ଏଵମୁଚ୍ଚାର୍ଯ ଵିପ୍ରାଯ ପ୍ରଦେଯାଃ କୃତ୍ତିକା ନୃପ
ଏଭଳି ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ରାଜା, କୃତ୍ତିକାମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ।
ଧର୍ମଦାଃ କାମକାଃ ସଂତୁ ଇମା ନକ୍ଷତ୍ରମାତରଃ
ଏହି ନକ୍ଷତ୍ରମାତାମାନେ ଧର୍ମ ଦେବା ଓ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତୁ।
ଅନେନ ଵିଧିନା ଦତ୍ତ୍ଵା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚୈଵାଂବରେ ସ୍ଥିତାଃ ନିଵର୍ତ୍ଯ ଚ କଥାର୍ଥଂ ତୁ ଶୃଣୁଯାତ୍ଫଲମାପ୍ନୁଯାତ୍ ।। 4.103.
ଏହି ପ୍ରକାରେ ଦାନ କରି, ଆକାଶରେ ସେମାନେକୁ ଦେଖି, କଥା ବନ୍ଦ କରି, ଫଳ ଶୁଣିବା ଦ୍ୱାରା ଲାଭ ମିଳେ।
ଵିମାନେନାର୍କଵର୍ଣେନ ଗତ୍ଵା ନକ୍ଷତ୍ରମଂଡଲମ୍
ସୂର୍ଯ୍ୟର ରଙ୍ଗର ଦିବ୍ୟ ଯାନରେ ଚଢ଼ି ନକ୍ଷତ୍ରମଣ୍ଡଳକୁ ପହଞ୍ଚିବେ।
ଦିଵ୍ଯନାରୀଗଣଵୃତଃ ସୁଖଂ ଭୁଂକ୍ତେ ହ୍ଯନାମଯମ୍
ଦିବ୍ୟ ନାରୀମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଥିବା, ରୋଗ ନଥିବା ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରିବେ।
ପାରିଜାତକମଂଦାରପୁଷ୍ପଭାରୋପଶୋଭିତଃ
ପାରିଜାତ ଓ ମନ୍ଦାର ଫୁଲର ଆଭାରେ ଶୋଭିତ।
ତାରାଃ ' କୃତ୍ଵା ଵ୍ରତାଂତେ ଵା ଗତ୍ଵା ସ୍ଵର୍ଗଂ ସଭର୍ତୃକା
ବ୍ରତ ସମାପ୍ତ କରି, କିମ୍ବା ସ୍ୱାମୀ ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇ, ତାରାମାନେ।
ଯଶ୍ଚୈତଚ୍କୃଣୁଯାତ୍ପାର୍ଥ ଭକ୍ତିଯୁକ୍ତଃ ସମାଧିନା
ହେ ପାର୍ଥ, ଯେଉଁଠି ଭକ୍ତି ଓ ଧ୍ୟାନ ସହିତ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି।
ସୌଵର୍ଣରୌପ୍ଯମଣିଗୋନଵନୀତସିଦ୍ଧାଃ ଷଟ୍ କୃତ୍ତିକାଃ କଣିକପିଷ୍ଟମଯୀଶ୍ଚ କୃତ୍ଵା
ସୁନା, ଚାଁଦି, ମଣି, ଘିଅ ଓ ଆଟାରେ ଛଅଟି କୃତ୍ତିକା ତିଆରି କରି।
ପୂର୍ଣମନୋରଥଵ୍ରତଵର୍ଣନମ୍ ପାଖଂଡାନ୍ପତିତାଂଶ୍ଚୈଵ ତଥୈଵାନ୍ତ୍ଯାଵସାଯିନଃ
ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରୁଥିବା ବ୍ରତର ବିବରଣୀ; ଏହିପରି ମିଥ୍ୟା ମତ ଓ ନିମ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିପ୍ତ ଲୋକମାନେ।
ନାସ୍ତିକାନ୍ଭିନ୍ନଵୃତ୍ତାଂଶ୍ଚ ପାପିନୋ ନୈଵ ଚାଲପେତ୍
ନାସ୍ତିକ, ଭିନ୍ନ ଆଚରଣ ଥିବା ଲୋକମାନେ ଓ ପାପୀମାନଙ୍କ ସହିତ କଥା ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ତିଷ୍ଠନ୍ଵ୍ରଜନ୍ପ୍ରସ୍ଖଲନ୍ଵା ଭୁଂଜାନୋପି ଜନାର୍ଦନମ୍
ଠିଆ ହେଉଛନ୍ତୁ କି, ଚାଲୁଛନ୍ତୁ କି, ଲଢ଼ୁଛନ୍ତୁ କି, ଖାଉଛନ୍ତୁ କି, ସବୁବେଳେ ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ସମନ୍ଵିତଂ ଦେଵମର୍ଚଯେଚ୍ଚ ଜନାର୍ଦନମ୍ ରାତ୍ରୌ ଚ ଲକ୍ଷ୍ମୀଂ ସଂଚିନ୍ତ୍ଯ ସମ୍ଯଗର୍ଘେଣ ପୂଜଯେତ
ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସହିତ ଥିବା ଦେବତା ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ରାତିରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରି, ଭଲଭାବରେ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଶ୍ରୀନିଶାକରରୂପସ୍ତ୍ଵଂ ଵାସୁଦେଵ ଜଗତ୍ପତେ
ହେ ବାସୁଦେବ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାଥ, ଆପଣ ଶ୍ରୀ ଚନ୍ଦ୍ରମା ଭଳି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରୂପ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି।
ମଂତ୍ରେଣାନେନ ଦତ୍ତ୍ଵାର୍ଘଂ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ଭକ୍ତିତଃ
ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଭକ୍ତି ସହିତ ଦେବଦେବଙ୍କୁ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ।
ତଥୈଵ ଚୈତ୍ରେ ଵୈଶାଖେ ଜ୍ଯେଷ୍ଠେ ଚ ନୃପସତ୍ତମ
ଏହିପରି ଭାବେ, ହେ ରାଜା, ଚୈତ୍ର, ବୈଶାଖ ଓ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସରେ—
ନିଷ୍ପାଦିତଂ ଭଵେଦେକଂ ପାରଣଂ ପାର୍ଥ ଶକ୍ତିତଃ
ହେ ପାର୍ଥ, ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଗୋଟିଏ ପାରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଆଷାଢେ ଶ୍ରାଵଣେ ମାସି ପ୍ରାପ୍ତେ ଭାଦ୍ରପଦେ ତଥା ଅର୍ଘଂ ଚନ୍ଦ୍ରମସେ ଦତ୍ତ୍ଵା ଭୁଞ୍ଜାତାଥ ଯଥାଵିଧି
ଆଷାଢ଼, ଶ୍ରାବଣ ଓ ଭାଦ୍ରପଦ ମାସ ଆସିଲେ, ଚନ୍ଦ୍ରମାଙ୍କୁ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇ, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ।
ଦ୍ଵିତୀଯମେତଦାଖ୍ଯାତଂ ତୃତୀଯଂ ପାରଣଂ ଶୃଣୁ ଭୂତ୍ଯା ସମନ୍ଵିତଂ ଦଦ୍ଯାଚ୍ଛଶାଂକାଯ ତଥା ନିଶି । 4.104.
ଏହାକୁ ଦ୍ୱିତୀୟ ପାରଣ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଏବେ ତୃତୀୟ ପାରଣ ବିଷୟରେ ଶୁଣ। ରାତିରେ ସମୃଦ୍ଧି ସହିତ ଚନ୍ଦ୍ରମାଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ।
ଭୁଞ୍ଜୀତ ଚ ଯଥାଖ୍ଯାତଂ ତୃତୀଯଂ ପାରଣଂ ଶୃଣୁ ପ୍ରତିମାସଂ ଚ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ପ୍ରାଶନଂ କାଯଶୁଦ୍ଧଯେ
ଏବଂ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ; ଏବେ ତୃତୀୟ ପାରଣ ବିଷୟରେ ଶୁଣ। ପ୍ରତିମାସ ଶରୀର ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ଯାହା ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ, ତାହା କହିବି।
ଚତୁରଃ ପ୍ରଥମାନ୍ମାସାନ୍ପଞ୍ଚଗଵ୍ଯମୁଦାହୃତମ୍
ପ୍ରଥମ ଚାରି ମାସ ପାଇଁ ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ।
ସୂର୍ଯାଂଶୁତପ୍ତଂ ତଦ୍ଵଚ୍ଚ ଜଲଂ କାଯଵିଶୋଧନମ୍ କାରଯେଚ୍ଚୈଵ ଦେଵସ୍ଯ ପାରଣେପାରଣେ ଗତେ
ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣରେ ତାପିତ ଜଳ ମଧ୍ୟ ଶରୀର ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ପାରଣ ପରେ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା କରିବା ଉଚିତ।
ଜନାର୍ଦନଂ ସପତ୍ନୀକମର୍ଚଯେତ୍ପ୍ରଥମଂ ତତଃ
ପ୍ରଥମେ, ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ସହଧର୍ମିଣୀ ସହିତ ପୂଜିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରତିମାସଂ ତୁ ନାମାନି କୃଷ୍ଣସ୍ଯୈତାନି ଭାରତ ଉଚ୍ଚାରଯନ୍ନରୋ ଯାତି ଯଥାଲୋକଂ ଯଥାସୁଖମ୍
ହେ ଭାରତ, ପ୍ରତିମାସ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଏହି ନାମଗୁଡ଼ିକୁ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ମଣିଷ ନିଜ ଯୋଗ୍ୟ ଲୋକ ଓ ସୁଖ ପାଏ।
ତତୋ ଵିପ୍ରାଯ ଵୈ ଦଦ୍ଯାଦୁଦକୁଂଭଂ ସଦକ୍ଷିଣମ୍
ତାପରେ ଏକ ଜଳଘଟ ସହିତ ଯଥାଯଥ ଦକ୍ଷିଣା ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ।
ଯଦ୍ଵୈ ମାସଗତଂ ନାମ ପ୍ରୀଯତାମିତି କୀର୍ତଯେତ୍
ଏହି ମାସ ସହିତ ଯୋଗ୍ୟ ନାମ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉ, ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ମାଧଵଂ ମାଘମାସେ ତୁ ଗୋଵିନ୍ଦମପି ଫାଲ୍ଗୁନେ
ମାଘ ମାସରେ ନାମ ହେଉଛି ମାଧବ; ଫାଲ୍ଗୁନରେ ଗୋବିନ୍ଦ।
ଜ୍ଯେଷ୍ଠେ ତ୍ରିଵିକ୍ରମୋ ଜ୍ଞେଯସ୍ତଥାଷାଢେ ଚ ଵାମନଃ
ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସରେ ତିନି ପଦ ନେଇଥିବା ତ୍ରିବିକ୍ରମ ଭାବେ ଜଣାଯାନ୍ତି; ଏହିପରି ଆଷାଢ଼ରେ ବାମନ ଭାବେ।
ରାମୋ ଭାଦ୍ରପଦେ ମାସି ଗୀଯତେ ପୁଣ୍ଯକାଂକ୍ଷିଭିଃ 4.104.
ଭାଦ୍ରପଦ ମାସରେ ଯେଉଁମାନେ ପୁଣ୍ୟ ଆଶା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ରାମଙ୍କର କୀର୍ତି ଗାନ କରନ୍ତି।
କାର୍ତିକେ ଦେଵଦେଵେଶଂ ସ୍ତୁଵଂସ୍ତରତି ଦୁର୍ଗତିମ୍ ଯଦି ଦାତୁଂ ନ ଶକ୍ନୋତି ଦଦ୍ଯାଚ୍ଚୈଵୈକହେଲଯା
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଯିଏ ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରେ, ସେ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ; ଯଦି ଦାନ ଦେବାକୁ ସମର୍ଥ ନୁହଁନ୍ତି, ତେବେ ଏକ ଛୋଟ ଜିନିଷ ମଧ୍ୟ ହସିଖୁସି ଦେବା ଉଚିତ।