ଭର୍ତୃ ଵ୍ରତାତ୍ପ୍ରଚଲିତା ନ କଦାଚିତ୍ପ୍ରଜାଯତେ ଆଯୁଷ୍ମତୀ କୀର୍ତିମତୀ ରମେଦ୍ଵର୍ଷଶତୈର୍ଭୁଵି ।। 4.92.
ଯେଉଁ ଜଣେ ଜୀବନରେ କେବେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠା ଭଙ୍ଗ କରନ୍ତିନାହିଁ, ସେ ଦୀର୍ଘାୟୁ, ଖ୍ୟାତିଶାଳି ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ଏଇ ପୃଥିବୀରେ ଶତବର୍ଷ ଯାଏଁ ସୁଖରେ ବାସ କରନ୍ତି।
ଏକଂ ରଂଭା ଵ୍ରତଂ ଚୀର୍ଣଂ ଗାଯତ୍ର୍ଯା ସ୍ଵର୍ଗସଂସ୍ଥଯା
ଏହି ରମ୍ଭା ବ୍ରତକୁ ଏକଥର ଦେବଲୋକରେ ବସୁଥିବା ଗାୟତ୍ରୀ ଦେବୀ ପାଳନ କରିଥିଲେ।
ଶ୍ଵେତଦ୍ଵୀପେ ତଥା ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ରାଜ୍ଞ୍ଯା ଚ ରଵିମଂଡଲେ
ଏହିପରି ଶ୍ୱେତଦ୍ୱୀପରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଏବଂ ସୂର୍ୟମଣ୍ଡଳରେ ରାଣୀ ମଧ୍ୟ ଏହି ବ୍ରତ ପାଳନ କରିଥିଲେ।
ସୀତାଦେଵ୍ଯା ତ୍ଵଯୋଧ୍ଯାଯାଂ ଵେଦଵତ୍ଯା ହିମାଚଲେ
ଅୟୋଧ୍ୟାରେ ସୀତା ଦେବୀ ଏବଂ ହିମାଳୟରେ ବେଦବତୀ ମଧ୍ୟ ଏହି ବ୍ରତ କରିଥିଲେ।
ଏତଦ୍ଵ୍ରତଂ ପାର୍ଥିଵେନ୍ଦ୍ର ମାସି ଭାଦ୍ରପଦେ ସିତେ
ହେ ରାଜା, ଏହି ବ୍ରତ ଭାଦ୍ରପଦ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ।
ସଂଭିନ୍ନକନ୍ଦକଦଲୀ ଚ ମନୋଜ୍ଞରୂପାଂ ଯାଃ ପୂଜଯଂତି କୁସୁମାକ୍ଷତଧୂପଦୀପୈଃ
ଯେଉଁମାନେ ଭଙ୍ଗ ହୋଇଥିବା କଦଳୀ ଗଛ, ଫୁଲ, ଅକ୍ଷତ, ଧୂପ ଓ ଦୀପ ଦ୍ୱାରା ମନୋହର ରୂପକୁ ପୂଜା କରନ୍ତି—
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣ ଉତ୍ତରପର୍ଵଣି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଯୁଧିଷ୍ଠିରସଂଵାଦେ ରମ୍ଭାଵ୍ରତଂ ନାମ ଦ୍ଵିନଵତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ପୁରାଣର ଉତ୍ତରପର୍ବରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସଂବାଦରେ 'ରମ୍ଭା ବ୍ରତ' ନାମକ ବିରାନବେଁ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ଆଗ୍ନେଯୀଚତୁର୍ଦଶୀଵ୍ରତଵର୍ଣନମ୍ ନଷ୍ଟସ୍ତଦା ହଵ୍ଯଵାହଃ ପୁନରସ୍ତିତ୍ଵମାପ୍ତଵାନ୍
ଆଗ୍ନେୟୀ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ବ୍ରତର ବର୍ଣ୍ଣନା: ସେ ସମୟରେ ଅଗ୍ନି ହରାଇଯାଇଥିଲେ, ପରେ ପୁନି ତାଙ୍କର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଫେରିଥିଲା।
କେନାଗ୍ନିତ୍ଵଂ କୃତଂ ତତ୍ର କଥଂ ହି ଵିଦିତୋଽନଲଃ
ସେଠାରେ କିଏ ଅଗ୍ନିର ଅବସ୍ଥା ସୃଷ୍ଟି କଲେ ଏବଂ କିପରି ଅନଳ ପରିଚିତ ହେଲେ?
ଅପୃଚ୍ଛନ୍ଵିଶ୍ଵକର୍ତାରଂ ତାରକଂ କୋ ଵଧିଷ୍ଯତି
ସେମାନେ ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, 'ତାରକାକୁ କିଏ ବଧ କରିବେ?'
ଉଵାଚାସୌ ଚିରଂ ଧ୍ଯାତ୍ଵା ରୁଦ୍ରୋମାଶୁକ୍ରସମ୍ଭଵଃ
ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧ୍ୟାନ କରି ଉମା ଓ ଶୁକ୍ରଙ୍କଠାରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ରୁଦ୍ର କହିଲେ।
ଏଵଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଗତା ଦେଵା ଯତ୍ର ଶମ୍ଭୁଃ ସହୋମଯା
ଏହିପରି ଶୁଣି ଦେବତାମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ଶମ୍ଭୁ ଉମାଙ୍କ ସହିତ ଅଛନ୍ତି, ସେଠାକୁ ଗଲେ।
ପ୍ରତିପନ୍ନଂ ଚ ରୁଦ୍ରେଣ ଉମଯା ସହିତେନ ତତ୍
ଏହି କଥା ରୁଦ୍ର ଓ ଉମା ସହିତ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।
ଦିଵ୍ଯଂ ଵର୍ଷଶତଂ ସାଗ୍ରଂ ଗତଃ କାଲୋଽଥ ମୈଥୁନେ ଭଯଂ ଚ ସୁମହତ୍ତେଷାଂ ଦେଵାନାଂ ସମଜାଯତ
ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଭୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଦିବ୍ୟ ଏକଶତ ବର୍ଷ ଓ ତାଠାରେ ଅଧିକ ସମୟ ଉମା ଓ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ମିଳନରେ କଟିଗଲା।
ସ ରୁଦ୍ରସମ୍ଭଵୋ ଯୋ ଵୈ ଭଵିଷ୍ଯତି ମହାବଲଃ
ଯେଉଁଠାରୁ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଜନ୍ମ ହେବେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଅତି ବଳଶାଳି ହେବେ।
କେନ କାଲେନ ଭଵତି ରତେର୍ଵିରତିରେତଯୋଃ
ଏହି ଦୁଇଜଣଙ୍କର ସଂଯୋଗ କେତେ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିଥାଏ ଏବଂ କେବେ ତାହାର ଶେଷ ହୁଏ?
ଗତୌ ତୌ ଚୋମଯା ଦୃଷ୍ଟୌ ସମସ୍ଥୌ ଵିଷମସ୍ଥଯା 4.93.
ସେ ଦୁଇଜଣ ଚାଲିଗଲେ, ଉମା ତାଙ୍କୁ ଏକାସାଥି ଓ ଅଲଗା ଭାବେ ଦେଖିଲେ।
ଯସ୍ମାତ୍ତୈର୍ଜନିତୋ ଵିଘ୍ନୋ ମେଽପତ୍ଯାର୍ଥେ ଦିଵୌକସାମ୍
ଏହି ଦୁଇଜଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ସନ୍ତାନ ଉତ୍ପାଦନରେ ମୋ ପାଖରେ ବାଧା ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା।
ଅଥୋଵାଚ ତଦା ଦେଵୋ ଦେଵାନ୍ସର୍ଵଗଣାଞ୍ଛନୈଃ
ସେତେବେଳେ ଦେବତା ଶାନ୍ତ ଭାବରେ ସମସ୍ତ ଦେବମାନେଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଏଵମୁକ୍ତୋଽଥ ରୁଦ୍ରେଣ ନଷ୍ଟୋଽଗ୍ନିର୍ଦେଵସଂକୁଲାତ୍
ଏଭଳି ରୁଦ୍ରଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଅଗ୍ନି ଦେବମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ।
ଦେଵା ଅନ୍ଵେଷଣେ ଯତ୍ନମକୁର୍ଵନ୍ନଗ୍ନିଦର୍ଶନେ
ଦେବମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଖୋଜିବା ପାଇଁ ଉତ୍ସାହରେ ଚେଷ୍ଟା କରିଲେ।
ହଂସାଃ କେକାଃ ଶୁକା ଵହ୍ନିଃ ଶୀଘ୍ରଂ ଶରଵଣଂ ଗତାଃ
ହଂସ, ମୟୂର, ଶୁକା ଓ ଅଗ୍ନି ତୁରନ୍ତ ଶରବଣ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଚଲିଗଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାଥ ଵିବୁଧାଃ ସର୍ଵେ ପକ୍ଷିଣଂ ପକ୍ଷିଣାଂ ଵରମ୍
ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ସେଇ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପକ୍ଷୀକୁ ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ।
କଚ୍ଚିଦୃଷ୍ଟସ୍ତ୍ଵଯା ଵହ୍ନିର୍ଵନେଽସ୍ମିନ୍ନଟତା ସଦା
“ଏଠାରେ ସଦା ଘୁଞ୍ଚିବା ଅଗ୍ନିକୁ ତୁମେ କେବେ ଦେଖିଛ କି?”
ଭୂଯୋଭୂଯସ୍ତୁ ପୃଷ୍ଟୋଽପି ନ ଗାମୁଚ୍ଚାରଯେଚ୍ଚିରମ୍
ବାରମ୍ବାର ପଚାରିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ।
ଯସ୍ମାନ୍ନ କିଞ୍ଚିଦୁକ୍ତଂ ତେ ତସ୍ମାଚ୍ଚିତ୍ର ତନୂରୁହାଃ
ତୁମେ କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ, ଏହିକାରଣରୁ, ହେ ଅଦ୍ଭୁତ ପଖା ଥିବା ପକ୍ଷୀ—
ଦ୍ଵିତୀଯଂ ତେ ଵରଂ ଦଦ୍ମୋ ଜୀଵଜୀଵକ ଶୋଭନମ୍ 4.93.
ହେ ସୁନ୍ଦର ଜୀବଜୀବକ, ଆମେ ତୁମକୁ ଦ୍ୱିତୀୟ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଉଛୁ।
କଶ୍ଚିଦ୍ଯଦି ତଵାଧସ୍ଥାଦ୍ବୁଧଃ ସ୍ନାନଂ କରିଷ୍ଯତି
ଯଦି କେହି ଜ୍ଞାନୀ ତୁମ ପାଖରେ ନିମ୍ନରେ ସ୍ନାନ କରିବେ,
ମାସଂ ଯଶ୍ଚ ତୃତୀଯଂ ଵୈ ଭକ୍ଷଯିଷ୍ଯତ୍ଯନିଂଦିତମ୍
ଏବଂ ଯିଏ ତୁମ ତୃତୀୟ ଡିମ୍ବକୁ ଏକ ମାସରେ ନିର୍ମଳ ଭାବରେ ଖାଇବେ,
ଇଦଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ଵରାଂସ୍ତସ୍ଯ ଵହ୍ନିତ୍ଵମଥ ଆପ୍ତଵାନ୍
ଏହି ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ, ଅଗ୍ନି ପୁଣି ନିଜ ସ୍ୱଭାବକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ।