ମମ ପତ୍ନୀସହସ୍ରାଣି ସଂତି ପାଂଡଵ ଷୋଡଶ
ମୋର ହଜାର ଝିଅମାନେ ଅଛନ୍ତି, ହେ ପାଣ୍ଡବ, ସେମାନେ ସୋଳଟି।
ତାଭିର୍ଵସଂତସମଯେ କୋକିଲାଲିକୁଲାକୁଲେ ନିର୍ଭରାପାନଗୋଷ୍ଠୀଷୁ ପ୍ରସକ୍ତାଭିରଲଂକୃତେ
ସେମାନେ ସହ ବସନ୍ତ ଋତୁରେ, କୋଇଲି ଓ ମଧୁମକ୍ଷିକାମାନେ ଭରିଥିବା ସମାବେଶରେ, ପ୍ରଚୁର ପାନ ଭରିଥିବା ମଣ୍ଡଳୀରେ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୃଙ୍ଗାରିତ ଓ ଲାଗିଥିବା।
କୁରଂଗନଯନଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ମାଲତୀକୃତଶେଖରଃ
ମୃଗନୟନ, ଶ୍ରୀମାନ୍, ମାଲତୀ ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ଶିରୋଭୂଷଣ ପିନ୍ଧିଥିବା।
ସାକ୍ଷାତ୍କଂଦର୍ପରୂପେଣ ସର୍ଵାଭରଣଭୂଷିତଃ
ସେ ନିଜେ କାମଦେବଙ୍କ ରୂପରେ ପ୍ରକଟ, ସମସ୍ତ ଆଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ।
ପ୍ରଵୃଦ୍ଧୋ ମନ୍ମଥସ୍ତାସାଂ ସର୍ଵାଙ୍ଗକ୍ଷୋଭଦାଯକଃ
ମନ୍ମଥ ବେଶି ଉତ୍ସାହିତ ହୋଇ, ସେମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗକୁ ଉତ୍କଣ୍ଠିତ କରେ।
ଅଶେଷେ ରୁଷିତଃ ସର୍ଵା ହରିଷ୍ଯଂତୀହ ଦସ୍ଯଵଃ
ଏଠାରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଦସ୍ୟୁମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଧ୍ଧ, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ଧରାଯିବେ।
ଏତଦ୍ଵାକ୍ଯମୁପଶ୍ରୁତ୍ଯ ବାଷ୍ପର୍ଯାକୁଲେକ୍ଷଣାଃ
ଏହି କଥା ଶୁଣି ସେମାନଙ୍କର ଆଖିରେ ଲୁହ ଆସିଗଲା।
ଭର୍ତାରଂ ଜଗତାମୀଶଂ ଭଵଂତମପରା ଜିତମ୍ 4.111.
ସେମାନେ କହିଲେ, ‘ସମସ୍ତ ଜଗତର ସ୍ୱାମୀ, ଆମର ସ୍ୱାମୀ, ଅନ୍ୟ ଜଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜିତ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି।’
ଦ୍ଵାରିକାଵାସିନଃ ସର୍ଵାନ୍ଦେଵରୂପାନ୍କୁମାରକାନ୍
ଦ୍ୱାରିକାର ସମସ୍ତ ବାସିନ୍ଦା, ଦେବତାଙ୍କ ପରି ଦେହ ଥିବା ସମସ୍ତ କୁମାର,
ଦାସଭାଵମନୁପ୍ରାପ୍ଯ ଭଵିଷ୍ଯାମଃ କଥଂ ପୁନଃ
ଆମେ ଏବେ ଦାସୀ ହୋଇଯାଇଛୁ, ପୁଣି କେମିତି ପୂର୍ବବତ୍ ହେବୁ?
ତଥା ଲାଲପ୍ଯମାନାସ୍ତା ଵାଷ୍ପପର୍ଯାକୁଲେକ୍ଷଣାଃ
ଏଭଳି କହି କହି, ସେମାନଙ୍କର ଆଖି ଲୁହରେ ଭରିଯାଇଥିଲା।
ଜଲକ୍ରୀଡାଵିହାରେଷୁ ପୁରା ସରସି ମାନସେ
ପୂର୍ବେ ମାନସ ସରୋବରରେ ଜଳକ୍ରୀଡ଼ା କରିଥିଲେ,
ହୁତାଶନସୁତାଃ ସର୍ଵା ଭଵତ୍ଯୋଽପ୍ସରସଃ ପୁରା
ସମସ୍ତେ ଆଗରୁ ଅଗ୍ନିଦେବଙ୍କର କନ୍ୟା ଏବଂ ଅପ୍ସରା ଥିଲେ।
କଥଂ ନାରା ଯଣୋଽସ୍ମାକଂ ଭର୍ତା ସ୍ଯାଦିତ୍ଯୁପାଦିଶ
ନାରାୟଣ କିପରି ଆମ ସ୍ୱାମୀ ହେଲେ? ଏହା ଆମକୁ କୁହ।
ଶଯ୍ଯାଦ୍ଵଯପ୍ରଦାନେନ ମଧୁମାଧଵମାସଯୋଃ ଭର୍ତା ନାରାଯଣୋ ନୂନଂ ଭଵିଷ୍ଯତ୍ଯନ୍ଯଜନ୍ମନି
ବସନ୍ତ ଓ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ମାସରେ ଦୁଇଜଣ ପାଇଁ ଏକ ଶଯ୍ୟା ଦେଇଥିଲେ, ପରଜନ୍ମରେ ନାରାୟଣ ନିଶ୍ଚୟ ଆମ ସ୍ୱାମୀ ହେବେ।
ନ କୃତୋ ଯତ୍ପ୍ରଣାମୋ ମେ ରୂପସୌଭାଗ୍ଯମତ୍ସରାତ୍ ଚୌରୈରପହୃତାଃ ସର୍ଵା ଵେଶ୍ଯାତ୍ଵଂ ସମଵାପ୍ସ୍ଯଥ
ମୁଁ ରୂପ ଓ ଭାଗ୍ୟ ଦେଖି ଇର୍ଷ୍ୟା କରି ପ୍ରଣାମ କରିନଥିଲି, ତେଣୁ ଚୋରମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଚୁରି କରିନେଲେ; ତୁମେ ସମସ୍ତେ ବେଶ୍ୟା ହେବ।
ଏଵଂ ନାରଦଶାପେନ ମଚ୍ଛାପେନ ଚ ସାଂପ୍ରତମ୍
ଏଭଳି ନାରଦଙ୍କ ଶାପ ଓ ମୋର ଶାପ ଦ୍ୱାରା, ଏହି ସମୟରେ—
ଇଦାନୀମପି ଯଦ୍ଵକ୍ଷ୍ଯେ ତଚ୍ଛ୍ରଣୁଧ୍ଵଂ ଵରାନନାଃ ଦାନଵାସୁରସୈନ୍ଯେଷୁ ରାକ୍ଷସେଷୁ ତତସ୍ତତଃ ।। 4.111.
ଏବେ ମୁଁ ଯାହା କହିବି, ତୁମେ ଶୁଣ, ରୂପବତୀମାନେ; ଦାନବ, ଅସୁର ଓ ରାକ୍ଷସମାନେର ସେନାରେ, ଏଠା ଓ ସେଠା—
ତେଷାଂ ନାରୀସହସ୍ରାଣି ଶତଶୋଽଥ ସହସ୍ରଶଃ
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶତଶଃ ଓ ସହସ୍ରଶଃ ନାରୀମାନେ ଅଛନ୍ତି।
ତାନି ସର୍ଵାଣି ଦେଵେଶଃ ପ୍ରୋଵାଚ ଵଦତାଂ ଵରଃ .
ଦେବତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ।
ଭକ୍ତିମତ୍ଯୋ ଵରାରୋହାସ୍ତଦା ଦେଵକୁଲେଷୁ ଚ
ତୁମେ ଯେଉଁମାନେ ଭକ୍ତିଶୀଳ ଓ ରୂପବତୀ, ସେମାନେ ଦେବମନ୍ଦିରରେ ମଧ୍ୟ ଥିବେ—
ତେଷାଂ ଗୃହେଷୁ ତିଷ୍ଠଧ୍ଵଂ ସୂତକଂ ଚାପି ତତ୍ସମମ୍
ସେମାନଙ୍କ ଘରେ ରୁହ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଶୂଚିତା ରଖ।
ଅନୁମାନ୍ଯଃ ପ୍ରସାଦ୍ଯଶ୍ଚ ଶୁଲ୍କଦୋ ଦେଵଵତ୍ସଦା
ସେମାନେ ଅନୁମତି ଦେବା ଓ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ଉଚିତ, ସଦା ଦେବତାଙ୍କ ପରି ଦକ୍ଷିଣା ଦେବା ଦରକାର।
ସୁରୂପୋ ଵା ଵିରୂପୋ ଵା ଦ୍ରଵ୍ଯଂ ତତ୍ର ପ୍ରଯୋଜନମ୍ ନ ଚାପି ମଦ୍ଯପାଭିଶ୍ଚ ଭାଵ୍ଯଂ କୌଟିଲ୍ଯବୁଦ୍ଧିଭିଃ
ସେ ସୁନ୍ଦର କିମ୍ବା କୁବ୍ବଳ, ଏଠାରେ ଧନ ମୁଖ୍ୟ; ମଦପାନ କରୁଥିବା କିମ୍ବା ଚତୁର ମନ ଥିବା ଲୋକଙ୍କ ସହ ମିଶିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଯଃ କଶ୍ଚିଚ୍ଛୁଲ୍କମାଦାଯ ଗୃହମେଷ୍ଯତି ଵଃ ସଦା
ଯେ କେହି ଦଣ୍ଡ ନେଇ ସଦା ତୁମେଠାରେ ଘରକୁ ଆସିବେ,
ଵ୍ଯଭିଚାରୋ ନ କର୍ତଵ୍ଯଃ ସ୍ଵାମିନା ସହ କର୍ହିଚିତ୍।। ରୂପଯୌଵନଦର୍ପେଣ ଧନଲୋଭେନ ଵା ପୁନଃ
ସେମାନେ କେବେ ମାଲିକଙ୍କ ସହିତ କୁକର୍ମ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ସେ ଦେହର ରୂପ କିମ୍ବା ଯୌବନର ଗର୍ବରୁ, କିମ୍ବା ଧନଲୋଭରୁ ହେଉଥିବା ସତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ।
ଦାସୀ ଭୂତ୍ଵା ଚ ଯା କାଚିଦ୍ଵ୍ଯଭିଚାରଂ କରୋତି ଚ
ଯେ କୌଣସି ଜଣେ ଜଣାଣୀ ଦାସୀ ହୋଇ କୁକର୍ମ କରେ,
ଦେଵତାନାଂ ପିତୄଣାଂ ଚ ପୁଣ୍ଯେଽହ୍ନି ସମୁପସ୍ଥିତେ 4.111.
ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଶୁଭ ଦିନ ଆସିଲେ,
ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯୋ ଵରାରୋହାଃ କାର୍ଯାଣି ଵଚନାନି ଚ ।। ଯଚ୍ଚାପ୍ଯନ୍ଯଦ୍ଵ୍ରତଂ ସମ୍ଯଗୁପଦେକ୍ଷ୍ଯାମି ତତ୍ତ୍ଵତଃ.
ସୁନ୍ଦରୀମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସେବା କରିବେ ଏବଂ ତାଙ୍କର କଥା ଶୁଣିବେ; ଏବଂ ଯେଉଁଠି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବ୍ରତ ଅଛି, ମୁଁ ତାହା ସଠିକ୍ ଭାବେ ଶିଖେଇବି।
ଅଵିଚାରେଣ ସର୍ଵାଭିରନୁଷ୍ଠେଯଂ ଚ ତତ୍ପୁନଃ
ଏସବୁ କାମ ସମସ୍ତେ ଭେଦଭାବ ଛାଡି କରିବା ଉଚିତ।