ଵର୍ଜନୀଯଂ ପ୍ରଯତ୍ନେନ ରୂପଘ୍ନଂ ତଦ୍ଵିନିର୍ଦିଶେତ୍
ଯାହା ସୌନ୍ଦର୍ୟକୁ ନଷ୍ଟ କରେ, ତାହାକୁ ସାବଧାନରେ ଏଡ଼ାଇବା ଉଚିତ; ଏହାକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିବା ଦରକାର।
ସୋମଂ ନକ୍ଷତ୍ରରାଜାନଂ ସ୍ଵମନ୍ତ୍ରୈରର୍ଚଯେଦ୍ବୁଧଃ
ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ନିଜ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ନକ୍ଷତ୍ରମାଳାର ରାଜା ସୋମଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ନକ୍ଷତ୍ରଜ୍ଞାଯ ଵିପ୍ରାଯ ଦାନଂ ଦଦ୍ଯାଚ୍ଚ ଶକ୍ତିତଃ
ନକ୍ଷତ୍ର ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ।
ଉପୋଷ୍ଯ ଵାଚୋପ ଵିଶେନ୍ନକ୍ଷତ୍ରମପରଂ ପୁନଃ 4.108.
ଉପବାସ କରି ସେଉଁଠି ଉଚ୍ଚାରଣ ମାଧ୍ୟମରେ ପୁଣି ଅନ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ଉଚିତ।
ସମାପ୍ତେ ତୁ ଵ୍ରତେ ଦଦ୍ଯାଚ୍ଛକ୍ତ୍ଯା ସୋପସ୍କରାନ୍ଵିତମ୍
ବ୍ରତ ସମାପ୍ତିରେ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଆବଶ୍ୟକ ସାମଗ୍ରୀ ସହିତ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ।
ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ବ୍ରାହ୍ମଣୀଂ ଚୈଵ ଵସ୍ତ୍ରାଲଂକାରଭୂଷଣୈଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣୀଙ୍କୁ ବସ୍ତ୍ର ଓ ଆଳଙ୍କାର ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ।
ସପ୍ତଧାନ୍ଯଂ ଯଥାଲାଭଂ ଗାଂ ସଵତ୍ସାଂ ପଯସ୍ଵିନୀମ୍
ଯେଉଁଠି ଯେଉଁପରି ଉପଲବ୍ଧ, ସେଠି ସାତ ପ୍ରକାର ଧାନ୍ୟ ଏବଂ ଦୁଧ ଦେଉଥିବା ଛୁଆଁ ସହିତ ଗାଈ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ମଂତ୍ରେଣାନେନ ଵିପ୍ରାଯ ସୁଶୀଲାଯ ନିଵେଦଯେତ୍ ତଥା ସୁରୂପତାରୋଗ୍ଯ ସୁଖସଂପଦିହାସ୍ତୁ ମେ
ଏହି ମନ୍ତ୍ର ସହିତ, ଏକ ଶିଳ୍ବାନ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଏହି ସମସ୍ତ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏପରି କଲେ ମୋତେ ରୂପ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ସୁଖ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ମିଳୁ।
ଯଥା ନ ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ଶଯନଂ ତଵ ଶୂନ୍ଯଂ ଜନାର୍ଦନ
ହେ ଜନାର୍ଦନ, ଯେପରି ତୁମର ଶୟନ କେବେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବିହୀନ ହୁଏ ନାହିଁ,
ଏଵଂ ନିଵେଦ୍ଯ ତତ୍ସର୍ଵଂ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ କ୍ଷମାପଯେତ୍
ଏଭଳି ଭାବେ ସମସ୍ତ ଦାନ କରି, ଶିର ନମାଇ ଖ୍ଷମା ଚାହିଁବା ଉଚିତ।
ନକ୍ଷତ୍ରପୁରୁଷାଖ୍ଯୋଽଯଂ ଯଥାଵତ୍କଥିତସ୍ତଵ
ଏହି ନକ୍ଷତ୍ରପୁରୁଷ ବିଷୟରେ ତୁମକୁ ଯଥାଯଥ ଭାବରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି।
ଅଙ୍ଗୋପାଙ୍ଗାନି ଚୈଵାସ୍ଯ ପାଦାଦୀନି ଯଶସ୍ଵିନି
ତାଙ୍କର ପାଦ ଆଦି ଅଂଗ ଓ ଉପଅଂଗଗୁଡ଼ିକ, ହେ ଯଶସ୍ବିନୀ,
ଗାତ୍ରାଣି ଚୈଵ ଭଦ୍ରାଣି ଶରୀରାରୋଗ୍ଯମୁତ୍ତମମ୍
ଏବଂ ତାଙ୍କର ଶୁଭ ଅଂଗଗୁଡ଼ିକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶରୀରିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଦେଇଥାଏ।
ଵାଙ୍ମାଧୁର୍ଯଂ ତଥା କାଂତିଂ ଯଚ୍ଚାନ୍ଯଦପି ଵାଂଛିତମ୍ 4.108.
ମଧୁର କଥାବାର୍ତ୍ତା, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଏବଂ ଯେଉଁ କିଛି ଆଉ ଆକାଂକ୍ଷା ଅଛି।
ଵଶିଷ୍ଠେନ ଯଥାଖ୍ଯାତଂ ସର୍ଵଂ ତତ୍ତେ ନିଵେଦିତମ୍
ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କହାଯାଇଥିବା ପରି ତୁମକୁ ଜଣାଇଦିଆଯାଇଛି।
ହୃଦ୍ବାହୁଜାନୁନଯନୋରୁନିତଂବଭାଗଂ ଦକ୍ଷୈଃ ପ୍ରକଲ୍ପ୍ଯ ସୁତନୁଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମସ୍ଯ
ପ୍ରଭୁଙ୍କର ହୃଦୟ, ବାହୁ, ଗୁଡ଼ିକ, ଚକ୍ଷୁ, ଉରୁ ଓ କଟି ଦକ୍ଷତାର ସହିତ ତାଙ୍କର ସୁନ୍ଦର ଦେହ ପାଇଁ ଗଠିତ।
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣ ଉତ୍ତରପର୍ଵଣି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଯୁଧିଷ୍ଠିରସଂଵାଦେ ନକ୍ଷତ୍ରପୁରୁଷଵ୍ରତଵର୍ଣନଂ ନାମାଷ୍ଟାଧିକ ଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି, ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ପୁରାଣର ଉତ୍ତର ପର୍ବରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସଂବାଦରେ, 'ନକ୍ଷତ୍ରପୁରୁଷ ବ୍ରତ ବର୍ଣ୍ଣନ' ନାମକ ଏକଶତ ଏଠି ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।
ନକ୍ଷତ୍ରାଖ୍ଯଵ୍ରତଵର୍ଣନମ୍ ଅନଭ୍ଯାସେନ ଯୋଗାଦ୍ଵା କିମିଷ୍ଟଂ ଵ୍ରତମୁଚ୍ଯତେ
ନକ୍ଷତ୍ର ନାମକ ବ୍ରତର ବର୍ଣ୍ଣନ: ଅଭ୍ୟାସ ନଥିଲେ କିମ୍ବା ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା, କେଉଁ ବ୍ରତକୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରାଯାଏ?
ଶିଵସ୍ଯୋପରି ଯସ୍ଯ ସ୍ଯାଦ୍ଭକ୍ତିଃ ସୂର୍ଯସ୍ଯ ସଂଭଵେତ୍
ଯାହାଙ୍କର ଭକ୍ତି ଶିବଙ୍କୁ ଦିଆଯାଏ, ସେଇ ଭକ୍ତି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଇପାରେ।
ଅସ୍ମିନ୍ଵ୍ରତେ ତଦପ୍ଯତ୍ର ଶ୍ରୂଯତାମକ୍ଷଯଂ ମହତ୍
ଏହି ବ୍ରତରେ ମଧ୍ୟ, ଏଠାରେ ଶୁଣ, ବଡ଼ ଏବଂ ଅକ୍ଷୟ ଫଳ ମିଳେ।
ଶିଵନକ୍ଷତ୍ରପୁରୁଷଂ ଶିଵଭକ୍ତିପ୍ରଦାଯକମ୍
ଶିବ ନକ୍ଷତ୍ରପୁରୁଷ ଶିବଭକ୍ତି ଦେଇଥାଏ।
ଫାଲ୍ଗୁନସ୍ଯାମଲେ ପକ୍ଷେ ଯଦା ହସ୍ତଃ ପ୍ରଜାଯତେ
ଫାଲ୍ଗୁନ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ ଯେତେବେଳେ ହସ୍ତ ନକ୍ଷତ୍ର ଉଦୟ ହୁଏ,
ଶିଵା ଯେତି ଚ ହସ୍ତେନ ପାଦୌ ପୂଜ୍ଯତମୌ ସ୍ମୃତୌ
ସେ ଦିନ ହସ୍ତ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ପାଦ ପୂଜା କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି।
ଭୀମାଯେତି ଚ ସ୍ଵାତୀଷୁ ପୂଜଯେତ୍ପୁରୁଷର୍ଷଭ
ଭୀମ ଓ ସ୍ୱାତୀ ନକ୍ଷତ୍ରରେ, ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ମେଢ୍ରଂ ଚୈଵାନୁରାଧାସୁ ଅନଙ୍ଗାଙ୍ଗହରାଯ ଚ
ଅନୁରାଧା ନକ୍ଷତ୍ରରେ ମେଢ୍ରକୁ କାମର ଅଙ୍ଗ ନାଶକଙ୍କ ପାଇଁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଦାନାଖ୍ଯାଯ ନମୋ ନାଭିଃ ପୂଜ୍ଯା ମୂଲେନ ଶୂଲିନଃ
ନାଭି ଦ୍ୱାରା ଦାନକୁ ନମସ୍କାର କରିବା ଓ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀଙ୍କ ମୂଳକୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଶ୍ରଵଣେନ ତଥା କୁକ୍ଷୀ ପୂଜ୍ଯେ କପାଲିନେତି ଚ 4.109.
କାନ ଓ ପେଟ ଦ୍ୱାରା କପାଳୀଙ୍କୁ ଏଭଳି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଵାମେତି ପୂଜଯେତ୍ପାର୍ଥ ହୃଦଯଂ ଶତଭିଷାସୁ ଚ
ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ, ହେ ପାର୍ଥ, ଶତଭିଷା ନକ୍ଷତ୍ରରେ ହୃଦୟକୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ପୂଜ୍ଯଂ ରୁଦ୍ରାଯ ଚ ତଥା ରେଵତୀଷୁ କରଦ୍ଵଯମ୍
ରେବତୀ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଦୁଇ ହାତକୁ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଭରଣୀଷୁ ତତଃ ପୃଷ୍ଠଂ ଵୃଷାଂକାଯ ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ
ତାପରେ, ଭରଣୀ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ପୃଷ୍ଠକୁ ବୃଷ ଚିହ୍ନିତଙ୍କୁ ନମସ୍କାର ସହ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।