ ନିର୍ଭଯା ନରାଃ
ହେ ଭଦ୍ରା, ଯେମାନେ ତୁମକୁ ଅବହେଳା କରି ଭୟ ଛାଡ଼ି ଆଗେ ବଢ଼ନ୍ତି,
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଗତୋ ବ୍ରହ୍ମା ଭଦ୍ରାପି ଭୁଵନତ୍ରଯମ୍
ଏଭଳି କହି ବ୍ରହ୍ମା ଚାଲିଗଲେ, ଭଦ୍ରା ମଧ୍ୟ ତିନି ଲୋକ ଦେଖିଲେ।
ଏଵମେଷା ସମୁତ୍ପନ୍ନା ଵିଷ୍ଟିରିଷ୍ଟଵିନାଶିନୀ 4.117.
ଏଭଳି ଭାବରେ ଏହି ବିଷ୍ଟି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଯାହା ଚାହିଦା ଥିବା କାମକୁ ନଷ୍ଟ କରେ।
ଅସିତଜଲଦଵର୍ଣା ଦୀର୍ଘନାସୋଗ୍ରଦଂଷ୍ଟ୍ରା ଵିପୁଲହନୁକପାଲା ପିଂଡିକୋଦ୍ବଦ୍ଧଜଂଘା
ସେ ମେଘ ଭଳି କଳା, ଲମ୍ବା ନାକ, ଭୟଙ୍କର ଦାନ୍ତ, ଚଉଡ଼ ଗଲା ଓ ମୁଣ୍ଡ, ଓ ମୋଟ ମାଂସପେଶୀ ଥିବା ପାଦ ଅଛି।
ଭାନୋଃ ସୁତା କେତୁଶତାଗ୍ରଜାତା କୃଷ୍ଣା କୁମୂର୍ତିଃ ସତତଂ କୁଚେଲା
ସେ ଭାନୁଙ୍କ ଝିଅ, ଶତଧା ଧ୍ୱଜ ଶିରରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛି, କଳା, ଭୟଙ୍କର ଆକୃତି, ସଦା ଚିରା ଗୋଟିକି ପିନ୍ଧିଥାଏ।
ମୁଖେ ତୁ ଘଟିକାଃ ପଞ୍ଚ ଦ୍ଵେ କଂଠେ ତୁ ସଦା ସ୍ଥିତେ
ତାଙ୍କ ମୁହଁରେ ପାଞ୍ଚଟି ଘଟିକା ଅଛି, ଦୁଇଟି ସଦା ଗଳାରେ ରହିଥାଏ।
କଟ୍ଯାଂ ପଞ୍ଚୈଵ ଵିଜ୍ଞେଯାସ୍ତିସ୍ରଃ ପୁଚ୍ଛେ ଜଯାଵହାଃ
ତାଙ୍କ କମରେ ପାଞ୍ଚଟି ଜଣାଯାଏ, ପୁଛରେ ତିନୋଟି ଅଛି, ଯାହା ଜୟ ଆଣେ।
ହଦି ପ୍ରାଣହରା ଜ୍ଞେଯା ନାଭ୍ଯାଂ ତୁ କଲହାଵହା
ହୃଦୟରେ ସେ ପ୍ରାଣ ନେବା ଭାବେ ଜଣାଯାଏ, ନାଭିରେ ବିବାଦ ଆଣେ।
ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ଯାନି କାର୍ଯାଣି ସୁଶୁଭାନ୍ଯଶୁଭାନି ଚ
ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁ କାମ ହୁଏ, ଶୁଭ କିମ୍ବା ଅଶୁଭ,
ଧନ୍ଯା ଦଧିମୁଖୀ ଭଦ୍ରା ମହାମାରୀ ଖରାନନା
ଧନ୍ୟା, ଦଧିମୁଖୀ, ଭଦ୍ରା, ମହାମାରୀ ଓ ଖରାନନା—
ଭୈରଵୀ ଚ ମହାକାଲୀ ଅସୁରାଣାଂ କ୍ଷଯଂକରୀ
ଭୈରବୀ ଓ ମହାକାଳୀ, ଯେଉଁମାନେ ଅସୁରମାନେଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରନ୍ତି,