ଊଷ୍ମଯା ଜାତକଲ୍ମାଷଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ସଂହୃଷ୍ଟମାନସଃ
ତାପରେ ତାପରେ ଦୂଷିତ ହେବାକୁ ଜାଣି, ସେ ମନରେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।
ଊଷ୍ମଯା କଲ୍ମଷୀଭୂଯ ହ୍ଯଗ୍ନିର୍ଗର୍ଭଂ ଧରିଷ୍ଯତି
ତାପରେ ଦୂଷିତ ହୋଇ, ଅଗ୍ନି ଗର୍ଭ ଧାରଣ କରିବେ।
ପଂଡାଗ୍ନିପାଲନେ ପୁଣ୍ଯଂ ଯଦ୍ଦୃଷ୍ଟଂ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିଭିଃ
ପଣ୍ଡିତମାନେ ଯେଉଁ ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନିକୁ ରକ୍ଷା କରିବାରେ ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟ ଦେଖିଛନ୍ତି, ସେହି ପୁଣ୍ୟ ଅଛି।
ଵଂଶସ୍ଯାନୁଗ୍ରହଂ କୃତ୍ଵା ଦେଵ୍ଯାହୃତିମଥାବ୍ରୁଵନ୍
ବଂଶର ଉନ୍ନତି ପାଇଁ କୃପା କରି, ସେମାନେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ ବିଷୟରେ କହିଲେ।
ଭୂଯୋଽପି କେନ କାଲେନ ଅଗ୍ନିରଗ୍ନିତ୍ଵମାପ୍ତଵାନ୍
ପୁଣି କିଛି ସମୟ ପରେ, ଅଗ୍ନି ତାଙ୍କର ନିଜ ରୂପ ପୁନଃ ପାଇଲେ।
ଯସ୍ମିନ୍କାଲେ ତିଥୀ ଯସ୍ଯା ପୁନରଗ୍ନିତ୍ଵମାପ୍ତଵାନ୍
କେଉଁ ସମୟରେ, କେଉଁ ତିଥିରେ ସେ ପୁଣି ତାଙ୍କର ଅଗ୍ନିତ୍ୱ ପାଇଥିଲେ?
ଉତଥ୍ଯାଙ୍ଗିରସୋଃ ପୂର୍ଵମାସୀଦ୍ଵ୍ଯତିକରୋ ମହାନ୍ ଉତଥ୍ଯେନୈଵମୁକ୍ତସ୍ତୁ ଅଙ୍ଗିରାଃ ପ୍ରାହ ତଂ ମୁନିମ୍ ।।4.93.
ଉତଥ୍ୟ ଓ ଅଙ୍ଗିରାସଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପୂର୍ବରୁ ବଡ଼ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ହୋଇଥିଲା। ଉତଥ୍ୟ ଏପରି କହିବା ପରେ, ଅଙ୍ଗିରାସ ସେଇ ମୁନିଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ।
ଗଚ୍ଛାଵୋ ବ୍ରହ୍ମସଦନଂ ମରୀଚିପ୍ରମୁଖୈର୍ଦ୍ଵିଜୈଃ ଉତଥ୍ଯଃ ପ୍ରାହ ସଦ୍ବ୍ରହ୍ମନୃଷୀଂସ୍ତାନ୍ସ୍ତବ୍ଧମାନସଃ
ମରୀଚି ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ୱିଜମାନେ ସହିତ ଆମେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଗୃହକୁ ଯିବା। ଉତଥ୍ୟ ଦୃଢ଼ ମନେ ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଋଷିମାନେଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଜ୍ଯାଯାନ୍ଵା କତମୋସ୍ମାକମିତି ନଃ କଥ୍ଯତାଂ ସ୍ଫୁଟମ୍
ଆମ ମଧ୍ୟରେ କିଏ ବଡ଼, ଏହି କଥା ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଆମକୁ କୁହନ୍ତୁ।
ଅଥୋଵାଚ ମୁନିର୍ବ୍ରହ୍ମା ତାଵୁଭୌ କୁଦ୍ଧମାନସୌ
ତାପରେ, ମନ ଭର୍ତ୍ତି କ୍ରୋଧ ଥିବା ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମା ମୁନି କହିଲେ।
ତତୋ ଵିଵାଦଂ ପଶ୍ଯାମି ଭଵତାଂ ତୈଃ ସମେତ୍ଯ ଚ
ମୁଁ ଏବେ ଦେଖୁଛି, ତୁମେ ମାନେ ସମେତ ଏଠାରେ ଏକ ବିବାଦ ହେଉଛ।
ଲୋକପାଲାନ୍ମହେଂଦ୍ରାଦୀନ୍ସଯମାନ୍ଵାରୁଣାନିଲାନ୍
ଲୋକପାଳମାନେ—ମହେନ୍ଦ୍ର, ଯମ, ବରୁଣ, ଓ ପବନ—
ଗଂଧର୍ଵାନ୍ଵିତ୍ତରକ୍ଷୋଘ୍ନାନ୍ରାକ୍ଷସାନ୍ଦୈତ୍ଯଦାନଵାନ୍
ଗନ୍ଧର୍ବ, କୁବେର, ଦେମନ ନାଶକ, ରାକ୍ଷସ, ଦୈତ୍ୟ ଓ ଦାନବମାନେ—
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତୁ ଵିବୁଧାନ୍ସର୍ଵାନ୍ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରୋଵାଚ ତାନୃଷୀନ୍
ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ଦେଖି, ବ୍ରହ୍ମା ସେଇ ଋଷିମାନେଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଏଵମୁକ୍ତୋ ଗତସ୍ତାଵଦୁତଥ୍ଯଃ ସୂର୍ଯମଂଡଲମ୍
ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ଉତଥ୍ୟ ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳକୁ ଗଲେ।
ସ ଉତଥ୍ଯମଥୋଵାଚ କଥଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ଵ୍ରଜାମ୍ଯହମ୍
ତାପରେ ସେ ଉତଥ୍ୟଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, 'ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୁଁ କିପରି ଯିବି?'
ଏଵମୁକ୍ତୋ ମୁନିଃ ପ୍ରାଯାତ୍ସର୍ଵ ଦେଵସମାଗମମ୍ 4.93.
ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ସେଇ ମୁନି ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ସଭାକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଉଵାଚାଙ୍ଗିରସଂ ବ୍ରହ୍ମା ଶୀଘ୍ରମେନଂ ତ୍ଵମାନଯ
ବ୍ରହ୍ମା ଅଙ୍ଗିରାସଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଏଠାକୁ ଆଣ।'
ଏହ୍ଯେହି ଭଗଵନ୍ସୂର୍ଯ ତପ୍ଯତେ ଭଵତାନ୍ଵହମ୍
ଆସ, ଆସ, ହେ ପୂଜ୍ୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ; ସେ ତୁମକୁ ପ୍ରତିଦିନ ଦହୁଛନ୍ତି।
ସ୍ଥିତ୍ଵା ମୁହୂର୍ତଂ ପ୍ରୋଵାଚ କିଂ ଵା କାର୍ଯମୁପସ୍ଥିତମ୍
ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଦିଅଁଠାରେ ରହି, ସେ ପଚାରିଲେ, 'କଣ କାମ ଆସିଛି?'
ଗଚ୍ଛ ଶୀଘ୍ରଂ ନ ଦହତେ ଭୁଵନଂ ଯାଵଦଂଗିରାଃ
ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଯାଅ, କାରଣ ତୁମେ ନଥିଲେ ଅଙ୍ଗିରାସ ପୃଥିବୀକୁ ଦହିବେନି।
ପାଟଲୋ ହରିତଃ ଶୋଣଃ ଶ୍ଵେତୋ ଵର୍ଣଃ ପ୍ରଣାଶିତଃ ଦଗ୍ଧମଙ୍ଗିରସା ସର୍ଵଂ ଭୂଯୋଽପି ପ୍ରଦହିଷ୍ଯତି
ଲାଲ, ହରିତ, ରକ୍ତ ଓ ଧଳା—ଏହି ସମସ୍ତ ରଙ୍ଗ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି; ସମସ୍ତ କିଛି ଅଙ୍ଗିରାସଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦହିଯାଇଛି, ସେ ପୁଣି ଦହିବେ।
ଯାଵଚ୍ଚ ଦହତେ ସର୍ଵଂ ଭୁଵନଂ ତପସାଂଗିରାଃ
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଙ୍ଗିରାସ ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାରେ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀକୁ ଦହୁଛନ୍ତି—
ଏଵମୁକ୍ତଃ ସ ଵିଭୁନା ସ୍ଵସ୍ଥାନମଧିରୂଢଵାନ୍
ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏପରି କହାଯିବା ପରେ, ସେ ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ ଫେରିଗଲେ।
ଗତ୍ଵାଙ୍ଗିରା ଉଵାଚେଦଂ ଗତଃ କିଂ କରଵାଣ୍ଯହମ୍
ଅଙ୍ଗିରା ଯାଇ କହିଲେ, "ମୁଁ ଏଠାରେ ପହଞ୍ଚିଛି, ଏବେ କଣ କରିବି?"
ସଂପ୍ରଶସ୍ଯୋଚୁରଗ୍ନିତ୍ଵଂ କୁରୁ ତାଵନ୍ମହୀତଲେ
ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି କହିଲେ, "ଏବେ ତୁମେ ପୃଥିବୀରେ ତୁମର କାମ କର।"
ଯାଵଦଗ୍ନିଂ ପ୍ରପଶ୍ଯାମଃ କ୍ଵାସୌ ନଷ୍ଟଃ କ୍ଵ ତିଷ୍ଠତି 4.93.
"ଆମେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଦେଖିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସେ କେଉଁଠି ହରାଇଗଲେ, କେଉଁଠି ରହୁଛନ୍ତି?"
ଦେଵୈର୍ଦୃଷ୍ଟୋ ଯଥା ହ୍ଯଗ୍ନିସ୍ତତ୍ତେ ସର୍ଵଂ ନିଵେଦିତମ୍
ଦେବତାମାନେ ଯେପରି ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଦେଖିଥିଲେ, ସେ ସମସ୍ତ କଥା ତୁମକୁ ଜଣାଇଦିଆଯାଇଛି।
ଅଗ୍ନେଽଗ୍ନିତ୍ଵଂ କୁରୁଷ୍ଵ ତ୍ଵମଂଗିରାସ୍ତୁ ଯଥା ପୁରା
"ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ତୁମର ନିଜ ରୂପ ଧାରଣ କର; ଅଙ୍ଗିରା, ପୂର୍ବବତ୍ ତୁମେ ମଧ୍ୟ ତେଣୁ ହୁଅ।"
କୋ ମେଽପହୃତଂ ତେଜଃ କେନାଗ୍ନିତ୍ଵଂ କୃତଂ ତ୍ଵିହ
"ମୋର ତେଜ କିଏ ନେଇଗଲା? ଏଠାରେ କିଏ ମୋର ଅଗ୍ନି ଭୂମିକା ନେଇଛି?"