ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାମର୍ଚଯନ୍ତଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ଦେଵଂ ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍
ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକେ ଆଲଗା ଭାବେ ଭକ୍ତି ସହିତ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିଲେ।
ନାର୍ଯଃ କିମେତନ୍ମେ ବ୍ରୂତ କିଂନାମ ଵ୍ରତମୀଦୃଶମ୍
ସେଇ ମହିଳାମାନେ ପଚାରିଲେ, 'ଏହା କ'ଣ? ଏହି ବ୍ରତର ନାମ କ'ଣ? ଆମକୁ କୁହ।'
ସାବ୍ରଵୀଦହମପ୍ଯେଵଂ କରିଷ୍ଯେ ଵ୍ରତମୁତ୍ତମମ୍
ସେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, 'ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଉତ୍ତମ ବ୍ରତ କରିବି।'
ଅର୍ଦ୍ଧଂ ଵିପ୍ରାଯ ଦାତଵ୍ଯମର୍ଦ୍ଧମାତ୍ମନି ଭୋଜନମ୍
ଅର୍ଧ ଭାଗ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ, ଅନ୍ୟ ଅର୍ଧ ନିଜେ ଭୋଜନ କରିବାକୁ।
କର୍ତଵ୍ଯଂ ତୁ ସରିତ୍ତୀରେ କଥାଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ହରେରିମାମ୍
ଏହି ହରିଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ନଦୀ କୂଳରେ ବ୍ରତ କରିବା ଉଚିତ।
ଧୂପୈଃ ପୁଷ୍ପୈଃ ସନୈଵେଦ୍ଯୈଃ ପୀତାଲକ୍ତୈଶ୍ଚତୁଃଶତୈଃ
ଧୂପ, ଫୁଲ, ନୈବେଦ୍ୟ ଓ ଚାରିଶ ହଜାର ପିତା ରଙ୍ଗର ସୂତା ସହିତ ପୂଜା କରିବାକୁ।
ଚତୁର୍ଦଶଗ୍ରଂଥିଯୁତଂ ଵାମେ ସ୍ତ୍ରୀ ଦକ୍ଷିଣେ ପୁମାନ୍
ଚଉଦ ଗଠି ଥିବା ସୂତା: ମହିଳା ବାମ ହାତରେ, ପୁରୁଷ ଡାହାଣ ହାତରେ ବାନ୍ଧିବେ।
ଅନଂତ ସଂସାରମହାସମୁଦ୍ରେ ମଗ୍ନାନ୍ସମଭ୍ଯୁଦ୍ଧର ଵାସୁଦେଵ
ହେ ବାସୁଦେବ, ଅନନ୍ତ ସଂସାରର ମହା ସମୁଦ୍ରରେ ଡୁବିଥିବା ଲୋକମାନେକୁ ଉଦ୍ଧାର କର।
ଅନେନ ଦୋରକଂ ବଦ୍ଧ୍ଵା ଭୋକ୍ତଵ୍ଯଂ ସ୍ଵସ୍ଥମାନସୈଃ
ଏହି ସୂତା ବାନ୍ଧି, ଶାନ୍ତ ମନେ ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ।
ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଚାଂତେ ଵ୍ରଜେଦ୍ଵେଶ୍ମ ହୀଦଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଵ୍ରତଂ ତଵ
ଭୋଜନ ସେଷରେ ଘରକୁ ଫେରିବା ଉଚିତ; ଏହି ବ୍ରତ ତୁମ ପାଇଁ କହାଯାଇଛି।
ଭର୍ତା ତସ୍ଯାଃ ସମାଗତ୍ଯ ତାଂ ଦଦର୍ଶ ମହାଧନାମ୍
ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ ଆସି, ତାଙ୍କୁ ବହୁ ଧନ ଥିବା ଦେଖିଲେ।
ପୁନର୍ଜଗାମ ସା ହୃଷ୍ଟା ଗୋରଥେନ ସ୍ଵମାଶ୍ରମମ୍ ତେନାନଂତପ୍ରଭାଵେଣ ଶୁଭଗୋଧନସଂକୁଲଃ
ସେ ଖୁସି ହୋଇ, ଅନନ୍ତଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଶୁଭ ଗୋଧନରେ ଘିରିଥିବା ଗୋଗାଡ଼ି ରଥରେ ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଫେରିଗଲେ।
ଗୃହାଶ୍ରମଃ ଶ୍ରିଯା ଯୁକ୍ତୋ ଧନଧାନ୍ଯସମାଯୁତଃ
ଘର ଆଶ୍ରମ ଧନ ଧାନ୍ୟ ଓ ଶ୍ରୀରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲା।
ସାପି ମାଣିକ୍ଯକାଞ୍ଚୀଭିର୍ମୁକ୍ତାହାରଵିଭୂଷିତା
ସେ ମାଣିକ୍ୟ ଦାମ ଓ ମୁକ୍ତା ହାର ପିନ୍ଧି ସୁଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲେ।
କଦାଚିଦୁପଵିଷ୍ଟେନ ଦୃଷ୍ଟଂ ବଦ୍ଧଂ ସୁଦୋରକମ୍
କେବେ ଏକଥର ବସିଥିବା ବେଳେ, ସେ ବଢ଼ିଆ ଭାବରେ ବାନ୍ଧାଯାଇଥିବା ସୂତା ଦେଖିଲେ।
ତେନ କର୍ମଵିପାକେଣ ତସ୍ଯ ସା ଶ୍ରୀଃ କ୍ଷଯଂ ଗତା
ସେ କର୍ମର ଫଳରେ, ତାଙ୍କର ଶ୍ରୀ ଶେଷ ହୋଇଗଲା।
ଯଦ୍ଯଦେଵାଗତଂ ଗେହେ ତତ୍ର ତତ୍ରୈଵ ନଶ୍ଯତି
ଘରକୁ ଯେଉଁଯେଉଁ ଜିନିଷ ଆସିଥାଏ, ସେଗୁଡିକ ଏଠିଏଠି ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।
ଅନଂତାକ୍ଷେପଦୋଷେଣ ଦାରିଦ୍ର୍ଯଂ ପତିତଂ ଗୃହେ
ଅନେକ ଅପମାନ ଓ ନିନ୍ଦାର ଦୋଷରେ ଘରକୁ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଆକ୍ରମଣ କରିଛି।
ତତୋ ଜଗାମ କୌଂଡିନ୍ଯୋ ନିର୍ଵେଦାଦ୍ଵନଗହ୍ଵରମ୍
ତାପରେ କୌଣ୍ଡିନ୍ୟ ନିରାଶାରେ ଅତି ଗଭୀର ଜଙ୍ଗଲକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଵ୍ରତଂ ନିରଶନଂ ଗୃହ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯଂ ଜପନ୍ହରିମ୍
ସେ ଉପବାସର ବ୍ରତ ଧରି, ନିର୍ମଳ ଜୀବନ ଅନୁସରଣ କରି, ହରିଙ୍କ ନାମ ଜପ କରିଲେ।
ତତ୍ରାପଶ୍ଯନ୍ମହାଵୃକ୍ଷଂ ଫଲିତଂ ପୁଷ୍ପିତଂ ତଥା ତଦ୍ବ୍ରୂହି ସୋପ୍ଯୁଵାଚେଦଂ ନାନଂତଂ ଵେଦ୍ମ୍ଯହଂ ଦ୍ଵିଜ
ସେଠାରେ ସେ ଏକ ବଡ଼ ଗଛକୁ ଦେଖିଲେ, ଯାହାରେ ଫଳ ଓ ଫୁଲ ଲଗିଥିଲା। ସେ ପଚାରିଲେ, 'ମୋତେ କୁହ', ତେବେ ଗଛ କହିଲା, 'ମୁଁ ଅନନ୍ତକୁ ଜାଣେନି, ହେ ଦ୍ୱିଜ'।
ଏଵଂ ନିରୀକ୍ଷିତସ୍ତେନ ଗାଂ ଦଦର୍ଶ ସଵତ୍ସକାମ୍
ଏଭଳି ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ସେ ଏକ ଗାଈକୁ ତାଙ୍କ ଛୁଆଁ ସହିତ ଦେଖିଲେ।
ସୋବ୍ରଵୀଦ୍ଧେନୁକେ ବ୍ରୂହି ଯଦ୍ଯନଂତସ୍ତ୍ଵଯେକ୍ଷିତଃ
ସେ ଗାଈକୁ କହିଲେ, 'ତୁମେ ଯଦି ଅନନ୍ତକୁ ଦେଖିଛ, ମୋତେ କୁହ'।
ତତୋ ଜଗାମାଥ ଵନେ ଗୋଵୃଷଂ ଶାଦ୍ଵଲେ ସ୍ଥିତମ୍
ତାପରେ ସେ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଗଲେ ଏବଂ ତରୁତଳରେ ତରୁଣ ଘାସ ଉପରେ ଏକ ବଳଦକୁ ଦେଖିଲେ।
ଗୋଵୃଷସ୍ତମୁଵାଚାଥ ନାନନ୍ତୋ ଵୀକ୍ଷିତୋ ମଯା
ବଳଦ କହିଲା, 'ମୁଁ ଅନନ୍ତକୁ ଦେଖିନାହିଁ'।
ଅନ୍ଯୋନ୍ଯଜଲକଲ୍ଲୋଲଵୀଚିଭିଃ ପରିଶୋଭିତମ୍
ଏଠି ଜଳର ଲହରି ଓ ତରଙ୍ଗରେ ସୁସଜ୍ଜିତ ଥିଲା।
ସେଵିତଂ ଭ୍ରମରୈର୍ହଂସୈଶ୍ଚକ୍ରୈଃ କାରଂଡଵୈର୍ବକୈଃ
ମଧୁମକ୍ଷୀ, ହଂସ, ଚକ୍ରବାକ, କାରଣ୍ଡବ ଓ ବକ ପକ୍ଷୀମାନେ ଏଠି ଘୁଞ୍ଚୁଥିଲେ।
ଊଚତୁଃ ପୁଷ୍କରିଣ୍ଯୌ ତଂ ନାନଂତଂ ଵିଦ୍ଵହେ ଦ୍ଵିଜ
ସେଇ ଦୁଇଟି ପଦ୍ମପୁଷ୍କରିଣୀ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ମୁଁମାନେ ଅନନ୍ତକୁ ଜାଣେନି, ହେ ଦ୍ୱିଜ'।
ତାଵପ୍ଯୁକ୍ତୌ ସୁମଂତେନ ତସ୍ଯାପି ଵିନିଵେଦିତମ୍
ସେମାନେ ସୁମନ୍ତକୁ ଏହି କଥା କହିଲେ, ଏବଂ ସେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଘଟଣା ଜଣାଇଲେ।
ତସ୍ମିନ୍କ୍ଷଣେ ମୁନିଵରେ କୌଂଡିନ୍ଯେ ବ୍ରାହ୍ମଣୋତ୍ତମେ
ସେଇ ସମୟରେ ମହାମୁନି କୌଣ୍ଡିନ୍ୟ, ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।