ତତୋ ଵଂଶମଯେ ପାତ୍ରେ ଵସ୍ତ୍ରଯୁଗ୍ମେନ ଵେଷ୍ଟଯେତ୍ 4.102.
ତାପରେ ବାଁଶର ପାତ୍ରରେ ସେ ତିଳକୁ ଦୁଇଟି ବସ୍ତ୍ରରେ ମୁଡ଼ି ରଖିବା।
ସୌଵର୍ଣୀ ମୃନ୍ମଯୀଂ ଵାପି ସ୍ଵଶକ୍ତ୍ଯା ରୌପ୍ଯନିର୍ମିତାମ୍
ସେହି ପାତ୍ର ସୁନା, ମାଟି କିମ୍ବା ନିଜ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ଚାଁଦିରେ ବନାଯାଇପାରିବ।
ସାଵିତ୍ରୀଂ ବ୍ରହ୍ମଣା ସାର୍ଦ୍ଧମେଵଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ପ୍ରପୂଜଯେତ୍
ଏଭଳି ଭକ୍ତିଭାବରେ ସାବିତ୍ରୀଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସହିତ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ପୂର୍ଣୈଃ କୋଶାତକୈର୍ଭକ୍ଷ୍ଯୈଃ କୂଷ୍ମାଂଡୈଃ କର୍କଟୀଫଲୈଃ
ପକ୍କା କୋଶାତକ ଫଳ, ଭୋଜ୍ୟବସ୍ତୁ, କୁଷ୍ମାଣ୍ଡ ଓ କର୍କଟୀ ଫଳ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା।
ଜଂବୂଜଂବୀରନାରଂଗୈଃ କର୍କଟୈଃ ପନସୈସ୍ତଥା
ଯମ୍ବୁ ଫଳ, ଜମ୍ବୀର ଲେମ୍ବୁ, ନାରଙ୍ଗା, କର୍କଟା ଫଳ ଓ ପନସ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରିବା।
ଵିରୂଢୈଃ ସପ୍ତଧାନ୍ଯୈଶ୍ଚ ଵଂଶପାତ୍ରେ ପ୍ରକଲ୍ପିତୈଃ
ଉତ୍ପାଦିତ ସାତ ପ୍ରକାର ଧାନ୍ୟ ବାଁଶର ପାତ୍ରରେ ଠିକ୍ ଭାବେ ରଖିବା।
ଅଵତାରଵତୀତ୍ଯେଵଂ ସାଵିତ୍ରୀ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପ୍ରିଯା ଇତରେଷାଂ ପୁରାଣୋକ୍ତମଂତ୍ରୋଽତ୍ର ସମୁଦାହୃତଃ
ସାବିତ୍ରୀ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପ୍ରିୟା, ଅବତାରବତୀ ବୋଲି ଚିହ୍ନାଯାନ୍ତି; ଏଠାରେ ଉଚ୍ଚାରିତ ମନ୍ତ୍ର ପୁରାଣରେ ଥିବା ପ୍ରକାର।
ଓଁକାରପୂର୍ଵକେ ଦେଵି ଵୀଣାପୁସ୍ତକ ଧାରିଣି
ଓଁକାର ପୂର୍ବକ, ବୀଣା ଓ ପୁସ୍ତକ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଦେବୀ।
ଏଵଂ ସଂପୂଜ୍ଯ ଵିଧିଵଜ୍ଜାଗରଂ କାରଯେତ୍ତତଃ
ଏପରି ନିୟମ ଅନୁସାରେ ପୂଜା କରି, ପରେ ଜାଗରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ନୃତ୍ଯହାସୈର୍ନଯେଦ୍ରାତ୍ରିଂ ପୃଷ୍ଠତଶ୍ଚ କଥାନକୈଃ ଯାଵତ୍ପ୍ରଭାତସମଯଂ ଗୀତ୍ଯା ଭାଵରସୈଃ ସମମ୍
ନୃତ୍ୟ, ହସି, ପଛରୁ କଥାବାର୍ତ୍ତା, ଗୀତ ଓ ଭାବରସ ସହିତ ରାତିଟିକୁ ପ୍ରଭାତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କଟାଯିବା।
ତତଃ ପ୍ରଭାତେ ଵିମଲ ଉଷଃକାଲେ ହ୍ଯୁପସ୍ଥିତେ 4.102.
ତାପରେ ପ୍ରଭାତେ, ଶୁଭ୍ର ଉଷାକାଳ ଆସିଲେ,
ଯଥା ସାଵିତ୍ରକଲ୍ପଜ୍ଞେ ସାଵିତ୍ର୍ଯାଖ୍ଯାନଵାଚକେ
ଯେପରି ସାବିତ୍ରୀ କଳ୍ପରେ ଜଣାଯାଇଛି ଓ ସାବିତ୍ରୀ ଆଖ୍ୟାନରେ କୁହାଯାଇଛି,
ମଂତ୍ରେଣାନେନ କୌଂତେଯ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଵିଧିପୂର୍ଵକମ୍ ସୁଧୀ ଵିପ୍ରଵରୋ ଵିପ୍ର ଓଁକାରସ୍ଵସ୍ତିପୂର୍ଵକେ
ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା, ହେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର, ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଶିର ନମାଇ, ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଓଁକାର ଓ ଶୁଭ ଶବ୍ଦ ସହିତ,
ସାଵିତ୍ରୀଯଂ ମଯା ଦତ୍ତା ସହିରଣ୍ଯା ମହାସତୀ
ମୁଁ ସାବିତ୍ରୀ ସହିତ ସୁନା ମଧ୍ୟ ଦେଇଛି, ହେ ମହାସତୀ।
ଏଵଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ଦ୍ଵିଜେଂଦ୍ରାଯ ସାଵିତ୍ରୀଂ ତାଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସ୍ଵଯଂ ଦଶପଦଂ ଗଚ୍ଛେତ୍ସ୍ଵଵେଶ୍ମ ପୁନରାଵିଶେତ୍
ଏଭଳି ଦ୍ୱିଜେନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସାବିତ୍ରୀ ଦେଇ, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ନିଜେ ଦଶ ପଦ ଚାଲି ନିଜ ଘରକୁ ପୁଣି ପ୍ରବେଶ କରିବା।
ତତ୍ର ଭୁକ୍ତ୍ଵା ହଵିଷ୍ଯାନ୍ନଂ ବ୍ରାହ୍ମଣୈର୍ବାଂଧଵୈଃ ସହ
ସେଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଆତ୍ମୀୟସ୍ୱଜନଙ୍କ ସହିତ ହବିଷ୍ୟାନ୍ନ ଭୋଜନ କରିବା।
ପଂଚଦଶ୍ଯାଂ ତଥା ଜ୍ଯେଷ୍ଠେ ଵଟକେ ଚ ମହାସତୀ
ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସର ପଂଚଦଶୀ ତିଥିରେ, ବଟବୃକ୍ଷ ତଳେ ଏକ ମହାସତୀ ନାରୀ ଥିଲେ—
ସାର୍ଦ୍ଧଂ ସତ୍ଯଵତା ସାଧ୍ଵୀ ଫଲନୈଵେଦ୍ଯଦୀପକୈଃ
ସେ ସତ୍ୟବତୀଙ୍କ ସହିତ, ଫଳ, ଭୋଜନ ଓ ଦୀପ ଦେଇ ପୂଜା କରିଥିଲେ—
ରାତ୍ରୌ ଜାଗରଣଂ କୃତ୍ଵା ନୃତ୍ଯଗୀତପୁରସ୍ସରୈଃ ତତ୍ସର୍ଵଂ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ଦଦ୍ଯାତ୍ପ୍ରଣିପତ୍ଯ କ୍ଷମାପଯେତ୍
ରାତିରେ ଜାଗି ନୃତ୍ୟ ଓ ଗୀତ ସହିତ ଉତ୍ସବ କରି, ସେ ସମସ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଇ, ପାଦେ ପଡ଼ି ଖ୍ଷମା ଚାହିଁଥିଲେ।
ଏତତ୍ତୁ ତେ ଵ୍ରତମିଦଂ କଥିତଂ ଵିଧିଵନ୍ମଯା ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଭୋଗାଂଶ୍ଚିରଂ ଭୂମୌ ଯାସ୍ଯଂତି ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପଦମ୍
ଏହିପରି ନିୟମରେ ଏହି ବ୍ରତ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଲି। ଏହି ଭୂମିରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭୋଗ ଭୋଗି, ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବେ।
ଏତତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ପାପହରଂ ଧନ୍ଯଂ ଦୁଃସ୍ଵପ୍ନନାଶନମ୍ 4.102.
ଏହି ବ୍ରତ ପୁଣ୍ୟମୟ, ପାପ ନାଶ କରେ, ଭାଗ୍ୟ ଦେଇଥାଏ ଓ ଖରାପ ସ୍ୱପ୍ନ ଦୂର କରେ।
ସ୍ମୃତ୍ଯର୍ଥଵେଦଜନନୀଂ ସହଶଂଭୁଜାଯାଂ ସଂପୂଜଯେଦିହ ତ୍ରିରାତ୍ରକୃତୋପଵାସା
ସ୍ମୃତି ପାଇଁ ବେଦମାତାଙ୍କୁ, ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା ସହିତ, ଏଠାରେ ତିନି ରାତି ଉପବାସ କରି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣେ ଉତ୍ତରପର୍ଵଣି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଯୁଧିଷ୍ଠିରସଂଵାଦେ ଵଟସାଵିତ୍ରୀଵ୍ରତଵର୍ଣନଂ ନାମ ଦ୍ଵ୍ଯଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ପୁରାଣର ଉତ୍ତର ପର୍ବରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସଂବାଦରେ, ବଟ ସାବିତ୍ରୀ ବ୍ରତ ବର୍ଣ୍ଣନା ନାମକ ଏହି ଏକଶେ ଦୁଇ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।
କାର୍ତିକକୃତ୍ତିକାଵ୍ରତଵର୍ଣନମ୍ ନାମ୍ନା କଲିଂଗଭଦ୍ରେତି ରୂପଲାଵଣ୍ଯସଂଯୁତା
କାର୍ତ୍ତିକ କୃତ୍ତିକା ବ୍ରତ ବର୍ଣ୍ଣନା: ତାଙ୍କ ନାମ 'କଳିଙ୍ଗଭଦ୍ରା', ରୂପ ଓ ଲାବଣ୍ୟରେ ଶୋଭିତ।
ତୁଂଗସ୍ତନୀ ପଦ୍ମନେତ୍ରା ହଂସନାଗେନ୍ଦ୍ରଗାମିନୀ
ତାଙ୍କର ଉଚ୍ଚ ସ୍ତନ, ପଦ୍ମପ୍ରଭା ନୟନ ଓ ହଂସ ଓ ହାତୀ ଭଳି ଚାଳ ଅଛି।
ଧନରତ୍ନୈଶ୍ଚ ସଂପୂର୍ଣା ମଧ୍ଯଦେଶେ ଵୃଷସ୍ଥଲେ କଲିଙ୍ଗଭଦ୍ରା ଲଲିତା ମହାଦେଵୀ ଗୁଣାନ୍ଵିତା
ଧନ ଓ ରତ୍ନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ମଧ୍ୟଦେଶର ବୃଷସ୍ଥଳରେ, ଲଳିତା ମହାଦେବୀ କଳିଙ୍ଗଭଦ୍ରା ଗୁଣରେ ଅତିଶୟ।
ମହାପ୍ରସାଦଂ ମନ୍ଵାନା ବହୁମାନପୁରସ୍ସରମ୍
ସେ ମହାପ୍ରସାଦକୁ ବଡ଼ ଆଦରରେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।
ତ୍ଯାଗସଂଭୋଗସୌଭାଗ୍ଯେ ଦ୍ଵିତୀଯା ନୈଵ ତାଦୃଶୀ
ତ୍ୟାଗ, ଭୋଗ ଓ ସୌଭାଗ୍ୟରେ ତାଙ୍କ ସମାନ ଆଉ କେହି ଥିଲେ ନାହିଁ।
ଯଥା ଚ କାର୍ତ୍ତିକେ ମାସି ଗୃହୀତଂ କ୍ଷତ୍ତ୍ରଯାଵ୍ରତମ୍ ପାରିତଂ ଚ ତଯା ସର୍ଵଂ କିଂଚିନ୍ମାତ୍ରଂ ତୁ ଵର୍ତତେ
ଯେପରି କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ସେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ବ୍ରତ ଧରିଥିଲେ, ସେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ପୂରଣ କଲେ, କେବଳ ଅଳ୍ପ କିଛି ବାକି ରହିଗଲା।
ପାରଣେପାରଣେ ଵାପି ପୁରାଣଜ୍ଞେ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମେ
ପାରଣ କାଳରେ କିମ୍ବା ନୁହେଁ, ପୁରାଣ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ—