ଦିଵ୍ଯନାରୀଗଣଵୃତୋ ଵିମାନଵରମାସ୍ଥିତଃ
ଦିବ୍ୟ ନାରୀମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଥିବାବେଳେ, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦିବ୍ୟ ବିମାନରେ ବସିଥାଏ।
ଇହ ଚାଗତ୍ଯ କାଲାଂତେ ଜାତଃ ସ ଚ ନୃପୋ ଭଵେତ୍
ଏଠାରେ ଆସି, କାଳ ପରେ ଜନ୍ମ ନେଇ, ସେ ରାଜା ହୁଏ।
ଶ୍ରୀମାନ୍ଵାଗ୍ମୀ କୃତୀ ଧୀମାନ୍ପୁତ୍ରପୌତ୍ରସମନ୍ଵିତଃ
ସେ ଧନୀ, ମଧୁର କଥା କହୁଥିବା, କାର୍ଯ୍ୟଶୀଳ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଓ ପୁଅ-ନାତି ସହିତ ଥାଏ।
ଯେ ଦୁର୍ଲ୍ଲଭା ଭୁଵି ସୁରୋରଗମାନଵାନାଂ କାମା ହ୍ଯନୁତ୍ତମଗୁଣେନ ଯୁତାଃ ସଦୈଵ
ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା ଦେବତା, ନାଗ, ମାନବ ମଧ୍ୟରେ ଦୁର୍ଲଭ, ସେଗୁଡିକ ସବୁବେଳେ ଅତିଶୟ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ।
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣ ଉତ୍ତରପର୍ଵଣି ଶ୍ରୀକୃ୍ଷ୍ଣଯୁଧିଷ୍ଠିରସଂଵାଦେ ଆଗ୍ନେଯୀଚତୁର୍ଦଶୀଵ୍ରତଵର୍ଣନଂ ନାମ ତ୍ରିନଵତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ପୁରାଣର ଉତ୍ତରପର୍ବରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସଂବାଦରେ, ଆଗ୍ନେୟୀ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ବ୍ରତର ବର୍ଣ୍ଣନା ତିରାନବେଁ ଅଧ୍ୟାୟରେ ସମାପ୍ତ ହେଲା।
ସର୍ଵକାମପ୍ରଦଂ ନୃଣାଂ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଚୈଵ ଯୁଧିଷ୍ଠିର
ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଏହା ପୁରୁଷ ଓ ନାରୀମାନେଙ୍କର ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ।
ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷେ ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଂ ମାସି ଭାଦ୍ରପଦେ ଶୁଭେ
ଶୁଭ ଭାଦ୍ରପଦ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ।
କିଂ ଶେଷନାଗ ଆହୋସ୍ଵିଦନଂତସ୍ତକ୍ଷକଃ ସ୍ମୃତଃ
ଶେଷ ନାଗ, କିମ୍ବା ଅନନ୍ତ, କିମ୍ବା ତକ୍ଷକ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ କି?
ପରମାତ୍ମାଥ ଵାନଂତ ଉତାହୋ ବ୍ରହ୍ମ ଉଚ୍ଯତେ
ପରମାତ୍ମା, କିମ୍ବା ଅନନ୍ତ, କିମ୍ବା ବ୍ରହ୍ମା କୁହାଯାଏ କି?
ଆଦିତ୍ଯାଦିଷୁ ଵାରେଷୁ ଯଃ କାଲ ଉପପଦ୍ଯତେ
ଆଦିତ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦିନରେ, ଯେଉଁ ସମୟ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ।
କଲାକାଷ୍ଠାମୁହୂର୍ତାଦି ଦିନରାତ୍ରିଶରୀରଵାନ୍
ସେ ସମୟର କଳା, କାଷ୍ଠା, ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଏବଂ ଦିନ-ରାତିର ରୂପ ଧାରଣ କରିଥାନ୍ତି।
ଯୋଽଯଂ କାଲୋ ମଯାଖ୍ଯାତସ୍ତଵ ଧର୍ମଭୃତାଂ ଵର
ଧର୍ମକୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ସମୟକୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଛି।
ଦାନଵାନାଂ ଵିନାଶାଯ ଵସୁଦେଵକୁଲୋଦ୍ଭଵମ୍
ଏହି ସମୟ ଦାନବମାନଙ୍କର ନାଶ ପାଇଁ ଏବଂ ବସୁଦେବଙ୍କ ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛି।
ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଭାସ୍କରଂ ଶେଷଂ ସର୍ଵଵ୍ଯାପିନମୀଶ୍ଵରମ୍
ସେ ବ୍ରହ୍ମା, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଶେଷ ଏବଂ ସମସ୍ତକୁ ବ୍ୟାପିଥିବା ପ୍ରଭୁ।
ପ୍ରତ୍ଯଯାର୍ଥଂ ମଯାଖ୍ଯାତଂ ସୋଽହଂ ପାର୍ଥ ନ ସଂଶଯଃ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଉଵାଚ ଅନନ୍ତଵ୍ରତମାହାତ୍ମ୍ଯଵିଧିଂ ଵଦ ଵିଦାଂ ଵର
ନିଶ୍ଚିତତା ପାଇଁ ଏହାକୁ ମୁଁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଛି; ମୁଁ ସେଇ, ହେ ପାର୍ଥ, କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଯୁଧିଷ୍ଠିର କହିଲେ: ହେ ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅନନ୍ତ ବ୍ରତର ମହିମା ଏବଂ ପ୍ରକ୍ରିୟା କହ।
କିଂ ପୁଣ୍ଯଂ କିଂ ଫଲଂ ଚାସ୍ଯ ହ୍ଯନୁଷ୍ଠାନଵତାଂ ନୃଣାମ୍
ଏହି ବ୍ରତ ପାଳନ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ କେଉଁ ପୁଣ୍ୟ ଏବଂ କେଉଁ ଫଳ ପାଆନ୍ତି?
ଏଵଂ ସମସ୍ତଂ ଵିସ୍ତାର୍ଯ ବ୍ରୂହ୍ଯନଂତଵ୍ରତଂ ହରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ ଆସୀତ୍ପୁରା କୃତଯୁଗେ ସୁମଂତୋ ନାମ ଵୈ ଦ୍ଵିଜଃ
ଏଭଳି ସମସ୍ତ କଥା ବିସ୍ତାରରେ କହି, ଅନନ୍ତ ବ୍ରତ ବିଷୟରେ କୁହ, ହେ ହରି। ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: ପୁରୁଣା କୃତଯୁଗରେ ସୁମନ୍ତ ନାମକ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ।
ଵଶିଷ୍ଠଗୋତ୍ରେ ଚୋତ୍ପନ୍ନଃ ସୁରୂପଶ୍ଚ ଭୃଗୋଃ ସୁତାମ୍
ସେ ବଶିଷ୍ଠ ଗୋତ୍ରରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ଦେଖିବାକୁ ସୁନ୍ଦର ଏବଂ ଭୃଗୁଙ୍କ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ।
ତସ୍ଯାଃ କାଲେନ ସଂଜାତା ଦୁହିତାନଂତଲକ୍ଷଣା
ସମୟ କ୍ରମେ ତାଙ୍କ ଘରେ ଅନନ୍ତ ଲକ୍ଷଣ ଥିବା ଏକ କନ୍ୟା ଜନ୍ମ ନେଲା।
ମାତା ଚ ତସ୍ଯାଃ କାଲେନ ହରଦାହେନ ପୀଡିତା
ସମୟ ଯିବା ସହିତ ତାଙ୍କ ମାଆ ରୋଗର ଜ୍ୱଳନାରେ ପୀଡିତ ହେଲେ।
ସୁମଂତୋପି ତତୋନ୍ଯାଂ ଵୈ ଧର୍ମପୁଂସଃ ସୁତାଂ ପୁନଃ
ସୁମନ୍ତ ପୁଣି ତାଙ୍କ କନ୍ୟାକୁ ଏକ ଧର୍ମିକ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ବିବାହ କରାଇଦେଲେ।
ଦୁଃଶୀଲାଂ କର୍କଶାଂ ଚଂଡୀଂ ନିତ୍ଯଂ କଲହକାରିଣୀମ୍
ସେ ଅସଦ୍ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ, କଠୋର ଏବଂ ରୁଷ୍ଟ ଥିଲେ, ସଦା ବିବାଦ କରୁଥିଲେ।
କୁଡ୍ଯସ୍ତଂଭତୁଲାଧାରଦେହଲୀତୋରଣାଦିଷୁ
ସେ ଦେଵଳୀ, ଦେଵଳ ଥାମ୍ବ, ତୁଳା, ଦେହଳି ଓ ତୋରଣ ଇତ୍ୟାଦିରେ ବାରମ୍ବାର ପୂଜା କରୁଥିଲେ।
ସ୍ଵସ୍ତିକୈଃ ଶଂଖପଦ୍ମୈଶ୍ଚ ଅର୍ଚଯନ୍ତୀ ପୁନଃପୁନଃ
ସ୍ୱାସ୍ତିକ, ଶଂଖ ଓ ପଦ୍ମ ଚିହ୍ନରେ ସେ ପୁନିପୁନି ପୂଜା କରୁଥିଲେ।
କସ୍ମୈ ଦେଯା ମଯା ଶୀଲା ଵିଚାର୍ଯୈଵଂ ସୁଦୁଃଖିତଃ
ତାଙ୍କ ଚରିତ୍ର ଭାବି, ଏତେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, କାହାକୁ ଏହି କନ୍ୟାକୁ ଦେଉଁ?
ସ୍ମୃତ୍ଯୁକ୍ତଶାସ୍ତ୍ରଵିଧିନା ଵିଵାହମକରୋତ୍ତଦା
ସେ ସ୍ମୃତିରେ ଉଲ୍ଲିଖିତ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ବିଧିରେ ବିବାହ କରାଇଲେ।
କିଞ୍ଚିଦାଯାଦିକଂ ଦେଯଂ ଜାମାତୁଃ ପାରିତୋଷିକମ୍
ଜାମାତାଙ୍କୁ ଅଳ୍ପ ଏକ ଉତ୍ତରାଧିକାର ଦେଇ ସନ୍ତୋଷ କରାଯିବା ଉଚିତ।
କପାଟେ ସୁସ୍ଥିରଂ କୃତ୍ଵା ଗମ୍ଯତାମିତ୍ଯୁଵାଚ ହ
ଦ୍ୱାରକୁ ଭଲଭାବେ ବନ୍ଦ କରି, ସେ କହିଲେ, 'ସେ ଯାଉ।'
କୌଂଡିନ୍ଯୋପି ଵିଵାହ୍ଯୈନାଂ ପଥି ଗଚ୍ଛଞ୍ଛନୈଃଶନୈଃ
କୌଣ୍ଡିନ୍ୟ ମଧ୍ୟ ସେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ବିବାହ କରି, ଦୀରେ ଦୀରେ ପଥରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ।
ମଧ୍ଯାହ୍ନେ ଭୋଜ୍ଯଵେଲାଯାଂ ସମୁତ୍ତୀର୍ଯ ସରିତ୍ତଟେ
ମଧ୍ୟାହ୍ନ ବେଳେ ଭୋଜନ ସମୟରେ, ସେମାନେ ନଦୀ କୂଳକୁ ଚାଲିଗଲେ।