ଫେନଂ ଲାଲାଵିଲାଦ୍ଵକ୍ତ୍ରାଦୁଦ୍ଗିରଂତୀ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ
ସେ ବାରମ୍ବାର ମୁଁହରୁ ଲାଲା ଓ ଫେନା ଝାଡ଼ୁଥିଲେ।
ତତଃ ଷୋଡଶକେ ପ୍ରାପ୍ତେ ଦିନେ ସ୍ଵଯମରୁଂଧତୀ ନହୁଷାଯ ସମାଚଖ୍ଯୌ ଯଦୁକ୍ତଂ ଶ୍ରାଵଣୀ ଵ୍ରତେ
ତାପରେ ଷୋଳହ ଦିନ ଆସିଲାବେଳେ, ଅରୁଣ୍ଧତୀ ନିଜେ ନହୁଷଙ୍କୁ ଶ୍ରାବଣୀ ବ୍ରତରେ କଣ କହାଯାଇଛି ତାହା କହିଦେଲେ।
ତଚ୍ଛୁତ୍ଵା ନହୁଷୋ ରାଜା ଦ୍ରୁତଂ ଭୋଜ୍ଯଂ ପ୍ରଚକ୍ରମେ
ଏହା ଶୁଣି ରାଜା ନହୁଷ ତୁରନ୍ତ ଭୋଜନ ଦେବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ଦତ୍ଵା ଚ କରକାନଷ୍ଟୌ ତାମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଜଯଶ୍ରିଯମ୍
ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଆଠଟି କୁମ୍ଭ ଦେଇ, ବିଜୟ ଓ ଶ୍ରୀର ସମ୍ମାନ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଉପହାର କଲେ।
ଜଗାମ ଶକ୍ରଲୋକଂ ସା ଵିମାନେନାର୍କଵର୍ଚସା
ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରଥରେ ବସି ଇନ୍ଦ୍ରଲୋକକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଦ୍ରଵ୍ଯପ୍ରାପ୍ତିଶ୍ଚ ଭକ୍ତିଶ୍ଚ ଦାନକାଲେ ପ୍ରଶସ୍ଯତେ
ଦାନବେଳେ ଧନ ଓ ଭକ୍ତି ଦୁହିଁଟି ଉତ୍ତମ ବୋଲି ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଏ।
ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଯଜ୍ଞେ ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାମଷ୍ଟମ୍ଯାଂ ଵା ଯୁଧିଷ୍ଠିର
ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଯଜ୍ଞରେ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ କିମ୍ବା ଅଷ୍ଟମୀ ଦିନ ଭୋଜନ କରିବା ପରେ,
ଆମଂତ୍ରଯେଦ୍ଦଶୈକୈକା ନାରୀର୍ଗୌରୀସ୍ଵରୂପିଣୀଃ
ସେ ଦଶଜଣ ଜଣେ ଜଣେ ଗୌରୀ ରୂପ ନାରୀଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଦ୍ଵାଦଶ ବ୍ରାହ୍ମଣାଂସ୍ତତ୍ର ଵେଦଵେଦାଂଗପାରଗାନ୍ 4.95.
ଏବଂ ସେଠାରେ ବାରଟି ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯେଉଁମାନେ ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗରେ ପାରଙ୍ଗତ, ସେମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ସର୍ଵଂ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଵିଧାନେନ ପାଦକ୍ଷାଲନପୂର୍ଵକମ୍
ପାଦ ଧୋଇ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ସମସ୍ତ ଦେବା ଉଚିତ।
ଗ୍ରୀଵାସୂତ୍ରକସିଂଦୂରକୁଂକୁମେନ ଚ ଭୂଷଯେତ୍
ସେମାନଙ୍କୁ ଗଳାର ମାଳା, ପବିତ୍ର ସୂତ୍ର, ସିନ୍ଧୂର ଓ କୁଙ୍କୁମ ଦେଇ ଶୃଙ୍ଗାର କରିବା ଉଚିତ।
ଅଚ୍ଛିଦ୍ରା ଜଲପୂର୍ଣାସ୍ତୁ ସୁଵୃତ୍ତାଃ ସୂତ୍ରଵେଷ୍ଟିତାଃ
କୁମ୍ଭଗୁଡ଼ିକ ଅଖଣ୍ଡ, ପାଣିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଭଲ ଆକାରର ଓ ସୂତ୍ରରେ ବାନ୍ଧାଯିବା ଉଚିତ।
ଚଂଦନେନ ସମାଲବ୍ଧାଃ ସହିରଣ୍ଯାଃ ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍
ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇ, ସୁନା ସହିତ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ଭାବେ ରଖିବା ଉଚିତ।
ସ୍ଥିତ୍ଵା ମଣ୍ଡଲକେ ମଧ୍ଯେ ଯଜମାନଃ ସ୍ଵଯଂ ତଦା ତତ୍ସର୍ଵଂ ନାଶମାଯାତୁ ପିତୃଦେଵର୍ଷିଣାଂ ନୃଣାମ୍
ଯଜ୍ଞକାରୀ ନିଜେ ମଣ୍ଡଳର ମଧ୍ୟରେ ଦଢ଼ିଁ ଥିବାବେଳେ, ଏହି ସବୁ କାମ ପୂର୍ବଜ, ଦେବତା, ଋଷି ଓ ମଣିଷମାନଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂର କରୁ ଭାବେ ଚିନ୍ତା କରିବା ଉଚିତ।
ଇମା ମେ ସମଯଂ ସ୍ଵର୍ଣଂ ତାରଯସ୍ଵ ଭଵାର୍ଣଵାତ୍ ଏଵମସ୍ତ୍ଵିତି ତା ବ୍ରୂଯୁଃ ସ୍ତ୍ରିଯଃ ସର୍ଵା ଯୁଧିଷ୍ଠିର
ମୋର ଏହି ସୁନା ଦେଇ, ମୋତେ ସଂସାର ସମୁଦ୍ର ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ କର, ଏମିତି ନାରୀମାନେ କହିବା ଉଚିତ। ସେମାନେ 'ତଥା ହେଉ' ବୋଲି ଉତ୍ତର ଦେବେ, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର।
ତତୋ ବ୍ରାହ୍ମଣମାହୂଯ ଯଜମାନ ଇଦଂ ଵଦେତ୍
ତାପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଡାକି, ଯଜ୍ଞକାରୀ ଏହି କଥା କହିବେ:
ଉତ୍ତୀର୍ଯ ଶ୍ରାଵଣଂ ମାସଂ ସମୁତ୍ତାରଯ ସାଂପ୍ରତମ୍
'ଶ୍ରାବଣ ମାସ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ କରି, ଏବେ ମୋତେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଉତ୍ତାର କର।'
ଉପୋଷ୍ଯ ଶିରସୋ ଦେଵ୍ଯାଃ ସମୁତ୍ତୀର୍ଯ ରୁହଦ୍ରୁମାନ୍ ତତୋ ଗଚ୍ଛ ମହାଦେଵଂ ଶ୍ରଵଣେ ଶ୍ରଵଣୋତ୍ତମେ
ଦେବୀଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଉପବାସ କରି, ଉଡ଼ ଗଛ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ କରି, ତାପରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶ୍ରାବଣ ମାସରେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଯିବା ଉଚିତ।
ଇତି ଵର୍ଧନିକୋତ୍ତାରଣମନ୍ତ୍ରଃ 4.95.
ଏହିପରି ଭାବେ ବର୍ଧନିକ ଉତ୍ତାରଣ ମନ୍ତ୍ରର ସମାପ୍ତି।
ତାଂ ଵର୍ଦ୍ଧନିକାମେକାନ୍ତେ ଵିପ୍ରାଯ ପ୍ରତିପାଦଯେତ୍
ସେଇ ବର୍ଧନିକାକୁ ଏକାନ୍ତରେ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ।
ଯଜମାନୋଽପି ଯାତାସୁ ଯଥେଷ୍ଟଂ କାମମାଚରେତ୍
ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି କ୍ରିୟା ସମାପ୍ତ କରି ପରେ ଇଚ୍ଛାମତେ କାମ କରିପାରିବେ।
ତସ୍ଯ କାଲେ ତୁ ସଂପ୍ରାପ୍ତେ ସୁଖଂ ମୃତ୍ଯୁଃ ପ୍ରଜାଯତେ
ଏହାର ସମୟ ଆସିଲେ ମୃତ୍ୟୁ ସୁଖରେ ଆସେ।
ପୁତ୍ରପୌତ୍ରସମୃଦ୍ଧ୍ଯାଦୌ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ମର୍ତ୍ଯସୁଖାନି ଚ
ପୁଅ ଓ ନାତି ଭଳି ସମୃଦ୍ଧି ଓ ମାନବ ଜୀବନର ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରିବା ପରେ,
ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ତୁଲ୍ଯଂ ସ ହୀନୋଽପି ଵ୍ରତୀ ଵ୍ରତଫଲଂ ଵ୍ରଜେତ୍
ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଯଦି ଏହି ବ୍ରତ ପାଳନ କରନ୍ତି, ଯେଉଁଠି ଅଭାବ ଥାଏ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ ବ୍ରତର ଫଳ ପାଆନ୍ତି।
ତଦେକେନାପି ଲଭତେ ପାର୍ଥ ଶ୍ରାଵଣିକାଵ୍ରତେ
ହେ ପାର୍ଥ, ଏହି ବ୍ରତ କେବଳ ଜଣେ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରାବଣିକା ବ୍ରତର ଫଳ ମିଳେ।
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଯୁଧିଷ୍ଠିରସଂଵାଦଵର୍ଣନମ୍ ଯେନ ଵିଜ୍ଞାତମାତ୍ରେଣ ନରୋ ମୋକ୍ଷମଵାପ୍ନୁଯାତ୍
ଏହା ହେଉଛି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସଂବାଦର ବର୍ଣ୍ଣନା, ଯାହା ବୁଝିଲେ ମାନବ ମୁକ୍ତି ପାଇପାରିବେ।
ଯେଷୁ ତେଷୁ ଚ ମାସେଷୁ ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷେ ଚତୁର୍ଦଶୀମ୍
ସେଇ ମାସମାନେ ରେ, ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ,
ମାସିମାସି ଭଵଂତି ଦ୍ଵାଵଷ୍ଟମ୍ଯୌ ଚ ଚତୁର୍ଦଶୀ ଵସୁଧାଭାଜନଂ କୃତ୍ଵା ଭୁଞ୍ଜୀଯାନ୍ନକ୍ତଭୋଜନମ୍
ପ୍ରତ୍ୟେକ ମାସରେ ଦୁଇଟି ଅଷ୍ଟମୀ ଓ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଥାଏ; ମାଟିର ଭାଡ଼ା ତିଆରି କରି, ରାତିରେ ମାତ୍ର ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ।
ଉପଵାସାତ୍ପରଂ ଭୈକ୍ଷ୍ଯଂ ଭୈକ୍ଷ୍ଯାତ୍ପରମଯାଚିତମ୍
ଉପବାସ ପରେ ଭିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିବା, ଭିକ୍ଷା ପରେ ମାତ୍ର ଯାହା ମାଗିଲେ ମିଳେ, ତାହା ନେବା ଉଚିତ।
ଦେଵୈଶ୍ଚ ଭୁକ୍ତଂ ପୂର୍ଵାହ୍ଣେ ମଧ୍ଯାହ୍ନେ ମୁନିଭିସ୍ତଥା
ଦେବତାମାନେ ପ୍ରଭାତରେ ଭୋଜନ କରନ୍ତି, ମୁନିମାନେ ମଧ୍ୟ ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ଭୋଜନ କରନ୍ତି।