ଯସ୍ଯାଂ ମନୋରଥଂ ଯଂଯଂ ସମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ହ୍ଯୁପୋଷତି
ଏହି ତିଥିରେ ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା ରହିଥାଏ, ତାହାକୁ ଭାବି ଉପବାସ କରାଯାଏ।
ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଂ ନିରାହାରଃ ସମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ତ୍ରିଲୋଚନମ୍ ପଞ୍ଚଗଵ୍ଯଂ ନିଶି ପ୍ରାଶ୍ଯ ସ୍ଵପ୍ଯାଦ୍ଭୂମୌ ଵିମତ୍ସରଃ
ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ ଉପବାସ ରହି, ତ୍ରିନୟନଙ୍କୁ ପୂଜି, ରାତିରେ ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ଖାଇ, ଭୂମିରେ ଇର୍ଷ୍ୟା ଛାଡ଼ି ଶୋଇବା ଉଚିତ।
ଶ୍ଯାମାକମଥ ଵା ଭୁକ୍ତ୍ଵା ତୈଲକ୍ଷାରଵିଵର୍ଜିତମ୍
ତେଲ ଓ ଖାର ବିନା ଶ୍ୟାମାକ ଧାନ୍ୟ ଭୋଜନ କରିବା ପରେ,
ଅଗ୍ନଯେ ହଵ୍ଯଵାହନାଯ ସୋମାଯାଂଗିରସେ ନମଃ
ଅଗ୍ନି, ଯିଏ ହବି ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସୋମ ଓ ଆଙ୍ଗିରସଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
ପୂଜଯିତ୍ଵା ଵିଧାନେନ ହୋମଂ କୃତ୍ଵା ତଥୈଵ ଚ
ନିୟମ ଅନୁସାରେ ପୂଜା କରି, ସେହିପରି ହୋମ କରିବା ଉଚିତ।
ନମସ୍ତ୍ରିମୂର୍ତଯେ ତୁଭ୍ଯଂ ନମଃ ସୂର୍ଯାଗ୍ନିରୂପିଣେ
ତୁମକୁ ତିନି ମୂର୍ତ୍ତି ଭାବେ ନମସ୍କାର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଗ୍ନିର ରୂପ ଥିବା ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।
ନୀରାଜନଂ ତତଃ କୃତ୍ଵା ପଶ୍ଚାଦ୍ଭୁଂଜୀତ ଵାଗ୍ଯତଃ 4.93.
ତାପରେ ନୀରାଜନ କରି, ଶାନ୍ତ ରହି ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ।
ସୌଵର୍ଣଂ କାରଯେଦ୍ଦେଵଂ ତ୍ରିନେତ୍ରଂ ଶୂଲପାଣିନମ୍
ସୁନାରେ ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଓ ତ୍ରିଶୂଳ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଦେବତାଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ଚନ୍ଦନେନାନୁଲିପ୍ତାଙ୍ଗଂ ସିତମାଲ୍ଯୋପଶୋଭିତମ୍ ସର୍ଵକାଲିକମେତତ୍ତେ କଥିତଂ ଵ୍ରତମୁତ୍ତମମ୍
ଯାହାଙ୍କ ଅଙ୍ଗ ସନ୍ଧନ ଲଗାଯାଇଛି ଓ ଧଳା ମାଳାରେ ଶୋଭିତ, ସମସ୍ତ କାଳ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ଏହି ଉତ୍ତମ ବ୍ରତ ତୁମକୁ କୁହାଯାଇଛି।
ସଂଵତ୍ସରଂ ସମାପ୍ତଂ ହି ଵ୍ରତସ୍ଯ ତୁ ଯଦା ଭଵେତ୍ ମୃତସ୍ଯ ଦେହୋ ଦିଵ୍ଯସ୍ଥୋ ଦିଵ୍ଯାଲଂକାରଭୂଷିତଃ
ଏହି ବ୍ରତର ଏକ ବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ, ମୃତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଦେହ ଦିବ୍ୟ ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ ଓ ଦିବ୍ୟ ଆଳଙ୍କାର ଧାରଣ କରେ।
ଦିଵ୍ଯନାରୀଗଣଵୃତୋ ଵିମାନଵରମାସ୍ଥିତଃ
ଦିବ୍ୟ ନାରୀମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଥିବାବେଳେ, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦିବ୍ୟ ବିମାନରେ ବସିଥାଏ।
ଇହ ଚାଗତ୍ଯ କାଲାଂତେ ଜାତଃ ସ ଚ ନୃପୋ ଭଵେତ୍
ଏଠାରେ ଆସି, କାଳ ପରେ ଜନ୍ମ ନେଇ, ସେ ରାଜା ହୁଏ।
ଶ୍ରୀମାନ୍ଵାଗ୍ମୀ କୃତୀ ଧୀମାନ୍ପୁତ୍ରପୌତ୍ରସମନ୍ଵିତଃ
ସେ ଧନୀ, ମଧୁର କଥା କହୁଥିବା, କାର୍ଯ୍ୟଶୀଳ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଓ ପୁଅ-ନାତି ସହିତ ଥାଏ।
ଯେ ଦୁର୍ଲ୍ଲଭା ଭୁଵି ସୁରୋରଗମାନଵାନାଂ କାମା ହ୍ଯନୁତ୍ତମଗୁଣେନ ଯୁତାଃ ସଦୈଵ
ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା ଦେବତା, ନାଗ, ମାନବ ମଧ୍ୟରେ ଦୁର୍ଲଭ, ସେଗୁଡିକ ସବୁବେଳେ ଅତିଶୟ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ।
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣ ଉତ୍ତରପର୍ଵଣି ଶ୍ରୀକୃ୍ଷ୍ଣଯୁଧିଷ୍ଠିରସଂଵାଦେ ଆଗ୍ନେଯୀଚତୁର୍ଦଶୀଵ୍ରତଵର୍ଣନଂ ନାମ ତ୍ରିନଵତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ପୁରାଣର ଉତ୍ତରପର୍ବରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସଂବାଦରେ, ଆଗ୍ନେୟୀ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ବ୍ରତର ବର୍ଣ୍ଣନା ତିରାନବେଁ ଅଧ୍ୟାୟରେ ସମାପ୍ତ ହେଲା।
ସର୍ଵକାମପ୍ରଦଂ ନୃଣାଂ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଚୈଵ ଯୁଧିଷ୍ଠିର
ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଏହା ପୁରୁଷ ଓ ନାରୀମାନେଙ୍କର ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ।
ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷେ ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଂ ମାସି ଭାଦ୍ରପଦେ ଶୁଭେ
ଶୁଭ ଭାଦ୍ରପଦ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ।
କିଂ ଶେଷନାଗ ଆହୋସ୍ଵିଦନଂତସ୍ତକ୍ଷକଃ ସ୍ମୃତଃ
ଶେଷ ନାଗ, କିମ୍ବା ଅନନ୍ତ, କିମ୍ବା ତକ୍ଷକ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ କି?
ପରମାତ୍ମାଥ ଵାନଂତ ଉତାହୋ ବ୍ରହ୍ମ ଉଚ୍ଯତେ
ପରମାତ୍ମା, କିମ୍ବା ଅନନ୍ତ, କିମ୍ବା ବ୍ରହ୍ମା କୁହାଯାଏ କି?
ଆଦିତ୍ଯାଦିଷୁ ଵାରେଷୁ ଯଃ କାଲ ଉପପଦ୍ଯତେ
ଆଦିତ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦିନରେ, ଯେଉଁ ସମୟ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ।
କଲାକାଷ୍ଠାମୁହୂର୍ତାଦି ଦିନରାତ୍ରିଶରୀରଵାନ୍
ସେ ସମୟର କଳା, କାଷ୍ଠା, ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଏବଂ ଦିନ-ରାତିର ରୂପ ଧାରଣ କରିଥାନ୍ତି।
ଯୋଽଯଂ କାଲୋ ମଯାଖ୍ଯାତସ୍ତଵ ଧର୍ମଭୃତାଂ ଵର
ଧର୍ମକୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ସମୟକୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଛି।
ଦାନଵାନାଂ ଵିନାଶାଯ ଵସୁଦେଵକୁଲୋଦ୍ଭଵମ୍
ଏହି ସମୟ ଦାନବମାନଙ୍କର ନାଶ ପାଇଁ ଏବଂ ବସୁଦେବଙ୍କ ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛି।
ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଭାସ୍କରଂ ଶେଷଂ ସର୍ଵଵ୍ଯାପିନମୀଶ୍ଵରମ୍
ସେ ବ୍ରହ୍ମା, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଶେଷ ଏବଂ ସମସ୍ତକୁ ବ୍ୟାପିଥିବା ପ୍ରଭୁ।
ପ୍ରତ୍ଯଯାର୍ଥଂ ମଯାଖ୍ଯାତଂ ସୋଽହଂ ପାର୍ଥ ନ ସଂଶଯଃ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଉଵାଚ ଅନନ୍ତଵ୍ରତମାହାତ୍ମ୍ଯଵିଧିଂ ଵଦ ଵିଦାଂ ଵର
ନିଶ୍ଚିତତା ପାଇଁ ଏହାକୁ ମୁଁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଛି; ମୁଁ ସେଇ, ହେ ପାର୍ଥ, କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଯୁଧିଷ୍ଠିର କହିଲେ: ହେ ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅନନ୍ତ ବ୍ରତର ମହିମା ଏବଂ ପ୍ରକ୍ରିୟା କହ।
କିଂ ପୁଣ୍ଯଂ କିଂ ଫଲଂ ଚାସ୍ଯ ହ୍ଯନୁଷ୍ଠାନଵତାଂ ନୃଣାମ୍
ଏହି ବ୍ରତ ପାଳନ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ କେଉଁ ପୁଣ୍ୟ ଏବଂ କେଉଁ ଫଳ ପାଆନ୍ତି?
ଏଵଂ ସମସ୍ତଂ ଵିସ୍ତାର୍ଯ ବ୍ରୂହ୍ଯନଂତଵ୍ରତଂ ହରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ ଆସୀତ୍ପୁରା କୃତଯୁଗେ ସୁମଂତୋ ନାମ ଵୈ ଦ୍ଵିଜଃ
ଏଭଳି ସମସ୍ତ କଥା ବିସ୍ତାରରେ କହି, ଅନନ୍ତ ବ୍ରତ ବିଷୟରେ କୁହ, ହେ ହରି। ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: ପୁରୁଣା କୃତଯୁଗରେ ସୁମନ୍ତ ନାମକ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ।
ଵଶିଷ୍ଠଗୋତ୍ରେ ଚୋତ୍ପନ୍ନଃ ସୁରୂପଶ୍ଚ ଭୃଗୋଃ ସୁତାମ୍
ସେ ବଶିଷ୍ଠ ଗୋତ୍ରରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ଦେଖିବାକୁ ସୁନ୍ଦର ଏବଂ ଭୃଗୁଙ୍କ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ।
ତସ୍ଯାଃ କାଲେନ ସଂଜାତା ଦୁହିତାନଂତଲକ୍ଷଣା
ସମୟ କ୍ରମେ ତାଙ୍କ ଘରେ ଅନନ୍ତ ଲକ୍ଷଣ ଥିବା ଏକ କନ୍ୟା ଜନ୍ମ ନେଲା।
ମାତା ଚ ତସ୍ଯାଃ କାଲେନ ହରଦାହେନ ପୀଡିତା
ସମୟ ଯିବା ସହିତ ତାଙ୍କ ମାଆ ରୋଗର ଜ୍ୱଳନାରେ ପୀଡିତ ହେଲେ।