ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣ ଉତ୍ତରପର୍ଵଣି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଯୁଧିଷ୍ଠିରସଂଵାଦେ ପାଲୀଵ୍ରତଵର୍ଣନଂ ନାମୈକନଵତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ପୁରାଣର ଉତ୍ତରପର୍ବରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସଂବାଦରେ 'ପାଳୀବ୍ରତ ବର୍ଣ୍ଣନ' ନାମକ ଏକାନବେଁ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ରମ୍ଭାଵ୍ରତଵର୍ଣନମ୍ ଦେଵଲେନ ପୁରା ଗୀତଂ ଦେଵର୍ଷିଗଣସନ୍ନିଧୌ
ଦେବଳଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବେ ଦେବୃଷିମାନଙ୍କ ସଭାରେ ଗାଇଥିବା ରମ୍ଭାବ୍ରତ ବର୍ଣ୍ଣନ।
ଅପ୍ସରୋଗଣଗଂଧର୍ଵୈର୍ଦେଵୈଃ ସର୍ଵୈଃ ସମର୍ଚିତମ୍ ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷେ ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଂ ମାସି ଭାଦ୍ରପଦେ ନୃପ
ଅପ୍ସରା, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ; ଭାଦ୍ରପଦ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ, ହେ ରାଜା,
ଦତ୍ତମର୍ଘ୍ଯଂ ଵରସ୍ତ୍ରୀଭିଃ ଫଲୈର୍ନାନାଵିଧୈଃ ଶୁଭୈଃ
ଶ୍ରେଷ୍ଠା ଜନାନୀମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଶୁଭ ଫଳ ସହିତ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇଥାନ୍ତି,
ଦଧିଦୂର୍ଵାକ୍ଷତୈର୍ଵସ୍ତ୍ରୈର୍ନୈଵେଦ୍ଯୈର୍ଘୃତପାଚିତୈଃ
ଦହି, ଦୁର୍ବା, ଅକ୍ଷତ, ବସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଘିଅରେ ପକାଯାଇଥିବା ନୈବେଦ୍ୟ ସହିତ,
କଦଲୈଃ କନ୍ଦରଭଟୈର୍ମୋଚା ସାତ୍ର ନିଗଦ୍ଯତେ
କଦଳୀ, ଆଖୁ ଓ ମୋଚା ଗଛର ଥୋର ସହିତ—ଏଠି ଏହିପରି କୁହାଯାଏ।
ମଂତ୍ରେ ଣାନେନ ଚୈଵାର୍ଘ୍ଯଂ ଶୃଣୁଷ୍ଵ ଚ ନରାଧିପ ଶରୀରାରୋଗ୍ଯଲାଵଣ୍ଯଂ ଦେହି ଦେଵି ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ
ଏହି ମନ୍ତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦିଆଯାଏ—ଶୁଣ, ହେ ରାଜା: 'ଦେବୀ, ମୋତେ ଶରୀରର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଲାଭଣ୍ୟ ଦିଅ; ଆପଣଙ୍କୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ।'
ଇତ୍ଥଂ ଯଃ ପୂଜଯେଦ୍ରାଜା ପୁରୁଷୋ ଭକ୍ତିମାନ୍ନୃପ
ଏଭଳି ଯେଉଁ ଭକ୍ତିଶୀଳ ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ରାଜା ପୂଜା କରନ୍ତି,
ତସ୍ଯାଃ କୁଲେ ନ ଭଵତି କ୍ଵଚିନ୍ନାରୀ କୁଲାଟନୀ
ତାଙ୍କର କୁଳରେ କେବେ ମଧ୍ୟ ଖରାପ ଚରିତ୍ରର ଜନାନୀ ହେବେ ନାହିଁ,
ଵିଲାସିନୀ ଵା ଵୃଷଲୀ ପୁନର୍ଭୂଃ ପୁନରେତସୀ
ନ କେବଳ ଅନ୍ୟାୟ ଚରିତ୍ରର ଜନାନୀ, ନ ବେଶ୍ୟା, ନ ପୁନର୍ବିବାହିତା, ନ ଅଶୁଦ୍ଧ ଚରିତ୍ରର ଜନାନୀ।
ଭର୍ତୃ ଵ୍ରତାତ୍ପ୍ରଚଲିତା ନ କଦାଚିତ୍ପ୍ରଜାଯତେ ଆଯୁଷ୍ମତୀ କୀର୍ତିମତୀ ରମେଦ୍ଵର୍ଷଶତୈର୍ଭୁଵି ।। 4.92.
ଯେଉଁ ଜଣେ ଜୀବନରେ କେବେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠା ଭଙ୍ଗ କରନ୍ତିନାହିଁ, ସେ ଦୀର୍ଘାୟୁ, ଖ୍ୟାତିଶାଳି ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ଏଇ ପୃଥିବୀରେ ଶତବର୍ଷ ଯାଏଁ ସୁଖରେ ବାସ କରନ୍ତି।
ଏକଂ ରଂଭା ଵ୍ରତଂ ଚୀର୍ଣଂ ଗାଯତ୍ର୍ଯା ସ୍ଵର୍ଗସଂସ୍ଥଯା
ଏହି ରମ୍ଭା ବ୍ରତକୁ ଏକଥର ଦେବଲୋକରେ ବସୁଥିବା ଗାୟତ୍ରୀ ଦେବୀ ପାଳନ କରିଥିଲେ।
ଶ୍ଵେତଦ୍ଵୀପେ ତଥା ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ରାଜ୍ଞ୍ଯା ଚ ରଵିମଂଡଲେ
ଏହିପରି ଶ୍ୱେତଦ୍ୱୀପରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଏବଂ ସୂର୍ୟମଣ୍ଡଳରେ ରାଣୀ ମଧ୍ୟ ଏହି ବ୍ରତ ପାଳନ କରିଥିଲେ।
ସୀତାଦେଵ୍ଯା ତ୍ଵଯୋଧ୍ଯାଯାଂ ଵେଦଵତ୍ଯା ହିମାଚଲେ
ଅୟୋଧ୍ୟାରେ ସୀତା ଦେବୀ ଏବଂ ହିମାଳୟରେ ବେଦବତୀ ମଧ୍ୟ ଏହି ବ୍ରତ କରିଥିଲେ।
ଏତଦ୍ଵ୍ରତଂ ପାର୍ଥିଵେନ୍ଦ୍ର ମାସି ଭାଦ୍ରପଦେ ସିତେ
ହେ ରାଜା, ଏହି ବ୍ରତ ଭାଦ୍ରପଦ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ।
ସଂଭିନ୍ନକନ୍ଦକଦଲୀ ଚ ମନୋଜ୍ଞରୂପାଂ ଯାଃ ପୂଜଯଂତି କୁସୁମାକ୍ଷତଧୂପଦୀପୈଃ
ଯେଉଁମାନେ ଭଙ୍ଗ ହୋଇଥିବା କଦଳୀ ଗଛ, ଫୁଲ, ଅକ୍ଷତ, ଧୂପ ଓ ଦୀପ ଦ୍ୱାରା ମନୋହର ରୂପକୁ ପୂଜା କରନ୍ତି—
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣ ଉତ୍ତରପର୍ଵଣି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଯୁଧିଷ୍ଠିରସଂଵାଦେ ରମ୍ଭାଵ୍ରତଂ ନାମ ଦ୍ଵିନଵତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ପୁରାଣର ଉତ୍ତରପର୍ବରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସଂବାଦରେ 'ରମ୍ଭା ବ୍ରତ' ନାମକ ବିରାନବେଁ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ଆଗ୍ନେଯୀଚତୁର୍ଦଶୀଵ୍ରତଵର୍ଣନମ୍ ନଷ୍ଟସ୍ତଦା ହଵ୍ଯଵାହଃ ପୁନରସ୍ତିତ୍ଵମାପ୍ତଵାନ୍
ଆଗ୍ନେୟୀ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ବ୍ରତର ବର୍ଣ୍ଣନା: ସେ ସମୟରେ ଅଗ୍ନି ହରାଇଯାଇଥିଲେ, ପରେ ପୁନି ତାଙ୍କର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଫେରିଥିଲା।
କେନାଗ୍ନିତ୍ଵଂ କୃତଂ ତତ୍ର କଥଂ ହି ଵିଦିତୋଽନଲଃ
ସେଠାରେ କିଏ ଅଗ୍ନିର ଅବସ୍ଥା ସୃଷ୍ଟି କଲେ ଏବଂ କିପରି ଅନଳ ପରିଚିତ ହେଲେ?
ଅପୃଚ୍ଛନ୍ଵିଶ୍ଵକର୍ତାରଂ ତାରକଂ କୋ ଵଧିଷ୍ଯତି
ସେମାନେ ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, 'ତାରକାକୁ କିଏ ବଧ କରିବେ?'
ଉଵାଚାସୌ ଚିରଂ ଧ୍ଯାତ୍ଵା ରୁଦ୍ରୋମାଶୁକ୍ରସମ୍ଭଵଃ
ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧ୍ୟାନ କରି ଉମା ଓ ଶୁକ୍ରଙ୍କଠାରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ରୁଦ୍ର କହିଲେ।
ଏଵଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଗତା ଦେଵା ଯତ୍ର ଶମ୍ଭୁଃ ସହୋମଯା
ଏହିପରି ଶୁଣି ଦେବତାମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ଶମ୍ଭୁ ଉମାଙ୍କ ସହିତ ଅଛନ୍ତି, ସେଠାକୁ ଗଲେ।
ପ୍ରତିପନ୍ନଂ ଚ ରୁଦ୍ରେଣ ଉମଯା ସହିତେନ ତତ୍
ଏହି କଥା ରୁଦ୍ର ଓ ଉମା ସହିତ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।
ଦିଵ୍ଯଂ ଵର୍ଷଶତଂ ସାଗ୍ରଂ ଗତଃ କାଲୋଽଥ ମୈଥୁନେ ଭଯଂ ଚ ସୁମହତ୍ତେଷାଂ ଦେଵାନାଂ ସମଜାଯତ
ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଭୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଦିବ୍ୟ ଏକଶତ ବର୍ଷ ଓ ତାଠାରେ ଅଧିକ ସମୟ ଉମା ଓ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ମିଳନରେ କଟିଗଲା।
ସ ରୁଦ୍ରସମ୍ଭଵୋ ଯୋ ଵୈ ଭଵିଷ୍ଯତି ମହାବଲଃ
ଯେଉଁଠାରୁ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଜନ୍ମ ହେବେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଅତି ବଳଶାଳି ହେବେ।
କେନ କାଲେନ ଭଵତି ରତେର୍ଵିରତିରେତଯୋଃ
ଏହି ଦୁଇଜଣଙ୍କର ସଂଯୋଗ କେତେ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିଥାଏ ଏବଂ କେବେ ତାହାର ଶେଷ ହୁଏ?
ଗତୌ ତୌ ଚୋମଯା ଦୃଷ୍ଟୌ ସମସ୍ଥୌ ଵିଷମସ୍ଥଯା 4.93.
ସେ ଦୁଇଜଣ ଚାଲିଗଲେ, ଉମା ତାଙ୍କୁ ଏକାସାଥି ଓ ଅଲଗା ଭାବେ ଦେଖିଲେ।
ଯସ୍ମାତ୍ତୈର୍ଜନିତୋ ଵିଘ୍ନୋ ମେଽପତ୍ଯାର୍ଥେ ଦିଵୌକସାମ୍
ଏହି ଦୁଇଜଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ସନ୍ତାନ ଉତ୍ପାଦନରେ ମୋ ପାଖରେ ବାଧା ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା।
ଅଥୋଵାଚ ତଦା ଦେଵୋ ଦେଵାନ୍ସର୍ଵଗଣାଞ୍ଛନୈଃ
ସେତେବେଳେ ଦେବତା ଶାନ୍ତ ଭାବରେ ସମସ୍ତ ଦେବମାନେଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଏଵମୁକ୍ତୋଽଥ ରୁଦ୍ରେଣ ନଷ୍ଟୋଽଗ୍ନିର୍ଦେଵସଂକୁଲାତ୍
ଏଭଳି ରୁଦ୍ରଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଅଗ୍ନି ଦେବମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ।