କୋଣସ୍ଥଃ ପିଙ୍ଗଲୋ ବଭ୍ରୁଃ କୃଷ୍ଣୋ ରୌଦ୍ରୋଽନ୍ତକୋ ଯମଃ
ଯିଏ କୋଣରେ ବସିଛନ୍ତି, ଦେହ ହଳଦା, ରଙ୍ଗ ଲାଲଟିଆ, କଳା, ଭୟଙ୍କର, ସମାପ୍ତିକର୍ତ୍ତା, ଏହି ଯମ ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି—
ଶନୈଶ୍ଚରମିତି ସ୍ତୁତ୍ଵା ପିପ୍ପଲାଦୋ ମହାମୁନିଃ
ଏଭଳି ଶନିଦେବଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି, ମହାମୁନି ପିପ୍ପଳାଦ ଆଗକୁ କହିଲେ—
ଇଦଂ ଶନୈଶ୍ଚରାଖ୍ଯାନଂ ଯେ ଶ୍ରୋଷ୍ଯନ୍ତି ସମାହିତାଃ
ଯେମାନେ ଏହି ଶନିଦେବଙ୍କ କଥା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମନୋଯୋଗରେ ଶୁଣିବେ—
କୃଷ୍ଣାଯସେନ ଘଟିତାଂ ଗ୍ରହରାଜମୂର୍ତିଂ ଲୋହେ ନିଧାଯ କଲଶେ ତିଲତୈଲପୂର୍ଣେ 4.114.
କଳା ଲୋହାରେ ତିଆରି ଗ୍ରହରାଜଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ, ତିଳ ତେଲରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କଳଶରେ ରଖିବା ଉଚିତ—
ଆଦିତ୍ଯଦିନନକ୍ତଵିଧିଵର୍ଣନମ୍ ଵ୍ରତଂ ତଦ୍ବ୍ରୂହି ଗୋଵିନ୍ଦ ସର୍ଵପାପପ୍ରଣାଶନମ୍
ହେ ଗୋବିନ୍ଦ, ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରୁଥିବା ଏହି ବ୍ରତ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଦିନ ଓ ରାତିର ନିୟମ ବିଷୟରେ ମୋତେ କହ।
ସୂର୍ଯାଗ୍ନିଚନ୍ଦ୍ରରୂପେଣ ତତ୍ତ୍ରିଧା ଜଗତି ସ୍ଥିତମ୍
ଏହି ସଂସାରରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଅଗ୍ନି ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ଭାବରେ ସେ ତିନି ରୂପରେ ବିଦ୍ୟମାନ।
ତମାରାଧ୍ଯ ପୁମାନ୍କିଂ ନ ପ୍ରାପ୍ନୋତି କୁରୁନନ୍ଦନ
ହେ କୁରୁବଂଶୀ, ଯେଉଁଠି ସେଠି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ, କେଉଁ ଜିନିଷ ମିଳେନାହିଁ?
ଉତ୍ପଦ୍ଯତେ ଯଦା ଭକ୍ତିର୍ଭାନୋରୁପରି ଶାଶ୍ଵତୀ
ଯେବେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପ୍ରତି ଅଟୁଟ ଭକ୍ତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ସେବେ—
ପୂର୍ଵୋକ୍ତଵିଧିନା ଚୈଵ ପୂଜଯିତ୍ଵା ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାନ୍
ପୂର୍ବରୁ କହିଥିବା ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପୂଜିତ ହେବା ଉଚିତ।
ଵିଲିଖ୍ଯ ଦ୍ଵାଦଶଦଲଂ ପୂଜ୍ଯ ସୂର୍ଯେତି ପୂର୍ଵତଃ
ଦ୍ୱାଦଶଦଳ ଅଙ୍କି ଏବଂ ପୂର୍ବଦିଗରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଭଗଂ ତୁ ନୈର୍ଋତେ ଦେଵଂ ଵରୁଣଂ ପଶ୍ଚିମେ ଦଲେ
ନୈୃତ୍ୟ ଦିଗରେ ଭଗ ଦେବତାଙ୍କୁ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ଦଳରେ ବରୁଣଙ୍କୁ ବସାଇବା ଉଚିତ।
ଶାଂତମୀଶାନଭାଗେ ତୁ ନମସ୍କାରେଣ ଵିନ୍ଯସେତ୍
ଈଶାନ କୋଣରେ ଶାନ୍ତଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାବରେ ବସାଇବା ଉଚିତ।
ଦକ୍ଷିଣେ ଯମନାମାନଂ ମାର୍ତଂଡଂ ପଶ୍ଚିମେ ଦଲେ
ଦକ୍ଷିଣ ଦଳରେ ଯମଙ୍କୁ, ପଶ୍ଚିମ ଦଳରେ ମାର୍ତ୍ତଣ୍ଡଙ୍କୁ ବସାଇବା ଉଚିତ।
ଅର୍ଘ୍ଯଂ ଦଦ୍ଯାତ୍ତତଃ ପାର୍ଥ ସତିଲାରୁଣଚଂଦନମ୍ 4.115.୧୦ କାଲାତ୍ମା ସର୍ଵଭୂତାତ୍ମା ଵେଦାତ୍ମା ଵିଶ୍ଵତୋମୁଖଃ
ତାପରେ, ହେ ପାର୍ଥ, ତିଳ ଓ ଲାଲ ଚନ୍ଦନ ସହିତ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ। ସେ କାଳର ଆତ୍ମା, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ଆତ୍ମା, ବେଦର ଆତ୍ମା, ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଦେଖୁଥିବା।
ଅଗ୍ନିମୀଲେ ନମସ୍ତୁଭ୍ଯମିଷେ ତ୍ଵୋର୍ଜେ ଚ ଭାସ୍କରେ
ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ, ଭାସ୍କରଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଶକ୍ତି ପାଇଁ ନମସ୍କାର।
ଅର୍ଘ୍ଯଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ଵିସର୍ଜ୍ଯାଥ ନିଶି ତୈଲଵିଵର୍ଜିତମ୍
ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇ, ଦେବତାଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେବା ଉଚିତ। ରାତିରେ ତେଲ ବ୍ୟବହାର କରିବା ନିଷେଧ।
ପ୍ରାକ୍ତନେଽହ୍ନି ଶନୌ ଚୈଵ ତୈଲାଭ୍ଯଂଗଂ ଵିଵର୍ଜଯେତ୍
ପୂର୍ବ ଦିନ ଓ ଶନିବାରରେ ତେଲ ଲଗାଇବା ରହିବା ଉଚିତ।
ପୁରୁଷଂ ଚ ଯଥାଶକ୍ତ୍ଯା କାରଯେଦ୍ଦ୍ଵିଭୁଜଂ ତଥା
ଯେଉଁଠି ଯେତିକି ସମ୍ଭବ, ଦୁଇଟି ହାତ ଥିବା ପୁରୁଷ ମୂର୍ତ୍ତି ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ଗାଂ କଲ୍ପଯିତ୍ଵା ପୁରୁଷଂ ସପଦ୍ମଂ ଦଦ୍ଯାଦନେକଵ୍ରତନାଯକାଯ
ଏକ ଗାଈ, ଏକ ପୁରୁଷ ଓ ଏକ ପଦ୍ମ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଅନେକ ବ୍ରତର ନେତାଙ୍କୁ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ।
ନମୋଽସ୍ତୁ ଋକ୍ସାମଯଜୁର୍ଵିଧାତ୍ରେ ପଦ୍ମପ୍ରବୋଧାଯ ଜଗତ୍ସଵିତ୍ରେ
ଋକ୍, ସାମ, ଯଜୁର ବେଦର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ପଦ୍ମକୁ ଜାଗ୍ରତ କରୁଥିବା, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ମୋର ନମସ୍କାର।
ଇତ୍ଯନେନ ଵିଧାନେନ ଵର୍ଷମେକଂ ତୁ ଯୋ ନରଃ
ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନୁସାରେ, ଯେ କୌଣସି ମଣିଷ ଏକ ବର୍ଷ ଧରି—
ଧନଧାନ୍ଯସମାଯୁକ୍ତଃ ପୁତ୍ରପୌତ୍ରସମନ୍ଵିତଃ 4.115.
—ଧନ ଓ ଧାନ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ପୁଅ ଓ ନାତିମାନେ ସହିତ ଅନୁଗତ ହୁଏ।
କର୍ମସଂକ୍ଷଯମଵାପ୍ଯ ପାର୍ଥିଵଃ ଶୋକଦୁଃଖଭଯରୋଗଵର୍ଜିତଃ
କର୍ମ ଶେଷ ହେବା ପରେ, ରାଜା ଶୋକ, ଦୁଃଖ, ଭୟ ଓ ରୋଗରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।
ଯା ଚ ଭର୍ତୃଗୁରୁଦେଵତତ୍ପରା ଵେଦମୂର୍ତିଦିନନକ୍ତମାଚରତ୍
ଯିଏ ଭର୍ତ୍ତା, ଗୁରୁ ଓ ଦେବତାଙ୍କୁ ନିଷ୍ଠାରେ ଲାଗିଥାଏ, ଦିନ ଓ ରାତି ବେଦ ଆନୁସାରେ ଆଚରଣ କରେ—
ଯଃ ପଠେଦଥ ଶୃଣୋତି ଵା ନରଃ ପଶ୍ଯତୀତ୍ଥମଥ ଵାନୁମୋଦଯେତ୍ ।। ସୋଽପି ଶକ୍ରଭଵନେ ଦିଵୌକସୈଃ କଲ୍ପକୋଟିଶତମେକମୀଡ୍ଯତେ
ଯିଏ ଏହାକୁ ପଢ଼େ, ଶୁଣେ, ଦେଖେ କିମ୍ବା ଅନୁମୋଦନ କରେ, ସେ ମଧ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଗୃହରେ ଦେବତାମାନେ ଦ୍ୱାରା କୋଟି କୋଟି କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୂଜିତ ହୁଏ।
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣ ଉତ୍ତରପର୍ଵଣି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଯୁଧିଷ୍ଠିରସଂଵାଦ ଆଦିତ୍ଯଦିନନକ୍ତଵିଧିଵର୍ଣନଂ ନାମ ପଞ୍ଚଦଶୋତ୍ତରଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହା ହେଉଛି ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ପୁରାଣର ଉତ୍ତରପର୍ବରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସଂବାଦର 'ଆଦିତ୍ୟ ଦିନ ଓ ରାତି ବିଧି ବର୍ଣ୍ଣନ' ନାମକ ଏକଶତ ପଞ୍ଚଦଶ ଅଧ୍ୟାୟର ଶେଷ।
ସଂକ୍ରାନ୍ତ୍ଯୁଦ୍ଯାପନଵର୍ଣନମ୍ ଯଦକ୍ଷଯଂ ପରଂ ଲୋକେ ପୁରାଣକଵଯୋ ଵିଦୁଃ
ସଂକ୍ରାନ୍ତି ଉତ୍ସବର ସମାପନ ବିବରଣ। ପ୍ରାଚୀନ କବିମାନେ ଯାହାକୁ ଏହି ସଂସାରରେ ଅବିନାଶୀ ଓ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବୋଲି ଜାଣିଛନ୍ତି।
ଵିଷୁଵେ ଅଯନେ ଵାପି ସଂକ୍ରାତିଵ୍ରତମାରଭେତ୍
ବିଷୁବ କିମ୍ବା ଅୟନରେ, ସଂକ୍ରାନ୍ତି ବ୍ରତ ଆରମ୍ଭ କରିବା ଉଚିତ।
ସଂକ୍ରାଂତିଵାସରେ ପ୍ରାପ୍ତେ ତିଲୈଃ ସ୍ନାନଂ ଵିଧୀଯତେ
ସଂକ୍ରାନ୍ତି ଦିନରେ ତିଳ ଦ୍ୱାରା ସ୍ନାନ କରିବା ନିୟମ।
ପଦ୍ମଂ ସକର୍ଣିକଂ କୁର୍ଯାତ୍ତସ୍ମିନ୍ନାଵାହଯେଦ୍ରଵିମ୍
କର୍ଣ୍ଣିକା ସହିତ ଏକ ପଦ୍ମ ତିଆରି କରି, ତାହାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଉଚିତ।