ସାଵିତ୍ରୀତ୍ଯେଵ ନାମାସ୍ଯାଶ୍ଚକ୍ରୁର୍ଵିପ୍ରାସ୍ତଥା ପିତା ସାଵିତ୍ରୀ ସୁକୁମାରାଙ୍ଗୀ ଯୌଵନସ୍ଥା ବଭୂଵ ହ
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଓ ତାଙ୍କ ପିତା ତାଙ୍କୁ 'ସାବିତ୍ରୀ' ନାମ ଦେଲେ; ସାବିତ୍ରୀ, ସୁକୁମାର ଅଙ୍ଗ ନିଅ, ଯୁବତୀ ହେଲେ।
ତାଂ ସୁମଧ୍ଯାଂ ପୃଥୁଶ୍ରୋଣୀଂ ପ୍ରତିମାଂ କାଞ୍ଚନୀମିଵ 4.102.
ସେ, ସୁମଧ୍ୟା ଓ ପ୍ରଶସ୍ତ ନିତମ୍ବ ଥିଲେ, ସୁନାର ପ୍ରତିମା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ସା ତୁ ପଦ୍ମପଲାଶାକ୍ଷୀ ପ୍ରଜ୍ଵଲଂତୀଵ ତେଜସା
ସେ, ପଦ୍ମପତ୍ର ନୟନ ଥିଲେ, ତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଉଥିଲେ।
ଅଥୋପୋଷ୍ଯ ଶିରଃସ୍ନାତା ଦେଵତାମଭିଗମ୍ଯ ସା
ତାପରେ, ଉପବାସ କରି, ମୁଣ୍ଡ ସ୍ନାନ କରି, ସେ ଦେବତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ।
ତେଭ୍ଯଃ ସୁମନସଃ ଶେଷାଃ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯ ନୃପାତ୍ମଜା
ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ଅବଶିଷ୍ଟ ଫୁଲଗୁଡିକ ରାଜକୁମାରୀ ଗ୍ରହଣ କଲେ।
ସୋଭିଵାଦ୍ଯ ପିତୁଃ ପାଦୌ ଶେଷାନ୍ପୂର୍ଵଂ ନିଵେଦ୍ଯ ଚ
ପିତାଙ୍କ ପାଦକୁ ସମ୍ମାନ ସହିତ ନମସ୍କାର କରି, ସେ ପ୍ରଥମେ ଅବଶିଷ୍ଟ ଫୁଲଗୁଡିକ ଉପସ୍ଥାପନ କଲେ।
ତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଯୌଵନଂ ପ୍ରାପ୍ତାଂ ସ୍ଵଚ୍ଛାଂ ତାଂ ଦେଵରୂପିଣୀମ୍
ଯୁବତ୍ବ ପ୍ରାପ୍ତ ଏବଂ ପବିତ୍ର ଦେବୀ ସଦୃଶ ତାକୁ ଦେଖି,
ଯୁକ୍ତଃ ପ୍ରଦାନକାଲୋଽସ୍ଯାସ୍ତେନ କଶ୍ଚିଦ୍ଵୃଣୋତ୍ଵିମାମ୍
ଏହି ଜନ୍ମଦାନ ପାଇଁ ଯଥାଯଥିକ ସମୟ ଆସିଛି; ଏବେ କିଏ ତାକୁ ଚୟନ କରିବ।
ଦେଵାଦୀନାଂ ଯଥା ଵାଚ୍ଯୋ ନ ଲବ୍ଧେଯଂ ତଥା କୁରୁ
ଦେବତା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଯେପରି ଚର୍ଚ୍ଚା କରନ୍ତି, ଯଦି ତାକୁ ପ୍ରାପ୍ତି ନହେଉ, ସେହିପରି କର।
ପିତୁର୍ଗୃହେ ତୁ ଯା କନ୍ଯା ରଜଃ ପଶ୍ଯତ୍ଯସଂସ୍କୃତା
ପିତାଙ୍କ ଘରରେ ଯେ କନ୍ୟା ତାଙ୍କର ରଜସ୍ତ୍ରାବ ଦେଖିଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସଂସ୍କାର ହୋଇନାହିଁ,
ଅତୋର୍ଥଂ ପ୍ରେଷଯାମୀତି କୁରୁ ପୁତ୍ରି ସ୍ଵଯଂଵରମ୍
ଏହି କାରଣରେ, ମୁଁ ତୁମକୁ ପଠାଇବି; ଜୀଉ, ତୁମେ ଏକ ସ୍ୱୟଂବର କର।
ଏଵମସ୍ତ୍ଵିତି ସାଵିତ୍ରୀ ପ୍ରୋକ୍ତା ତସ୍ମାଦ୍ଵିନିର୍ଯଯୌ 4.102.
‘ଏମିତି ହେଉ’ ଭାବରେ ସାବିତ୍ରୀ କହି, ସେଠାରୁ ବାହାରିଗଲେ।
ମାନ୍ଯାନାମତ୍ର ଵୃଦ୍ଧାନାଂ କୃତ୍ଵା ପାଦାଭିଷେଚନମ୍
ସେଠାରେ ସମ୍ମାନିତ ବୃଦ୍ଧମାନେଙ୍କର ପାଦ ଧୋଇବା କାମ କରି,
ଆଜଗାମ ପୁନର୍ଵେଶ୍ମ ସାଵିତ୍ରୀ ସହ ମଂତ୍ରିଭିଃ
ସାବିତ୍ରୀ ପୁନି ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ଘରକୁ ଫେରିଲେ।
ଆସୀନମାସନେ ଵିପ୍ରଂ ପ୍ରଣମ୍ଯ ସ୍ମିତଭାଷିଣୀ
ସେ, ହସି ଓ ମୃଦୁ ଭାଷାରେ କଥା କରି, ଆସନରେ ବସିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ।
ଦ୍ଯୁମତ୍ସେନ ଇତି ଖ୍ଯାତୋ ଦେଵଦତ୍ତୋ ବଭୂଵ ସଃ
ସେ ଦ୍ୟୁମତ୍ସେନ ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ, ଦେବଦତ୍ତ ଭାବରେ ଡାକାଯାଉଥିଲେ।
ଅହୋ ବତ ମହତ୍କଷ୍ଟଂ ସାଵିତ୍ର୍ଯା ନୃପତେଃ କୃତମ୍
ଆହା, ସାବିତ୍ରୀ ରାଜା ପାଇଁ ବଡ଼ କଷ୍ଟ ସହିଛନ୍ତି।
ସତ୍ଯଂ ଵଦତ୍ଯସ୍ଯ ପିତା ସତ୍ଯଂ ମାତା ପ୍ରଭାଷତେ
ତାଙ୍କର ପିତା ସତ୍ୟ କହନ୍ତି, ମାତା ମଧ୍ୟ ସତ୍ୟ କହନ୍ତି।
ଏକୋ ଦୋଷୋଽସ୍ତି ନାନ୍ଯୋଽସ୍ଯ ସୋଽଦ୍ଯପ୍ରଭୃତି ସତ୍ଯଵାକ୍
ତାଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ଦୋଷ ଅଛି, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ନାହିଁ; ଆଜିଠୁ ସେ ସତ୍ୟ କଥା କହିବେ।
ନାରଦସ୍ଯ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତନଯାଂ ପ୍ରାହ ପାର୍ଥିଵଃ ସଂଵତ୍ସରେଣ ସୋଲ୍ପାଯୁର୍ଦେହତ୍ଯାଗଂ କରିଷ୍ଯତି
ନାରଦଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ରାଜା ତାଙ୍କର ଝିଅକୁ କହିଲେ: ‘ଏକ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ, ଅଳ୍ପ ଆୟୁ ଥିବା ସେ ଦେହ ଛାଡିଦେବ।’
ସକୃତ୍ପ୍ରଦୀଯତେ କନ୍ଯା ତ୍ରୀଣ୍ଯେତାନି ସକୃତ୍ସକୃତ୍
କନ୍ୟାକୁ ଏକଥର ଦିଆଯାଏ; ଏହି ତିନିଟି ଜିନିଷ ଏକଥର, ଏକଥର ହେଉଛି।
ଦୀର୍ଘାଯୁରଥ ଵାଲ୍ପାଯୁଃ ସଗୁଣୋ ନିର୍ଗୁଣୋଽପି ଵା 4.102.
ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ ହେଉ କି ଅଳ୍ପ ଆୟୁ, ଗୁଣବତ୍ତା ଥିବା କି ନଥିବା ମଧ୍ୟ।
ମନସା ନିଶ୍ଚଯଂ କୃତ୍ଵା ତତୋ ଵାଚାଽଭିଧୀଯତେ
ମନରେ ନିଶ୍ଚୟ କରି, ପରେ ଏହା କଥାରେ କହାଯାଏ।
ଅଵିଘ୍ନମଗ୍ରେ ସାଵିତ୍ର୍ଯାଃ ପ୍ରଦାନେ ଦୁହିତୁସ୍ତଵ
ତୁମର ଝିଅ ସାବିତ୍ରୀକୁ ଦେବାର ଆରମ୍ଭରେ କୌଣସି ବାଧା ନ ଆସୁ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ସମୁତ୍ପତ୍ଯ ନାରଦସ୍ତ୍ରିଦିଵଂ ଗତଃ ଶୁଭେ ମୁହୂର୍ତେ ପାର୍ଶ୍ଵସ୍ଥୈର୍ବ୍ରାହ୍ମଣୈର୍ଵେଦପାରଗୈଃ
ଏପରି କହି, ନାରଦ ଉଠି ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇଲେ।
ସାଵିତ୍ର୍ଯପି ଵରଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ଭର୍ତାରଂ ମନସେପ୍ସିତମ୍
ସାବିତ୍ରୀ ମଧ୍ୟ ମନରେ ଚାହିଥିବା ବରକୁ ପତି ଭାବରେ ପାଇଲେ।
ଏଵଂ ତତ୍ରାଶ୍ରମେ ତେଷାଂ ଵସତାଂ ପ୍ରୀତିପୂର୍ଵକମ୍
ସେମାନେ ସେ ଆଶ୍ରମରେ ପ୍ରେମରେ ଏକସାଥି ରହିଲେ।
ସାଵିତ୍ର୍ଯାସ୍ତପ୍ଯମାନାଯାସ୍ତିଷ୍ଠଂତ୍ଯାଶ୍ଚ ଦିଵାନିଶମ୍
ସାବିତ୍ରୀ କଷ୍ଟ ସହି, ଦିନ ରାତି ଦୃଢ ରହିଲେ।
ତତଃ କାଲେ ବହୁତିଥେ ଵ୍ଯତିକ୍ରାଂତେ କଦାଚନ ପ୍ରୋଷ୍ଠପଦେ ସିତେ ପକ୍ଷେ ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାଂ ରଜନୀମୁଖେ
ଏପରି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ, ପୋଷ୍ଟପଦ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ ଦ୍ୱାଦଶୀ ରାତି ଆରମ୍ଭରେ—
ଗଣଯନ୍ତୀ ଚ ସାଵିତ୍ରୀ ନାରଦୋକ୍ତଂ ଵଚୋ ହୃଦି
ସାବିତ୍ରୀ ନାରଦଙ୍କ କଥା ମନେ ପକାଇ, ଦିନଗୁଡିକୁ ଗଣନା କରୁଥିଲେ।