ପଞ୍ଚଦଶ୍ଯାଂ ଚ ମାଘସ୍ଯ ପୂଜଯିତ୍ଵା ପିତାମହମ୍
ମାଘ ମାସର ପଂଚଦଶୀ ତିଥିରେ, ପିତାମହଙ୍କୁ ପୂଜା କରି—
ନଵନୀତମଯୀଂ ଧେନୁଂ ଫଲୈର୍ନାନାଵିଧୈର୍ଯୁତାମ୍ କୀର୍ତଯେତ୍ପ୍ରୀଯତାମତ୍ର ପଦ୍ମଯୋନିଃ ପିତାମହଃ
ନବନୀତରେ ତିଆରି ଗାଈ, ବିଭିନ୍ନ ଫଳରେ ସଜାଇ, ପଦ୍ମଯୋନି ପିତାମହ ଏଠାରେ ଖୁସି ହେଉନ୍ ବୋଲି ସ୍ତୁତି କରିବା ଉଚିତ।
ଯତ୍ସ୍ଵର୍ଗେ ଯଚ୍ଚ ପାତାଲେ ଯଚ୍ଚ ମର୍ତ୍ଯେ ସୁଦୁର୍ଲଭମ୍
ସ୍ୱର୍ଗରେ, ପାତାଳରେ କିମ୍ବା ମାନବ ମଧ୍ୟରେ ଯାହା ଦୁର୍ଲଭ—
ଯାନି ଚାନ୍ଯାନି ଦାନାନି ଦତ୍ତାନି ସୁବହୂନ୍ଯପି
ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦାନ ଯେଉଁଠି ଦିଆଯାଇଛି, ଯଦିଓ ଅନେକ—
ଅଲ୍ପମଲ୍ପଂ ହି ଯଃ କଶ୍ଚିତ୍ପ୍ରଦଦ୍ଯାନ୍ନିର୍ଦ୍ଧନୋପି ସନ୍
ଯଦି କେହି କମ୍ କିମ୍ବା ବହୁତ କମ୍ ଦେଇଥାଏ, ଦରିଦ୍ର ହେଲେ ମଧ୍ୟ—
ଵିତ୍ତାନୁସାରଂ ସ୍ଵଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଵିତ୍ତଵାନ୍ପାର୍ଥିଵୋପି ଵା
ସେ ନିଜ ଅବସ୍ଥା ଜାଣି, ଧନୀ କିମ୍ବା ରାଜା ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ—
ଭୂର୍ହିରଣ୍ଯଂ ଗୃହଂ ଵାସଃ ଶଯନାନ୍ଯାସନାନି ଚ
ପୃଥିବୀ, ସୁନା, ଘର, ବାସସ୍ଥାନ, ଶୟନ, ଓ ଆସନ—
ଏଵଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ଯଥାଶକ୍ତ୍ଯା ଭୋଜଯିତ୍ଵା ଦ୍ଵିଜାନପି
ଏପରି ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଦେଇ, ଦ୍ୱିଜମାନେକୁ ଖାଇବାକୁ ଦେଇ,
ଯତ୍କିଞ୍ଚିନ୍ମାନସଂ ପାପଂ କାଯିକଂ ଵାଚିକଂ ତଥା 4.101.
ମନ, ଶରୀର ଓ କଥାରେ ଯେଉଁ ପାପ ଥାଏ,
ଉଦ୍ଗୀଯମାନୋ ଗନ୍ଧର୍ଵୈଃ ସ୍ତୂଯମାନଃ ସୁରାସୁରୈଃ
ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଗୀତ ଗାଇ, ଦେବ ଓ ଦାନବମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିବାବେଳେ,
ଯଦ୍ଦୀଯତେ କିମପି କୋଟିଗୁଣଂ ତଦାହୁଃ ସ୍ନାନଂ ଜପୋନିଯମମକ୍ଷଯମେଵ ସର୍ଵମ୍
ସେ ସମୟରେ ଯେଉଁ କିଛି ଦିଆଯାଏ, ତାହାର ଫଳ କୋଟିଗୁଣ ହୁଏ; ସ୍ନାନ, ଜପ ଓ ଉପବାସ—ସବୁ ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ।
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣ ଉତ୍ତରପର୍ଵଣି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଯୁଧିଷ୍ଠିରସଂଵାଦେ ଯୁଗାଦିତିଥିଵ୍ରତମାହାତ୍ମ୍ଯଵର୍ଣନଂ ନାମୈକାଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ମହାପୁରାଣର ଉତ୍ତରପର୍ବରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସଂବାଦରେ 'ଯୁଗାଦି ତିଥି ବ୍ରତର ମହାତ୍ମ୍ୟ ବର୍ଣ୍ନନ' ନାମକ ଏକ ଶତ ଏକ ଅଧ୍ୟାୟ ଅଛି।
ଵଟସାଵିତ୍ରୀଵ୍ରତଵର୍ଣନମ୍ ତତ୍ସାଵିତ୍ରୀଵ୍ରତଂ ବ୍ରୂହି ମମୋପରି ଦଯାଂ କୁରୁ
ବଟ ସାବିତ୍ରୀ ବ୍ରତର ବର୍ଣ୍ନନ। ମୋତେ ସେ ସାବିତ୍ରୀ ବ୍ରତ ବତାଅ; ମୋପରି କୃପା କର।
ଯଥା ଚୀର୍ଣଂ ଵ୍ରତଵରଂ ସାଵିତ୍ର୍ଯା ରାଜକନ୍ଯଯା
ରାଜକନ୍ୟା ସାବିତ୍ରୀ କିପରି ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବ୍ରତ କରିଥିଲେ,
ଆସୀନ୍ମଦ୍ରେଷୁ ଧର୍ମାତ୍ମା ସର୍ଵଭୂତହିତେ ରତଃ
ମଦ୍ର ଦେଶରେ ଏକ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜା ଥିଲେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଭଲରେ ଲଗିଥିଲେ।
କ୍ଷମାଵାଂଶ୍ଚ କ୍ଷିତିପତିଃ ସତ୍ଯଵାଂଶ୍ଚ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ
ସେ ରାଜା ଧୈର୍ୟଶୀଳ, ସତ୍ୟବାଦୀ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ପ୍ରବଳ ଥିଲେ।
ସାଵିତ୍ରୀଵ୍ରତସିଦ୍ଧଂ ତତ୍ସର୍ଵକାମପ୍ରଦାଯକମ୍
ସାବିତ୍ରୀ ଯେ ବ୍ରତ ସଫଳ କରିଥିଲେ, ସେ ବ୍ରତ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ।
ଭୂର୍ଭୁଵଃସ୍ଵରିତୀତ୍ଯେଷା ସାକ୍ଷାନ୍ମୂର୍ତିମତୀ ସ୍ଥିତା
'ଭୂ', 'ଭୁଵ', 'ସ୍ୱ' ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଏଠାରେ ସାକ୍ଷାତ ଦେହରେ ବିଦ୍ୟମାନ।
ଉଵାଚ ଦୁହିତା ହ୍ଯେକା ତଵ ରାଜନ୍ଭଵିଷ୍ଯତି
ସେ କହିଲେ, 'ହେ ରାଜା, ତୁମେ ଏକ ଝିଅ ପାଇବେ।'
କାଲେନ ସା ତଥା ରାଜନ୍ଦୁହିତା ଦେଵରୂପିଣୀ
ସମୟ ଅନୁସାରେ, ହେ ରାଜା, ସେ ଝିଅ ଦେବତା ସ୍ୱରୂପ ହେବେ।
ସାଵିତ୍ରୀତ୍ଯେଵ ନାମାସ୍ଯାଶ୍ଚକ୍ରୁର୍ଵିପ୍ରାସ୍ତଥା ପିତା ସାଵିତ୍ରୀ ସୁକୁମାରାଙ୍ଗୀ ଯୌଵନସ୍ଥା ବଭୂଵ ହ
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଓ ତାଙ୍କ ପିତା ତାଙ୍କୁ 'ସାବିତ୍ରୀ' ନାମ ଦେଲେ; ସାବିତ୍ରୀ, ସୁକୁମାର ଅଙ୍ଗ ନିଅ, ଯୁବତୀ ହେଲେ।
ତାଂ ସୁମଧ୍ଯାଂ ପୃଥୁଶ୍ରୋଣୀଂ ପ୍ରତିମାଂ କାଞ୍ଚନୀମିଵ 4.102.
ସେ, ସୁମଧ୍ୟା ଓ ପ୍ରଶସ୍ତ ନିତମ୍ବ ଥିଲେ, ସୁନାର ପ୍ରତିମା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ସା ତୁ ପଦ୍ମପଲାଶାକ୍ଷୀ ପ୍ରଜ୍ଵଲଂତୀଵ ତେଜସା
ସେ, ପଦ୍ମପତ୍ର ନୟନ ଥିଲେ, ତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଉଥିଲେ।
ଅଥୋପୋଷ୍ଯ ଶିରଃସ୍ନାତା ଦେଵତାମଭିଗମ୍ଯ ସା
ତାପରେ, ଉପବାସ କରି, ମୁଣ୍ଡ ସ୍ନାନ କରି, ସେ ଦେବତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ।
ତେଭ୍ଯଃ ସୁମନସଃ ଶେଷାଃ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯ ନୃପାତ୍ମଜା
ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ଅବଶିଷ୍ଟ ଫୁଲଗୁଡିକ ରାଜକୁମାରୀ ଗ୍ରହଣ କଲେ।
ସୋଭିଵାଦ୍ଯ ପିତୁଃ ପାଦୌ ଶେଷାନ୍ପୂର୍ଵଂ ନିଵେଦ୍ଯ ଚ
ପିତାଙ୍କ ପାଦକୁ ସମ୍ମାନ ସହିତ ନମସ୍କାର କରି, ସେ ପ୍ରଥମେ ଅବଶିଷ୍ଟ ଫୁଲଗୁଡିକ ଉପସ୍ଥାପନ କଲେ।
ତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଯୌଵନଂ ପ୍ରାପ୍ତାଂ ସ୍ଵଚ୍ଛାଂ ତାଂ ଦେଵରୂପିଣୀମ୍
ଯୁବତ୍ବ ପ୍ରାପ୍ତ ଏବଂ ପବିତ୍ର ଦେବୀ ସଦୃଶ ତାକୁ ଦେଖି,
ଯୁକ୍ତଃ ପ୍ରଦାନକାଲୋଽସ୍ଯାସ୍ତେନ କଶ୍ଚିଦ୍ଵୃଣୋତ୍ଵିମାମ୍
ଏହି ଜନ୍ମଦାନ ପାଇଁ ଯଥାଯଥିକ ସମୟ ଆସିଛି; ଏବେ କିଏ ତାକୁ ଚୟନ କରିବ।
ଦେଵାଦୀନାଂ ଯଥା ଵାଚ୍ଯୋ ନ ଲବ୍ଧେଯଂ ତଥା କୁରୁ
ଦେବତା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଯେପରି ଚର୍ଚ୍ଚା କରନ୍ତି, ଯଦି ତାକୁ ପ୍ରାପ୍ତି ନହେଉ, ସେହିପରି କର।
ପିତୁର୍ଗୃହେ ତୁ ଯା କନ୍ଯା ରଜଃ ପଶ୍ଯତ୍ଯସଂସ୍କୃତା
ପିତାଙ୍କ ଘରରେ ଯେ କନ୍ୟା ତାଙ୍କର ରଜସ୍ତ୍ରାବ ଦେଖିଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସଂସ୍କାର ହୋଇନାହିଁ,