ତତ୍ରାପଶ୍ଯନ୍ମହାଵୃକ୍ଷଂ ଫଲିତଂ ପୁଷ୍ପିତଂ ତଥା ତଦ୍ବ୍ରୂହି ସୋପ୍ଯୁଵାଚେଦଂ ନାନଂତଂ ଵେଦ୍ମ୍ଯହଂ ଦ୍ଵିଜ
ସେଠାରେ ସେ ଏକ ବଡ଼ ଗଛକୁ ଦେଖିଲେ, ଯାହାରେ ଫଳ ଓ ଫୁଲ ଲଗିଥିଲା। ସେ ପଚାରିଲେ, 'ମୋତେ କୁହ', ତେବେ ଗଛ କହିଲା, 'ମୁଁ ଅନନ୍ତକୁ ଜାଣେନି, ହେ ଦ୍ୱିଜ'।
ଏଵଂ ନିରୀକ୍ଷିତସ୍ତେନ ଗାଂ ଦଦର୍ଶ ସଵତ୍ସକାମ୍
ଏଭଳି ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ସେ ଏକ ଗାଈକୁ ତାଙ୍କ ଛୁଆଁ ସହିତ ଦେଖିଲେ।
ସୋବ୍ରଵୀଦ୍ଧେନୁକେ ବ୍ରୂହି ଯଦ୍ଯନଂତସ୍ତ୍ଵଯେକ୍ଷିତଃ
ସେ ଗାଈକୁ କହିଲେ, 'ତୁମେ ଯଦି ଅନନ୍ତକୁ ଦେଖିଛ, ମୋତେ କୁହ'।
ତତୋ ଜଗାମାଥ ଵନେ ଗୋଵୃଷଂ ଶାଦ୍ଵଲେ ସ୍ଥିତମ୍
ତାପରେ ସେ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଗଲେ ଏବଂ ତରୁତଳରେ ତରୁଣ ଘାସ ଉପରେ ଏକ ବଳଦକୁ ଦେଖିଲେ।
ଗୋଵୃଷସ୍ତମୁଵାଚାଥ ନାନନ୍ତୋ ଵୀକ୍ଷିତୋ ମଯା
ବଳଦ କହିଲା, 'ମୁଁ ଅନନ୍ତକୁ ଦେଖିନାହିଁ'।
ଅନ୍ଯୋନ୍ଯଜଲକଲ୍ଲୋଲଵୀଚିଭିଃ ପରିଶୋଭିତମ୍
ଏଠି ଜଳର ଲହରି ଓ ତରଙ୍ଗରେ ସୁସଜ୍ଜିତ ଥିଲା।
ସେଵିତଂ ଭ୍ରମରୈର୍ହଂସୈଶ୍ଚକ୍ରୈଃ କାରଂଡଵୈର୍ବକୈଃ
ମଧୁମକ୍ଷୀ, ହଂସ, ଚକ୍ରବାକ, କାରଣ୍ଡବ ଓ ବକ ପକ୍ଷୀମାନେ ଏଠି ଘୁଞ୍ଚୁଥିଲେ।
ଊଚତୁଃ ପୁଷ୍କରିଣ୍ଯୌ ତଂ ନାନଂତଂ ଵିଦ୍ଵହେ ଦ୍ଵିଜ
ସେଇ ଦୁଇଟି ପଦ୍ମପୁଷ୍କରିଣୀ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ମୁଁମାନେ ଅନନ୍ତକୁ ଜାଣେନି, ହେ ଦ୍ୱିଜ'।
ତାଵପ୍ଯୁକ୍ତୌ ସୁମଂତେନ ତସ୍ଯାପି ଵିନିଵେଦିତମ୍
ସେମାନେ ସୁମନ୍ତକୁ ଏହି କଥା କହିଲେ, ଏବଂ ସେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଘଟଣା ଜଣାଇଲେ।
ତସ୍ମିନ୍କ୍ଷଣେ ମୁନିଵରେ କୌଂଡିନ୍ଯେ ବ୍ରାହ୍ମଣୋତ୍ତମେ
ସେଇ ସମୟରେ ମହାମୁନି କୌଣ୍ଡିନ୍ୟ, ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।
ଵୃଦ୍ଧବ୍ରାହ୍ମଣରୂପେଣ ଇତ ଏହୀତ୍ଯୁଵାଚ ତମ୍
ବୃଦ୍ଧ ବ୍ରାହ୍ମଣର ରୂପ ଧାରଣ କରି, ସେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଏଠାକୁ ଆସ'।
ତାଂ ପୁରୀଂ ଦର୍ଶଯାମାସ ଦିଵ୍ଯନାରୀନରୈର୍ଯୁତାମ୍
ସେ ତାଙ୍କୁ ଏହି ସହର ଦେଖାଇଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଦିବ୍ୟ ପୁରୁଷ ଓ ନାରୀମାନେ ଥିଲେ।
ପାର୍ଶ୍ଵସ୍ଥଶଂଖଚକ୍ରାସିଗଦାଗରୁଡଶୋଭିତମ୍
ସେଠାରେ ପାଖରେ ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଖଡ଼ଗ, ଗଦା ଓ ଗରୁଡ଼ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା।
ଵିଭୂତିଭେଦୈଶ୍ଚାନନ୍ତମନନ୍ତଂ ପରମେଶ୍ଵରମ୍
ବିଭିନ୍ନ ରୂପରେ ଅନନ୍ତ, ଅପାର, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଭଗବାନ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ପାପୋହଂ ପାପକର୍ମାହଂ ପାପାତ୍ମା ପାପସମ୍ଭଵଃ
ମୁଁ ପାପୀ, ମୋ କାର୍ଯ୍ୟ ପାପମୟ, ମୋ ଆତ୍ମା ପାପରେ ଲିନ, ଏବଂ ମୁଁ ପାପରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛି।
ଅଦ୍ଯ ମେ ସଫଲଂ ଜନ୍ମ ଜୀଵିତଂ ଚ ସୁଜୀଵିତମ୍ ଗର୍ଦଭଂ କୁଞ୍ଜରଂ ଚୈଵ ଦେଵ ମେ ବ୍ରୂହି ତତ୍ତ୍ଵତଃ
ଆଜି ମୋର ଜନ୍ମ ସାର୍ଥକ ହେଲା, ଏବଂ ମୋ ଜୀବନ ଭଲ ଭାବେ କଟିଲା। ହେ ଦେବ, ଗଧା ଓ ହାତୀ ବିଷୟରେ ସତ୍ୟ କଥା କହ।
ଵିଦ୍ଯାଦାନଂ ନୋପକୁର୍ଵଞ୍ଛିଷ୍ଯେଭ୍ଯସ୍ତରୁତାଂ ଗତଃ
ମୁଁ ମୋ ଛାତ୍ରମାନେଙ୍କୁ ଜ୍ଞାନ ଦାନ କରିନଥିଲି, ତେଣୁ ଏବେ ଗଛର ଦଶାକୁ ପହଞ୍ଚିଛି।
ସା ଗୌର୍ଵସୁନ୍ଧରା ଦୃଷ୍ଟା ନିଷ୍ଫଲା ଯା ତ୍ଵଯେକ୍ଷିତା
ଯେ ଗାଈ କିମ୍ବା ମାଟିକୁ ତୁମେ ଦେଖିଛ, ସେଗୁଡିକ ତୁମ ଦୃଷ୍ଟି ପଡିବାରୁ ଫଳହୀନ ହୋଇଯାଇଛି।
ଧର୍ମାଧର୍ମଵ୍ଯଵସ୍ଥାନଂ ତଚ୍ଚ ପୁଷ୍କରିଣୀଦ୍ଵଯମ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣୋସାଵନଂତୋହଂ ଗୁହାସଂସାରଗହ୍ଵରେ
ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମର ବ୍ୟବସ୍ଥା, ସେଇ ଦୁଇଟି ପବିତ୍ର ପୋଖରୀ, ଏବଂ ମୁଁ ହେଉଛି ସେ ଅନନ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସଂସାରର ଗୁହା ଭିତରେ ଅବସ୍ଥିତ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତଂ ତେ ମଯା ସର୍ଵଂ ଵିପ୍ର ଗଚ୍ଛ ପୁନର୍ଗୃହମ୍
ଏଭଳି ମୁଁ ସମସ୍ତ କଥା ତୁମକୁ କହିଦେଲି। ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏବେ ତୁମେ ପୁଣି ଘରକୁ ଯାଅ।
ଚରାନଂତଵ୍ରତଂ ତତ୍ତ୍ଵଂ ନଵ ଵର୍ଷାଣି ପଂଚ ଚ
ପନ୍ଦର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଅନନ୍ତ ବ୍ରତକୁ ସତ୍ୟ ଭାବରେ ପାଳନ କର।
ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଚ ଵିପୁଲାନ୍ଭୋଗାନ୍ସର୍ଵାନ୍କାମାନ୍ଯଥେପ୍ସିତାନ୍
ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛିତ ଭୋଗ ଓ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରି,
ଇତି ଦତ୍ତ୍ଵା ଵରଂ ଦେଵସ୍ତତ୍ରୈଵାଂତର୍ହିତୋଽଭଵତ୍
ଏଭଳି ଦେବତା ବର ଦେଇ, ସେଠାରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲେ।
ଶୀଲଯା ସହ ଧର୍ମାତ୍ମା ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଭୋଗାନ୍ମନୋରମାନ୍ କଲ୍ପସ୍ଥାନୀ ଚ ସଂଭୂତୋ ଦୃଶ୍ଯତେଦ୍ଯାପି ସ ଜ୍ଵଲନ୍
ଶୀଳା ସହିତ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ବ୍ୟକ୍ତି ଆନନ୍ଦମୟ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କଲେ, ଏବଂ ଏକ କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅବିଚଳ ରହି, ସେ ଏଯାଁ ଅଜାଗର ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି।
ଏତତ୍ତେ କଥିତଂ ପାର୍ଥ ଵ୍ରତାନାମୁତ୍ତମଂ ଵ୍ରତମ୍
ହେ ପାର୍ଥ, ଏଭଳି ମୁଁ ତୁମକୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ବ୍ରତ ବିଷୟରେ କହିଦେଲି।
ଯେ ଚ ଶୃଣ୍ଵଂତି ସତତଂ ଵାଚ୍ଯମାନଂ ନରୋତ୍ତମ
ଯେଉଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷମାନେ ଏହି କଥାକୁ ସଦା ଶୁଣନ୍ତି,
ସଂସାରସାଗରଗୁହାଂ ସୁସୁଖଂ ଵିହର୍ତୁଂ ଵାଂଛଂତି ଯେ କୁରୁକୁଲୋଦ୍ଭଵ ଶୁଦ୍ଧସତ୍ତ୍ଵାଃ
ଏବଂ ଯେ କୁରୁବଂଶର ଶୁଦ୍ଧ ହୃଦୟ ଲୋକମାନେ ସଂସାର ସାଗରର ଗୁହାରେ ଆନନ୍ଦରେ ଘୁରିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି,
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାଽପୁରାଣ ଉତ୍ତରପର୍ଵଣି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଯୁଧିଷ୍ଠିରସଂଵାଦେଽଅନଂତଚତୁର୍ଦଶୀଵ୍ରତଵର୍ଣନଂ ନାମ ଚତୁର୍ନଵତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ମହାପୁରାଣର ଉତ୍ତରପର୍ବରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସଂବାଦରେ, 'ଅନନ୍ତଚତୁର୍ଦଶୀ ବ୍ରତ ବର୍ଣ୍ଣନ' ନାମକ ଚଉନବେଁ ଅଧ୍ୟାୟ ଅଟେ।
ଶ୍ରଵଣିକାଵ୍ରତମ୍ ଏତାଃ କାଃ କିଂ ଚ କୁର୍ଵଂତି ଧର୍ମଂ ଚାସାଂ ବ୍ରଵୀହି ମେ
ଶ୍ରବଣିକା ବ୍ରତ—ଏମାନେ କିଏ, କଣ କରନ୍ତି, ଏବଂ ତାଙ୍କର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କଣ? ଏହା ବିଷୟରେ ମୋତେ କହ।
ଅନନ୍ତ ଉଵାଚ । ତୁଷ୍ଟୋଽହଂ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭକ୍ତ୍ଯା ତଵ ଵିଶେଷତଃ । ଵରଂ ଗୃହାଣ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର ତୁଷ୍ଟୋଽସ୍ମି ତ୍ଯଜ ଵିସ୍ମଯଂ ।। । କୌଣ୍ଡିନ୍ଯ ଉଵାଚ । ସ୍ଵକର୍ମ୍ମଫଲଭୋଗେନ ଯାଂ ଯାଂ ଯୋନିଂ ଵ୍ରଜାମ୍ଯହଂ । ତସ୍ଯାଂ ତସ୍ଯାଂ ହୃଷୀକେଶ ହରିଭକ୍ତିର୍ଦୃଢାସ୍ତୁ ମେ ।। ଅତିପ୍ରମାଦାନ୍ମୋହାଦ୍ଵା ଯନ୍ମଯା ଦୁଷ୍କୃତଂ କୃତଂ । ତଦାଗଃ କ୍ଷମ୍ଯତାଂ ନାଥ ପ୍ରଣମାମି ପୁନଃ ପୁନଃ ।। ଶ୍ରୁତ୍ଵାନନ୍ତସ୍ତୁ ତଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ଦଦୌ ତସ୍ମୈ ଵରତ୍ରଯଂ । ଦାରିଦ୍ରନାଶନଂ ଧର୍ମ୍ମଂ ଵିଷ୍ଣୁଲୋକଂ ତଥାକ୍ଷଯଂ
ଅନନ୍ତ କହିଲେ: 'ମୁଁ ତୁମ ଭକ୍ତିରେ ବିଶେଷ ଭାବେ ପ୍ରସନ୍ନ। ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏବେ ଚାହିଁଥିବା ବର ମାଗ। ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ ଅଛି, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଛାଡ଼।' କୌଣ୍ଡିନ୍ୟ କହିଲେ: 'ମୋ କର୍ମର ଫଳ ଭୋଗ କରି, ଯେଉଁ ଯେଉଁ ଜନ୍ମ ନେଉଛି, ସେଠାରେ ହେ ହୃଷୀକେଶ, ମୋର ହରିଭକ୍ତି ଦୃଢ଼ ହେଉ। ଅତି ଅବଧାନ ନଥିବାରୁ କିମ୍ବା ମୋହରୁ ଯେଉଁ ଅପରାଧ ହୋଇଛି, ସେ ସମସ୍ତ ପାପ ମୋତେ କ୍ଷମା କର, ନାଥ। ମୁଁ ପୁଣିପୁଣି ନମସ୍କାର କରୁଛି।' ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଅନନ୍ତ ତାଙ୍କୁ ତିନିଟି ବର ଦେଲେ: ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ନାଶ, ଧର୍ମ ଓ ବିଷ୍ଣୁଲୋକର ଚିରସ୍ଥାୟୀ ସ୍ଥାନ।