ଅତୋର୍ଥଂ ପ୍ରେଷଯାମୀତି କୁରୁ ପୁତ୍ରି ସ୍ଵଯଂଵରମ୍
ଏହି କାରଣରେ, ମୁଁ ତୁମକୁ ପଠାଇବି; ଜୀଉ, ତୁମେ ଏକ ସ୍ୱୟଂବର କର।
ଏଵମସ୍ତ୍ଵିତି ସାଵିତ୍ରୀ ପ୍ରୋକ୍ତା ତସ୍ମାଦ୍ଵିନିର୍ଯଯୌ 4.102.
‘ଏମିତି ହେଉ’ ଭାବରେ ସାବିତ୍ରୀ କହି, ସେଠାରୁ ବାହାରିଗଲେ।
ମାନ୍ଯାନାମତ୍ର ଵୃଦ୍ଧାନାଂ କୃତ୍ଵା ପାଦାଭିଷେଚନମ୍
ସେଠାରେ ସମ୍ମାନିତ ବୃଦ୍ଧମାନେଙ୍କର ପାଦ ଧୋଇବା କାମ କରି,
ଆଜଗାମ ପୁନର୍ଵେଶ୍ମ ସାଵିତ୍ରୀ ସହ ମଂତ୍ରିଭିଃ
ସାବିତ୍ରୀ ପୁନି ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ଘରକୁ ଫେରିଲେ।
ଆସୀନମାସନେ ଵିପ୍ରଂ ପ୍ରଣମ୍ଯ ସ୍ମିତଭାଷିଣୀ
ସେ, ହସି ଓ ମୃଦୁ ଭାଷାରେ କଥା କରି, ଆସନରେ ବସିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ।
ଦ୍ଯୁମତ୍ସେନ ଇତି ଖ୍ଯାତୋ ଦେଵଦତ୍ତୋ ବଭୂଵ ସଃ
ସେ ଦ୍ୟୁମତ୍ସେନ ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ, ଦେବଦତ୍ତ ଭାବରେ ଡାକାଯାଉଥିଲେ।
ଅହୋ ବତ ମହତ୍କଷ୍ଟଂ ସାଵିତ୍ର୍ଯା ନୃପତେଃ କୃତମ୍
ଆହା, ସାବିତ୍ରୀ ରାଜା ପାଇଁ ବଡ଼ କଷ୍ଟ ସହିଛନ୍ତି।
ସତ୍ଯଂ ଵଦତ୍ଯସ୍ଯ ପିତା ସତ୍ଯଂ ମାତା ପ୍ରଭାଷତେ
ତାଙ୍କର ପିତା ସତ୍ୟ କହନ୍ତି, ମାତା ମଧ୍ୟ ସତ୍ୟ କହନ୍ତି।
ଏକୋ ଦୋଷୋଽସ୍ତି ନାନ୍ଯୋଽସ୍ଯ ସୋଽଦ୍ଯପ୍ରଭୃତି ସତ୍ଯଵାକ୍
ତାଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ଦୋଷ ଅଛି, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ନାହିଁ; ଆଜିଠୁ ସେ ସତ୍ୟ କଥା କହିବେ।
ନାରଦସ୍ଯ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତନଯାଂ ପ୍ରାହ ପାର୍ଥିଵଃ ସଂଵତ୍ସରେଣ ସୋଲ୍ପାଯୁର୍ଦେହତ୍ଯାଗଂ କରିଷ୍ଯତି
ନାରଦଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ରାଜା ତାଙ୍କର ଝିଅକୁ କହିଲେ: ‘ଏକ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ, ଅଳ୍ପ ଆୟୁ ଥିବା ସେ ଦେହ ଛାଡିଦେବ।’
ସକୃତ୍ପ୍ରଦୀଯତେ କନ୍ଯା ତ୍ରୀଣ୍ଯେତାନି ସକୃତ୍ସକୃତ୍
କନ୍ୟାକୁ ଏକଥର ଦିଆଯାଏ; ଏହି ତିନିଟି ଜିନିଷ ଏକଥର, ଏକଥର ହେଉଛି।
ଦୀର୍ଘାଯୁରଥ ଵାଲ୍ପାଯୁଃ ସଗୁଣୋ ନିର୍ଗୁଣୋଽପି ଵା 4.102.
ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ ହେଉ କି ଅଳ୍ପ ଆୟୁ, ଗୁଣବତ୍ତା ଥିବା କି ନଥିବା ମଧ୍ୟ।
ମନସା ନିଶ୍ଚଯଂ କୃତ୍ଵା ତତୋ ଵାଚାଽଭିଧୀଯତେ
ମନରେ ନିଶ୍ଚୟ କରି, ପରେ ଏହା କଥାରେ କହାଯାଏ।
ଅଵିଘ୍ନମଗ୍ରେ ସାଵିତ୍ର୍ଯାଃ ପ୍ରଦାନେ ଦୁହିତୁସ୍ତଵ
ତୁମର ଝିଅ ସାବିତ୍ରୀକୁ ଦେବାର ଆରମ୍ଭରେ କୌଣସି ବାଧା ନ ଆସୁ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ସମୁତ୍ପତ୍ଯ ନାରଦସ୍ତ୍ରିଦିଵଂ ଗତଃ ଶୁଭେ ମୁହୂର୍ତେ ପାର୍ଶ୍ଵସ୍ଥୈର୍ବ୍ରାହ୍ମଣୈର୍ଵେଦପାରଗୈଃ
ଏପରି କହି, ନାରଦ ଉଠି ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇଲେ।
ସାଵିତ୍ର୍ଯପି ଵରଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ଭର୍ତାରଂ ମନସେପ୍ସିତମ୍
ସାବିତ୍ରୀ ମଧ୍ୟ ମନରେ ଚାହିଥିବା ବରକୁ ପତି ଭାବରେ ପାଇଲେ।
ଏଵଂ ତତ୍ରାଶ୍ରମେ ତେଷାଂ ଵସତାଂ ପ୍ରୀତିପୂର୍ଵକମ୍
ସେମାନେ ସେ ଆଶ୍ରମରେ ପ୍ରେମରେ ଏକସାଥି ରହିଲେ।
ସାଵିତ୍ର୍ଯାସ୍ତପ୍ଯମାନାଯାସ୍ତିଷ୍ଠଂତ୍ଯାଶ୍ଚ ଦିଵାନିଶମ୍
ସାବିତ୍ରୀ କଷ୍ଟ ସହି, ଦିନ ରାତି ଦୃଢ ରହିଲେ।
ତତଃ କାଲେ ବହୁତିଥେ ଵ୍ଯତିକ୍ରାଂତେ କଦାଚନ ପ୍ରୋଷ୍ଠପଦେ ସିତେ ପକ୍ଷେ ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାଂ ରଜନୀମୁଖେ
ଏପରି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ, ପୋଷ୍ଟପଦ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ ଦ୍ୱାଦଶୀ ରାତି ଆରମ୍ଭରେ—
ଗଣଯନ୍ତୀ ଚ ସାଵିତ୍ରୀ ନାରଦୋକ୍ତଂ ଵଚୋ ହୃଦି
ସାବିତ୍ରୀ ନାରଦଙ୍କ କଥା ମନେ ପକାଇ, ଦିନଗୁଡିକୁ ଗଣନା କରୁଥିଲେ।
ତତସ୍ତ୍ରିରାତ୍ରଂ ନିର୍ଵର୍ତ୍ଯ ସ୍ନାତ୍ଵା ସଂତର୍ପ୍ଯ ଦେଵତାଃ ଶ୍ଵଶ୍ରୂଶ୍ଵଶୁରଯୋଃ ପାଦୌ ଵଵଂଦେ ଚାରୁହାସିନୀ
ତିନି ରାତିର ବ୍ରତ ସମାପ୍ତ କରି, ସ୍ନାନ କରି ଦେବତାଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରି, ଚମକୁଥିବା ହସର ସାବିତ୍ରୀ ଶ୍ୱଶୁର ଶ୍ୱଶୁରୀଙ୍କ ପାଦରେ ନମସ୍କାର କଲେ।
ଅଥ ପ୍ରତସ୍ଥେ ପରଶୁଂ ଗୃହୀତ୍ଵା ସତ୍ଯଵାନ୍ଵନମ୍ 4.102.
ତାପରେ ସତ୍ୟବାନ କୁହା ନେଇ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ତତୋଽଵଦତ୍ସ ଭର୍ତା ତାଂ ପୃଚ୍ଛସ୍ଵ ଶ୍ଵଶୁରୌ ନିଜୌ
ତାପରେ ପତି ସାବିତ୍ରୀକୁ କହିଲେ, 'ତୁମେ ଶ୍ୱଶୁର ଶ୍ୱଶୁରୀଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କର।'
ଶ୍ଵଶୁରାଵଵଦତାଂ ଚ ନ ଗଂତଵ୍ଯଂ ତ୍ଵଯାନଘେ
ଶ୍ୱଶୁର ଶ୍ୱଶୁରୀ କହିଲେ, 'ତୁମେ ଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ନିର୍ମଳା।'
ଭୂଯୋ ଭାଵେନ ସା ପ୍ରୋଚେ ଦ୍ରଷ୍ଟଵ୍ଯଂ କାନନଂ ମଯା
ସାବିତ୍ରୀ ପୁନି ଦୃଢ ଭାବରେ କହିଲେ, 'ମୁଁ ଜଙ୍ଗଲ ଦେଖିବାକୁ ଚାହେଁ।'
ତତୋ ଗୃହୀତ୍ଵା ତରସା ଫଲପୁଷ୍ପସମିତ୍କୁଶାନ୍
ତାପରେ ଶୀଘ୍ର ଫଳ, ଫୁଲ, ଦରୁ, କୁଶ ଗଛ ଏସବୁ ଏକତ୍ର କଲେ।
ଅଥ ପାଟଯତଃ କାଷ୍ଠଂ ଜାତା ଶିରସି ଵେଦନା
ଉ ଲକଡ଼ି ଚିରୁଥିବାବେଳେ, ମୁଣ୍ଡରେ ବେଦନା ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
ଵିଶ୍ରମସ୍ଵ ମହାବାହୋ ସାଵିତ୍ରୀ ପ୍ରାହ ଦୁଃଖିତା
ସାବିତ୍ରୀ ବିପଦ୍ର ହୋଇ କହିଲେ, 'ବଳଶାଳୀ, ଆପଣ ବିଶ୍ରାମ କରନ୍ତୁ।'
ଯାଵଦୁତ୍ସଂଗକେ କୃତ୍ଵା ଶିର ଆସ୍ତେ ମହୀତଲେ କିରୀଟିନଂ ପୀତଵସ୍ତ୍ରଂ ସାକ୍ଷାତ୍ସୂର୍ଯମିଵୋଦିତମ୍
ସତ୍ୟବାନ ମାଟିରେ ସାବିତ୍ରୀଙ୍କ ଆଞ୍ଚଳରେ ମୁଣ୍ଡ ରଖି ଶୁଇଥିବାବେଳେ, ସାବିତ୍ରୀ ଦେଖିଲେ ଏକ ମୁକୁଟ ପିନ୍ଧିଥିବା, ପୀତବସ୍ତ୍ର ପରିଧାନ କରିଥିବା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ଜଣେ।
ତମୁଵାଚାଥ ସାଵିତ୍ରୀ ପ୍ରଣମ୍ଯ ମଧୁପିଂଗଲମ୍
ସାବିତ୍ରୀ ମଧୁପିଙ୍ଗଳ ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ସେ ଜଣେକୁ ନମସ୍କାର କରି କଥା କହିଲେ।