ମୁନେ ଯେନ ଵିଧାନେନ ତନ୍ମମାଖ୍ଯାତୁମର୍ହସି
ମୁନି, କେମିତି ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ? ଦୟାକରି ଏହା ମୋତେ ଖୋଲାସା କରନ୍ତୁ।
ଯଥା କୁର୍ଵୀତ ରୂପାର୍ଥଂ ତନ୍ନିଶାମଯ ତତ୍ତ୍ଵତଃ
ସୌନ୍ଦର୍ୟ ପାଇଁ କିପରି କରିବା ଉଚିତ, ଏହାକୁ ମନ ଦେଇ ଶୁଣ।
ନକ୍ଷତ୍ରମେକମେକଂ ଵୈ ସ୍ନାତଃ ସମ୍ଯଗୁପୋଷିତଃ
ଠିକ୍ ଭାବରେ ସ୍ନାନ କରି ଉପବାସ ରହି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ନକ୍ଷତ୍ରକୁ ଏକେକରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ମୂଲେ ପାଦୌ ତଥା ଜଂଘେ ରୋହିଣ୍ଯାମର୍ଚଯେଚ୍ଛୁଭେ 4.108.
ଶୁଭ ରୋହିଣୀ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ମୂଳ, ପାଦ ଓ ଗୋଡ଼କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଫାଲ୍ଗୁନୀଦ୍ଵିତଯେ ଗୁହ୍ଯଂ କୃତ୍ତିକାସୁ ତଥା କଟିମ୍
ଦୁଇଟି ଫାଲ୍ଗୁନୀ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଗୁପ୍ତାଙ୍ଗ, କୃତ୍ତିକାରେ ତଥା କଟିକୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଅନୁରାଧାସୂରଃ ପୃଷ୍ଠଂ ଧନିଷ୍ଠାସ୍ଵଭିପୂଜଯେତ୍
ଅନୁରାଧା ଓ ଶୂର ନକ୍ଷତ୍ରରେ ପିଠକୁ, ଧନିଷ୍ଠାରେ ଏହିପରି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ପୁନର୍ଵସାଵଂଗୁଲୀଶ୍ଚ ଆଶ୍ଲେଷାସୁ ତଥା ନଖାନ୍
ପୁନର୍ବସୁ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଆଂଠିଗୁଡ଼ିକୁ, ଆଶ୍ଲେଷାରେ ତଥା ନଖକୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ପୁଷ୍ଯେ ମୁଖଂ ତଥା ସ୍ଵାତୌ ଦଶନାନଭିପୂଜଯେତ୍
ପୁଷ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ମୁଁହକୁ, ସ୍ୱାତୀରେ ଦାନ୍ତକୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ମୃଗୋତ୍ତମାଂଗେ ନଯନେ ପୂଜଯେଦ୍ଭକ୍ତିତଃ ଶୁଭେ
ମୃଗଶିରା ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଙ୍ଗ ଯେଉଁଟି, ସେହି ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, ହେ ଶୁଭେ।
ସଂପୂଜନୀଯା ଵିଦ୍ଵଦ୍ଭିରାର୍ଦ୍ରାଯାଂ ଚ ଶିରୋରୁହାଃ
ବିଦ୍ୱାନମାନେ ଆର୍ଦ୍ରା ନକ୍ଷତ୍ରରେ ମୁଣ୍ଡର ଚୁଲକୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଵର୍ଜନୀଯଂ ପ୍ରଯତ୍ନେନ ରୂପଘ୍ନଂ ତଦ୍ଵିନିର୍ଦିଶେତ୍
ଯାହା ସୌନ୍ଦର୍ୟକୁ ନଷ୍ଟ କରେ, ତାହାକୁ ସାବଧାନରେ ଏଡ଼ାଇବା ଉଚିତ; ଏହାକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିବା ଦରକାର।
ସୋମଂ ନକ୍ଷତ୍ରରାଜାନଂ ସ୍ଵମନ୍ତ୍ରୈରର୍ଚଯେଦ୍ବୁଧଃ
ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ନିଜ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ନକ୍ଷତ୍ରମାଳାର ରାଜା ସୋମଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ନକ୍ଷତ୍ରଜ୍ଞାଯ ଵିପ୍ରାଯ ଦାନଂ ଦଦ୍ଯାଚ୍ଚ ଶକ୍ତିତଃ
ନକ୍ଷତ୍ର ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ।
ଉପୋଷ୍ଯ ଵାଚୋପ ଵିଶେନ୍ନକ୍ଷତ୍ରମପରଂ ପୁନଃ 4.108.
ଉପବାସ କରି ସେଉଁଠି ଉଚ୍ଚାରଣ ମାଧ୍ୟମରେ ପୁଣି ଅନ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ଉଚିତ।
ସମାପ୍ତେ ତୁ ଵ୍ରତେ ଦଦ୍ଯାଚ୍ଛକ୍ତ୍ଯା ସୋପସ୍କରାନ୍ଵିତମ୍
ବ୍ରତ ସମାପ୍ତିରେ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଆବଶ୍ୟକ ସାମଗ୍ରୀ ସହିତ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ।
ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ବ୍ରାହ୍ମଣୀଂ ଚୈଵ ଵସ୍ତ୍ରାଲଂକାରଭୂଷଣୈଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣୀଙ୍କୁ ବସ୍ତ୍ର ଓ ଆଳଙ୍କାର ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ।
ସପ୍ତଧାନ୍ଯଂ ଯଥାଲାଭଂ ଗାଂ ସଵତ୍ସାଂ ପଯସ୍ଵିନୀମ୍
ଯେଉଁଠି ଯେଉଁପରି ଉପଲବ୍ଧ, ସେଠି ସାତ ପ୍ରକାର ଧାନ୍ୟ ଏବଂ ଦୁଧ ଦେଉଥିବା ଛୁଆଁ ସହିତ ଗାଈ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ମଂତ୍ରେଣାନେନ ଵିପ୍ରାଯ ସୁଶୀଲାଯ ନିଵେଦଯେତ୍ ତଥା ସୁରୂପତାରୋଗ୍ଯ ସୁଖସଂପଦିହାସ୍ତୁ ମେ
ଏହି ମନ୍ତ୍ର ସହିତ, ଏକ ଶିଳ୍ବାନ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଏହି ସମସ୍ତ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏପରି କଲେ ମୋତେ ରୂପ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ସୁଖ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ମିଳୁ।
ଯଥା ନ ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ଶଯନଂ ତଵ ଶୂନ୍ଯଂ ଜନାର୍ଦନ
ହେ ଜନାର୍ଦନ, ଯେପରି ତୁମର ଶୟନ କେବେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବିହୀନ ହୁଏ ନାହିଁ,
ଏଵଂ ନିଵେଦ୍ଯ ତତ୍ସର୍ଵଂ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ କ୍ଷମାପଯେତ୍
ଏଭଳି ଭାବେ ସମସ୍ତ ଦାନ କରି, ଶିର ନମାଇ ଖ୍ଷମା ଚାହିଁବା ଉଚିତ।
ନକ୍ଷତ୍ରପୁରୁଷାଖ୍ଯୋଽଯଂ ଯଥାଵତ୍କଥିତସ୍ତଵ
ଏହି ନକ୍ଷତ୍ରପୁରୁଷ ବିଷୟରେ ତୁମକୁ ଯଥାଯଥ ଭାବରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି।
ଅଙ୍ଗୋପାଙ୍ଗାନି ଚୈଵାସ୍ଯ ପାଦାଦୀନି ଯଶସ୍ଵିନି
ତାଙ୍କର ପାଦ ଆଦି ଅଂଗ ଓ ଉପଅଂଗଗୁଡ଼ିକ, ହେ ଯଶସ୍ବିନୀ,
ଗାତ୍ରାଣି ଚୈଵ ଭଦ୍ରାଣି ଶରୀରାରୋଗ୍ଯମୁତ୍ତମମ୍
ଏବଂ ତାଙ୍କର ଶୁଭ ଅଂଗଗୁଡ଼ିକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶରୀରିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଦେଇଥାଏ।
ଵାଙ୍ମାଧୁର୍ଯଂ ତଥା କାଂତିଂ ଯଚ୍ଚାନ୍ଯଦପି ଵାଂଛିତମ୍ 4.108.
ମଧୁର କଥାବାର୍ତ୍ତା, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଏବଂ ଯେଉଁ କିଛି ଆଉ ଆକାଂକ୍ଷା ଅଛି।
ଵଶିଷ୍ଠେନ ଯଥାଖ୍ଯାତଂ ସର୍ଵଂ ତତ୍ତେ ନିଵେଦିତମ୍
ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କହାଯାଇଥିବା ପରି ତୁମକୁ ଜଣାଇଦିଆଯାଇଛି।
ହୃଦ୍ବାହୁଜାନୁନଯନୋରୁନିତଂବଭାଗଂ ଦକ୍ଷୈଃ ପ୍ରକଲ୍ପ୍ଯ ସୁତନୁଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମସ୍ଯ
ପ୍ରଭୁଙ୍କର ହୃଦୟ, ବାହୁ, ଗୁଡ଼ିକ, ଚକ୍ଷୁ, ଉରୁ ଓ କଟି ଦକ୍ଷତାର ସହିତ ତାଙ୍କର ସୁନ୍ଦର ଦେହ ପାଇଁ ଗଠିତ।
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣ ଉତ୍ତରପର୍ଵଣି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଯୁଧିଷ୍ଠିରସଂଵାଦେ ନକ୍ଷତ୍ରପୁରୁଷଵ୍ରତଵର୍ଣନଂ ନାମାଷ୍ଟାଧିକ ଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି, ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ପୁରାଣର ଉତ୍ତର ପର୍ବରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସଂବାଦରେ, 'ନକ୍ଷତ୍ରପୁରୁଷ ବ୍ରତ ବର୍ଣ୍ଣନ' ନାମକ ଏକଶତ ଏଠି ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।
ନକ୍ଷତ୍ରାଖ୍ଯଵ୍ରତଵର୍ଣନମ୍ ଅନଭ୍ଯାସେନ ଯୋଗାଦ୍ଵା କିମିଷ୍ଟଂ ଵ୍ରତମୁଚ୍ଯତେ
ନକ୍ଷତ୍ର ନାମକ ବ୍ରତର ବର୍ଣ୍ଣନ: ଅଭ୍ୟାସ ନଥିଲେ କିମ୍ବା ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା, କେଉଁ ବ୍ରତକୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରାଯାଏ?
ଶିଵସ୍ଯୋପରି ଯସ୍ଯ ସ୍ଯାଦ୍ଭକ୍ତିଃ ସୂର୍ଯସ୍ଯ ସଂଭଵେତ୍
ଯାହାଙ୍କର ଭକ୍ତି ଶିବଙ୍କୁ ଦିଆଯାଏ, ସେଇ ଭକ୍ତି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଇପାରେ।
ଅସ୍ମିନ୍ଵ୍ରତେ ତଦପ୍ଯତ୍ର ଶ୍ରୂଯତାମକ୍ଷଯଂ ମହତ୍
ଏହି ବ୍ରତରେ ମଧ୍ୟ, ଏଠାରେ ଶୁଣ, ବଡ଼ ଏବଂ ଅକ୍ଷୟ ଫଳ ମିଳେ।