ଏଵଂ ସଂଵତ୍ସରସ୍ଯାଂତେ ଗୌଃ ସଵତ୍ସା ଦ୍ଵିଜାତଯେ
ବର୍ଷ ଶେଷରେ, ଏକ ଗାଈ ଓ ତାହାର ବଛିଆ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ।
ପାତାଲସଂସ୍ଥଯା ଦେଵ୍ଯା ଚୀର୍ଣମେତନ୍ମହାଵ୍ରତମ୍ । । ଧରଣ୍ଯା କେଶଵ ପ୍ରୀତ୍ଯୈ ତତଃ ପ୍ରାପ୍ତା ସମୁନ୍ନତିଃ
ପାତାଳରେ ବସୁଥିବା ଦେବୀ ଏହି ମହାବ୍ରତ ଧରଣୀ ଓ କେଶବଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ କରିଥିଲେ, ତାହା ପରେ ସେ ଉନ୍ନତି ପାଇଥିଲେ।
ଦେଵେନ ଚୋକ୍ତା ଧରଣୀ ଵରାହଵପୁଷା ପୁରା
ପୁରାତନ କାଳରେ ବରାହ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ଦେବତା ଧରଣୀଙ୍କୁ କହିଥିଲେ।
ଵ୍ରତେନାନେନ କଲ୍ଯାଣି ତ୍ଵଯାହଂ ପରିତୋଷିତଃ
ହେ ଶୁଭେ, ଏହି ବ୍ରତ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ମୋତେ ବହୁତ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଛ।
ଵ୍ରତମେତଦୁପାଶ୍ରିତ୍ଯ ପାରଣଂ ଚ ଯଥାଵିଧି । । ସର୍ଵବାଧାଵିନିର୍ମୁକ୍ତୋ ଜନ୍ମଜନ୍ମାଂତରାଣ୍ଯପି 4.105.
ଏହି ବ୍ରତ ଗ୍ରହଣ କରି ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ପାରଣ କଲେ, ସମସ୍ତ ବିପଦ ଠାରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ, ଏବଂ ଜନ୍ମ ପରେ ଜନ୍ମର ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ମଧ୍ୟ ଦୂର ହୁଏ।
ଯଥା ତ୍ଵମେଵ ଵସୁଧେ ସଂପ୍ରାପ୍ତା ନିର୍ଵୃତେଃ ପଦମ୍ । । ତଥା ସ ପରମଁଲ୍ଲୋକେ ସୁଖଂ ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯତି ମାନଵଃ
ଯେପରି ତୁମେ, ହେ ମାଟି, ଆନନ୍ଦର ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲ, ସେପରି ମଣିଷ ମଧ୍ୟ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଲୋକରେ ସୁଖ ପାଇବ।
ଏଵମେତନ୍ମହାପୁଣ୍ଯଂ ସର୍ଵପାପପ୍ରଶାଂତିଦମ୍ । । ଵିଶୋକାଖ୍ଯଂ ଵ୍ରତଵରଂ ତତ୍କୁରୁଷ୍ଵ ମହାଵ୍ରତମ୍
ଏହିପରି, ଏହା ଏକ ମହାପୁଣ୍ୟ ବ୍ରତ, ଯାହା ସମସ୍ତ ପାପକୁ ଶାନ୍ତ କରେ; ‘ବିଶୋକ’ ନାମକ ଏହି ଉତ୍ତମ ବ୍ରତ—ତୁମେ ଏହି ମହାବ୍ରତ କର।
ସମ୍ଯଗ୍ଵିଶୋକକରଣୀ ନୃପପୂର୍ଣିମା ତେ ଖ୍ଯାତା ମଯା ମନୁମହେନ୍ଦ୍ରସମାନକୀର୍ତେ
ରାଜାମାନଙ୍କ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା, ବିଶୋକ ବ୍ରତ, ଯାହା ସଠିକ ଶାନ୍ତି ଦେଇଥାଏ, ମୁଁ ମନୁ ଓ ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୋଇ ଘୋଷଣା କରିଛି।
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣ ଉତ୍ତରପର୍ଵଣି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଯୁଧିଷ୍ଠିରସଂଵାଦେ ଵିଶୋକପୂର୍ଣିମାଵ୍ରତଂ ନାମ ପଞ୍ଚାଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି, ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ମହାପୁରାଣର ଉତ୍ତରପର୍ବରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସଂବାଦରେ ‘ବିଶୋକ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ବ୍ରତ’ ନାମକ ଏହି ଏକଶତ ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ଅନନ୍ତଵ୍ରତଵର୍ଣନମ୍ ।। ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଉଵାଚ । । ପ୍ରକାରୈର୍ବହୁଭିଃ କୃଷ୍ଣ ଯାନ୍ଯାନିଚ୍ଛତି ଚେତସା
ଅନନ୍ତ ବ୍ରତର ବର୍ଣ୍ଣନା।
ନୃଣାଂ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଚ ସର୍ଵେଷାଂ ନାନ୍ଯଚ୍ଛୋକସ୍ଯ କାରଣମ୍
ପୁରୁଷ ଓ ନାରୀମାନେ, ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁଃଖର ଅନ୍ୟ କୌଣସି କାରଣ ନାହିଁ।
ଅପୁତ୍ରତା ମହାଦୁଃଖମତିଦୁଃଖଂ କୁପୁତ୍ରତା
ସନ୍ତାନ ନଥିବା ମହାଦୁଃଖ, କିନ୍ତୁ ଖରାପ ସନ୍ତାନ ଥିଲେ ତାହାଠାରୁ ବଡ଼ ଦୁଃଖ।
ଧନ୍ଯାସ୍ତେ ଯେ ସୁତଂ ପ୍ରାପ୍ତାଃ ସର୍ଵଦୁଃଖଵିଵର୍ଜିତମ୍ । । ଶକ୍ତଂ ପ୍ରଶାଂତଂ ବଲିନଂ ପରାଂ ନିର୍ଵୃତିମାଗତମ୍
ସେମାନେ ଧନ୍ୟ, ଯେଉଁମାନେ ଦୁଃଖରହିତ, ସକ୍ଷମ, ଶାନ୍ତ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ପରମ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ସନ୍ତାନ ପାଇଛନ୍ତି।
ସ୍ଵକର୍ମାଭିରତଂ ନିତ୍ଯଂ ଦେଵଦ୍ଵିଜପରାଯଣମ୍
ଯିଏ ସବୁବେଳେ ନିଜ କାମରେ ଲାଗିଥାଏ, ଦେବତା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରେ।
ଵିନିର୍ଜିତାରିସର୍ଵସ୍ଵଂ ମନୋହୃଦଯନନ୍ଦନମ୍
ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ଧନ-ଦୌଲତ ଜିତି ନେଇ, ଏହା ମନ ଓ ହୃଦୟକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ।
ମିତ୍ରସ୍ଵଜନସନ୍ମାନଲବ୍ଧଂ ନିର୍ଵାଣମୁତ୍ତମମ୍
ମିତ୍ର ଓ ନିଜ ଲୋକଙ୍କର ସମ୍ମାନରେ ମିଳିଥିବା, ଏହା ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ମୋକ୍ଷ।
ସୋଽହମେଵଂଵିଧଂ ଶ୍ରୋତୁଂ କର୍ମେଚ୍ଛାମି ମହାମତେ
ହେ ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ, ଏପରି କାର୍ଯ୍ୟ କିପରି କରାଯାଏ, ମୁଁ ଶୁଣିବା ଓ କରିବାକୁ ଚାହେଁ।
ଦୁଃଖଂ ପ୍ରଯାତ୍ଯୁପଶମଂ ତନଯାନ୍ନେହ କେନଚିତ୍
ଏଠାରେ କେବଳ ସନ୍ତାନ ଦ୍ୱାରା ଦୁଃଖ ଶାନ୍ତିକୁ ପାଏ, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟ ନାହିଁ।
ଅତ୍ରାପି ଶ୍ରୂଯତାଂ ଵୃତ୍ତଂ ଯତ୍ପୂର୍ଵମଭଵନ୍ମୁନେ 4.106.
ଏଠାରେ ଆଉ ଏକ ପୁରୁଣା କଥା ଶୁଣ, ହେ ମୁନି।
କୃତଵୀର୍ଯୋ ମହୀପାଲୋ ହୈହଯୋ ନାମ ଵୈ ପୁରା
ପୁରୁଣା ଦିନରେ ହୈହୟ ବଂଶର କୃତବୀର୍ୟ ନାମକ ରାଜା ଥିଲେ।
ପତ୍ନୀ ସହସ୍ରପ୍ରଵରା ମହିଷୀ ଶୀଲମଣ୍ଡନା
ତାଙ୍କର ପ୍ରଧାନ ରାଣୀ ସହସ୍ରପ୍ରଭା ଥିଲେ, ଯିଏ ଗୁଣରେ ଶୋଭିତ।
ଗୁଣଵତ୍ପୁତ୍ରଲାଭାଯ କୃତାସନପରିଗ୍ରହମ୍
ସେ ଗୁଣବତୀ ପୁଅ ଲାଗି ନିୟମିତ ଉପବାସ ଓ ବ୍ରତ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
କଥଯାମାସ ପରମଂ ନାମ୍ନାନନ୍ତଵ୍ରତଂ ମହତ୍ ତସ୍ଯାଃ ସୁପୁତ୍ରଲାଭାଯ ରାଜପୁତ୍ର୍ଯାସ୍ତପସ୍ଵିନୀ
ସେ ରାଜକୁମାରୀ, ତପସ୍ୱିନୀ ଥିଲେ, ଭଲ ପୁଅ ପାଇଁ ମହାନ ଅନନ୍ତବ୍ରତ କରିଥିଲେ।
ସ ତଂ ସମାରାଧ୍ଯ ଵିଭୁଂ ସମାପ୍ନୋତି ଜନାର୍ଦନାତ୍
ସେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଭକ୍ତିରେ ପୂଜିଲେ, ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କଠାରୁ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ।
ତସ୍ମିନ୍ସଂପ୍ରାଶ୍ଯ ଗୋମୂତ୍ରଂ ସ୍ନାତୋ ନିଯତମାନସଃ ଵାମପାଦମନଂତସ୍ଯ ପୂଜଯେଦ୍ଵରଵର୍ଣିନି
ଗୋମୂତ୍ର ପିଇ, ସ୍ନାନ କରି, ମନକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ଅନନ୍ତଙ୍କ ବାମ ପାଦକୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।
ଅନଂତଃ ସର୍ଵକାମାନାମନଂତଂ ଭଗଵାନ୍ଫଲମ୍
ଅନନ୍ତ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛାର ଫଳ ଦେଇଥିବା ପ୍ରଭୁ।
ଅନଂତପୁଣ୍ଯୋପଚଯମନନ୍ତଂ ତୁ ମହାଵ୍ରତମ୍
ଅନନ୍ତ ଅପାର ପୁଣ୍ୟର ସଂଚୟ, ଏହି ବ୍ରତ ମଧ୍ୟ ଅନନ୍ତ।
ଇତ୍ଯୁଚ୍ଚାର୍ଯାଭିପୂଜ୍ଯୈନଂ ଯଥାଵଦ୍ଵିଧିନା ନରଃ 4.106.
ଏହିପରି ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଭଲଭାବେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଵିପ୍ରାଯ ଦକ୍ଷିଣାଂ ଦଦ୍ଯାଦନଂତଃ ପ୍ରୀଯତାମିତି
ତାପରେ, 'ଅନନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ' ବୋଲି ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଦକ୍ଷିଣା ଦେବା ଉଚିତ।
ତତଶ୍ଚ ପୌଷେ ପୁଷ୍ଯର୍କ୍ଷେ ତଥୈଵ ଭଗଵତ୍କଟିମ୍
ତାପରେ, ପୌଷ ମାସରେ ପୁଷ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ରରେ, ସେହିପରି ପ୍ରଭୁଙ୍କର କଟିକୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।