ତତଃ ପ୍ରଭାତେ ଵିମଲ ଉଷଃକାଲେ ହ୍ଯୁପସ୍ଥିତେ 4.102.
ତାପରେ ପ୍ରଭାତେ, ଶୁଭ୍ର ଉଷାକାଳ ଆସିଲେ,
ଯଥା ସାଵିତ୍ରକଲ୍ପଜ୍ଞେ ସାଵିତ୍ର୍ଯାଖ୍ଯାନଵାଚକେ
ଯେପରି ସାବିତ୍ରୀ କଳ୍ପରେ ଜଣାଯାଇଛି ଓ ସାବିତ୍ରୀ ଆଖ୍ୟାନରେ କୁହାଯାଇଛି,
ମଂତ୍ରେଣାନେନ କୌଂତେଯ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଵିଧିପୂର୍ଵକମ୍ ସୁଧୀ ଵିପ୍ରଵରୋ ଵିପ୍ର ଓଁକାରସ୍ଵସ୍ତିପୂର୍ଵକେ
ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା, ହେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର, ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଶିର ନମାଇ, ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଓଁକାର ଓ ଶୁଭ ଶବ୍ଦ ସହିତ,
ସାଵିତ୍ରୀଯଂ ମଯା ଦତ୍ତା ସହିରଣ୍ଯା ମହାସତୀ
ମୁଁ ସାବିତ୍ରୀ ସହିତ ସୁନା ମଧ୍ୟ ଦେଇଛି, ହେ ମହାସତୀ।
ଏଵଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ଦ୍ଵିଜେଂଦ୍ରାଯ ସାଵିତ୍ରୀଂ ତାଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସ୍ଵଯଂ ଦଶପଦଂ ଗଚ୍ଛେତ୍ସ୍ଵଵେଶ୍ମ ପୁନରାଵିଶେତ୍
ଏଭଳି ଦ୍ୱିଜେନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସାବିତ୍ରୀ ଦେଇ, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ନିଜେ ଦଶ ପଦ ଚାଲି ନିଜ ଘରକୁ ପୁଣି ପ୍ରବେଶ କରିବା।
ତତ୍ର ଭୁକ୍ତ୍ଵା ହଵିଷ୍ଯାନ୍ନଂ ବ୍ରାହ୍ମଣୈର୍ବାଂଧଵୈଃ ସହ
ସେଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଆତ୍ମୀୟସ୍ୱଜନଙ୍କ ସହିତ ହବିଷ୍ୟାନ୍ନ ଭୋଜନ କରିବା।
ପଂଚଦଶ୍ଯାଂ ତଥା ଜ୍ଯେଷ୍ଠେ ଵଟକେ ଚ ମହାସତୀ
ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସର ପଂଚଦଶୀ ତିଥିରେ, ବଟବୃକ୍ଷ ତଳେ ଏକ ମହାସତୀ ନାରୀ ଥିଲେ—
ସାର୍ଦ୍ଧଂ ସତ୍ଯଵତା ସାଧ୍ଵୀ ଫଲନୈଵେଦ୍ଯଦୀପକୈଃ
ସେ ସତ୍ୟବତୀଙ୍କ ସହିତ, ଫଳ, ଭୋଜନ ଓ ଦୀପ ଦେଇ ପୂଜା କରିଥିଲେ—
ରାତ୍ରୌ ଜାଗରଣଂ କୃତ୍ଵା ନୃତ୍ଯଗୀତପୁରସ୍ସରୈଃ ତତ୍ସର୍ଵଂ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ଦଦ୍ଯାତ୍ପ୍ରଣିପତ୍ଯ କ୍ଷମାପଯେତ୍
ରାତିରେ ଜାଗି ନୃତ୍ୟ ଓ ଗୀତ ସହିତ ଉତ୍ସବ କରି, ସେ ସମସ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଇ, ପାଦେ ପଡ଼ି ଖ୍ଷମା ଚାହିଁଥିଲେ।
ଏତତ୍ତୁ ତେ ଵ୍ରତମିଦଂ କଥିତଂ ଵିଧିଵନ୍ମଯା ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଭୋଗାଂଶ୍ଚିରଂ ଭୂମୌ ଯାସ୍ଯଂତି ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପଦମ୍
ଏହିପରି ନିୟମରେ ଏହି ବ୍ରତ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଲି। ଏହି ଭୂମିରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭୋଗ ଭୋଗି, ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବେ।
ଏତତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ପାପହରଂ ଧନ୍ଯଂ ଦୁଃସ୍ଵପ୍ନନାଶନମ୍ 4.102.
ଏହି ବ୍ରତ ପୁଣ୍ୟମୟ, ପାପ ନାଶ କରେ, ଭାଗ୍ୟ ଦେଇଥାଏ ଓ ଖରାପ ସ୍ୱପ୍ନ ଦୂର କରେ।
ସ୍ମୃତ୍ଯର୍ଥଵେଦଜନନୀଂ ସହଶଂଭୁଜାଯାଂ ସଂପୂଜଯେଦିହ ତ୍ରିରାତ୍ରକୃତୋପଵାସା
ସ୍ମୃତି ପାଇଁ ବେଦମାତାଙ୍କୁ, ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା ସହିତ, ଏଠାରେ ତିନି ରାତି ଉପବାସ କରି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣେ ଉତ୍ତରପର୍ଵଣି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଯୁଧିଷ୍ଠିରସଂଵାଦେ ଵଟସାଵିତ୍ରୀଵ୍ରତଵର୍ଣନଂ ନାମ ଦ୍ଵ୍ଯଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ପୁରାଣର ଉତ୍ତର ପର୍ବରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସଂବାଦରେ, ବଟ ସାବିତ୍ରୀ ବ୍ରତ ବର୍ଣ୍ଣନା ନାମକ ଏହି ଏକଶେ ଦୁଇ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।
କାର୍ତିକକୃତ୍ତିକାଵ୍ରତଵର୍ଣନମ୍ ନାମ୍ନା କଲିଂଗଭଦ୍ରେତି ରୂପଲାଵଣ୍ଯସଂଯୁତା
କାର୍ତ୍ତିକ କୃତ୍ତିକା ବ୍ରତ ବର୍ଣ୍ଣନା: ତାଙ୍କ ନାମ 'କଳିଙ୍ଗଭଦ୍ରା', ରୂପ ଓ ଲାବଣ୍ୟରେ ଶୋଭିତ।
ତୁଂଗସ୍ତନୀ ପଦ୍ମନେତ୍ରା ହଂସନାଗେନ୍ଦ୍ରଗାମିନୀ
ତାଙ୍କର ଉଚ୍ଚ ସ୍ତନ, ପଦ୍ମପ୍ରଭା ନୟନ ଓ ହଂସ ଓ ହାତୀ ଭଳି ଚାଳ ଅଛି।
ଧନରତ୍ନୈଶ୍ଚ ସଂପୂର୍ଣା ମଧ୍ଯଦେଶେ ଵୃଷସ୍ଥଲେ କଲିଙ୍ଗଭଦ୍ରା ଲଲିତା ମହାଦେଵୀ ଗୁଣାନ୍ଵିତା
ଧନ ଓ ରତ୍ନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ମଧ୍ୟଦେଶର ବୃଷସ୍ଥଳରେ, ଲଳିତା ମହାଦେବୀ କଳିଙ୍ଗଭଦ୍ରା ଗୁଣରେ ଅତିଶୟ।
ମହାପ୍ରସାଦଂ ମନ୍ଵାନା ବହୁମାନପୁରସ୍ସରମ୍
ସେ ମହାପ୍ରସାଦକୁ ବଡ଼ ଆଦରରେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।
ତ୍ଯାଗସଂଭୋଗସୌଭାଗ୍ଯେ ଦ୍ଵିତୀଯା ନୈଵ ତାଦୃଶୀ
ତ୍ୟାଗ, ଭୋଗ ଓ ସୌଭାଗ୍ୟରେ ତାଙ୍କ ସମାନ ଆଉ କେହି ଥିଲେ ନାହିଁ।
ଯଥା ଚ କାର୍ତ୍ତିକେ ମାସି ଗୃହୀତଂ କ୍ଷତ୍ତ୍ରଯାଵ୍ରତମ୍ ପାରିତଂ ଚ ତଯା ସର୍ଵଂ କିଂଚିନ୍ମାତ୍ରଂ ତୁ ଵର୍ତତେ
ଯେପରି କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ସେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ବ୍ରତ ଧରିଥିଲେ, ସେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ପୂରଣ କଲେ, କେବଳ ଅଳ୍ପ କିଛି ବାକି ରହିଗଲା।
ପାରଣେପାରଣେ ଵାପି ପୁରାଣଜ୍ଞେ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମେ
ପାରଣ କାଳରେ କିମ୍ବା ନୁହେଁ, ପୁରାଣ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ—
କଦାଚିଦର୍ଧରାତ୍ରେ ତୁ ସୁପ୍ତା ଭର୍ତ୍ରା ସହୈଵ ସା
କେବଳ ଏକ ରାତି ମଧ୍ୟରାତ୍ରିରେ, ସେ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ସହିତ ଶୁଇଥିଲେ।
ତେନ ଦୋଷେଣ ସା ବାଲା ଅଜାଯୋନୌ ହ୍ଯଜାଯତ
ସେ ଦୋଷରେ, ସେ ଝିଅ ଏକ ଛାଗଳୀର ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ପୂର୍ଵାଭ୍ଯାସେନ ତେନୈଵ ଗୃହୀତଂ କୃତ୍ତିକାଵ୍ରତମ୍ 4.103.
ପୂର୍ବ ଅଭ୍ୟାସରେ, ସେ କୃତ୍ତିକା ବ୍ରତ ଧରିଥିଲେ।
ପରକ୍ଷେତ୍ରେଣ ଗଚ୍ଛଂତୀ ଅଜା ସସ୍ଯାଵମର୍ଦ୍ଦନୀ
ଅନ୍ୟ ମାଠରେ ଯିବାବେଳେ, ସେ ଛାଗଳୀ ଫସଲ ନଷ୍ଟ କରୁଥିଲେ।
ଦୃଷ୍ଟାତ୍ରିଣା ମହାଭାଗା ପୂର୍ଵଜାତିସ୍ମରେଣ ସା
ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭାଗ୍ୟଶାଳି ଥିଲେ, ତାଙ୍କର ପୂର୍ବଜନ୍ମକୁ ସ୍ମରଣ କରୁଥିବା ବେଳେ ଅତ୍ରି ମୁନି ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ମୋକ୍ଷିତା ବଦରୀବଦ୍ଧା ଚରଂତୀ କୃତ୍ତିକାଵ୍ରତମ୍
ବଦରୀରେ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ସେ କୃତ୍ତିକା ବ୍ରତ ପାଳନ କରୁଥିବା ବେଳେ ଏଠାଏଠି ଘୁରୁଥିଲେ।
ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ବଦରୀପତ୍ରଂ ପୀତ୍ଵା ପୁଷ୍କରିଣୀ ପଯଃ ତସ୍ଯୈ ଯୋଗଂ ତତୋ ଦତ୍ତ୍ଵା ଜଗାମାତ୍ରିସ୍ତପୋଵନମ୍
ସେ ବଦରୀ ଗଛର ପତ୍ର ପାଇଲେ ଏବଂ ପଦ୍ମପୁଷ୍କରୀଣୀର ଜଳ ପିଲେ। ତା’ପରେ ଅତ୍ରି ମୁନି ତାଙ୍କୁ ଯୋଗ ଦାନ କଲେ ଏବଂ ନିଜ ତପୋବନକୁ ଚଲିଗଲେ।
ସାପି ଯୋଗେଶ୍ଵରୀ ଭୂତ୍ଵା ନିଂଦିତ୍ଵା ଜନ୍ମ ଚାତ୍ମନଃ ଋଷେର୍ବଭୂଵ ଦୁହିତା ହ୍ଯହଲ୍ଯାଗର୍ଭସୁନ୍ଦରୀ
ସେ ଯୋଗେଶ୍ୱରୀ ହୋଇ, ନିଜ ଜନ୍ମକୁ ନିନ୍ଦା କଲେ ଏବଂ ଋଷିଙ୍କ ଝିଅ ହେଲେ, ଅହଲ୍ୟାଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ସୁନ୍ଦରୀ।
ଯୋଗଲକ୍ଷ୍ମୀତି ନାମ୍ନା ସା କନ୍ଯା ଗୁଣଗଣୈର୍ଯୁତା ତପୋଧନାଯ ଦାଂତାଯ ନିତ୍ଯଂ ସହଚରୀ ବଭୌ
ଯୋଗଲକ୍ଷ୍ମୀ ନାମକ ସେ କନ୍ୟା ବହୁ ଗୁଣରେ ଶୋଭିତ, ତପସ୍ଵୀ ଏବଂ ନିୟମିତ ଦମୀ ମୁନିଙ୍କର ସଦା ସହଚରୀ ଭାବେ ଉଜ୍ୱଳ ହେଲେ।
ବ୍ରାହ୍ମଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ଦୀପ୍ଯମାନା ସାକ୍ଷାଦ୍ଵେଦସ୍ମୃତିର୍ଯଥା
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲକ୍ଷ୍ମୀର ଉଜ୍ୱଳତାରେ ତିନି ଅତି ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ଯେପରି ବେଦ ଓ ସ୍ମୃତିର ଦେହାବଳି।