ଉଜ୍ଜଯିନ୍ଯାଂ ପ୍ରଯାଗେ ଵା ଭୈରଵେ ଵାଥ ଯେ ମୃତାଃ
ଉଜ୍ଜୟିନୀ, ପ୍ରୟାଗ କିମ୍ବା ଭୈରବରେ ଯେଉଁମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଛନ୍ତି,
କିଂ ତତ୍ର ଵଦ କର୍ତଵ୍ଯଂ ପୁରୁଷୈସ୍ତଵ ତୁଷ୍ଟିଦମ୍
ସେଠାରେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ତୁମକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ କଣ କରିବା ଉଚିତ? ମୋତେ କୁହ ।
ତ୍ରଯୋଦଶ୍ଯାଂ ସୌମ୍ଯଦିନେ ସୂର୍ଯାଂଗାରକଵର୍ଜିତଃ
ତ୍ରୟୋଦଶୀ ଶୁଭ ଦିନରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ମଙ୍ଗଳ ଦେଖିବାକୁ ଏଡ଼ି, କରିବା ଉଚିତ ।
ମମ ନାମ୍ନା ଦ୍ଵିଜାନଷ୍ଟୌ ପଂଚ ଚୈଵ ସମାହ୍ଵଯେତ୍
ମୋର ନାମରେ ଆଠିଜଣ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ପାଞ୍ଚଜଣ ଅନ୍ୟମାନେକୁ ଡାକିବା ଉଚିତ ।
ଅଂତର୍ଵାସୋଵୃତାନ୍ଭକ୍ତାନ୍ସୌପଦିଷ୍ଟଦିଗୁନ୍ମୁଖାନ୍
ଉପର ଜାମା ପିନ୍ଧିଥିବା ଭକ୍ତମାନେ, ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ବସିଥିବା,
ସ୍ନାପଯେଦ୍ଗନ୍ଧକାଷାଯୈଃ ସୁଖୋଷ୍ଣାଂବୁଭିରେଵ ଚ
ସେମାନେକୁ ସୁଗନ୍ଧିତ ଉକାଳା ଓ ସୁଖଦ ଉଷ୍ଣ ପାଣିରେ ସ୍ନାନ କରାଯିବା ଉଚିତ ।
ଶୁଚିର୍ଭୂତ୍ଵା ତଥାଚାଂତୋ ଵ୍ରତୀ ଭକ୍ତିପରାଯଣଃ 4.89.
ଶୁଚି, ଶାନ୍ତ, ବ୍ରତୀ ଓ ଭକ୍ତିରେ ଲିନ ହୋଇ,
ପ୍ରାଙ୍ମୁଖାନୁପଵିଷ୍ଟାଂଶ୍ଚ ତ୍ରଯୋଦଶ ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍
ତେରଜଣକୁ ପୂର୍ବଦିଗକୁ ମୁହଁ କରାଇ, ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ବସାଇବା ଉଚିତ ।
ସୁଵ୍ଯଞ୍ଜନଂ ସୁପକ୍ଵାନ୍ନଂ ଭୂଯୋଭୂଯୋ ନିଵେଦଯେତ୍
ସୁସ୍ୱାଦୁ ଓ ଭଲ ରାନ୍ଧା ଖାଦ୍ୟ ବାରମ୍ବାର ପ୍ରଦାନ କରିବା ଉଚିତ ।
ପ୍ରସ୍ଥମାତ୍ରୈରଥୈକୈକଂ ତାମ୍ରପାତ୍ରସମନ୍ଵିତୈଃ
ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ପ୍ରସ୍ଥ ପରିମାଣରେ ତାମ୍ବା ପାତ୍ରରେ ଖାଦ୍ୟ ଦେଇ ପରିବେଶନ କରିବା ଉଚିତ ।
ଚର୍ମପ୍ରାଵରଣୈଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠୈସ୍ତେଷାଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ଵିସର୍ଜଯେତ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ଵାଚକଂ ଵାପି ପଂକ୍ତିଭେଦଂ ନ କାରଯେତ୍
ସେମାନଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚର୍ମର ଆବରଣ ଦେଇ, ପରେ ସମ୍ମାନରେ ବିଦାୟ ଦେବା ଉଚିତ। ବ୍ରାହ୍ମଣ କିମ୍ବା ପାଠକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କେବେ ମଧ୍ୟ ଅଲଗା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ଓଁ ନମଃ ଶନୈଶ୍ଚରୋ ମୃତ୍ଯୁର୍ଦଂଡହସ୍ତୋ ଵିନାଶକଃ
ଓଁ, ଶନିଦେବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ଜେଉଁଠି ମୃତ୍ୟୁ, ଦଣ୍ଡଧାରୀ ଏବଂ ସବୁ କିଛି ନଶ୍ଟ କରୁଥିବା ମହାପ୍ରଭୁ।
ଲୋକପାଲୋ ହ୍ଯତିକ୍ରୂରୋ ରୌଦ୍ରୋ ଘୋରାନନଃ ଶିଵଃ (ସ୍ଵାହା)
ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ରକ୍ଷକ, ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୂର, ରୌଦ୍ର ଓ ଭୟଙ୍କର ମୁହଁ ଥିବା, ଶୁଭ ଦେବତା। (ସ୍ୱାହା)
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ସଂପ୍ରଯଚ୍ଛେଚ୍ଚ ଦେଯଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ଵ୍ରତୀ ପୁନଃ
ଏହିପରି କହି, ଯାହା ଦେବା ଉଚିତ, ତାହା ଦେଇବା ଉଚିତ; ଦେଇ ସାରି, ବ୍ରତୀ ପୁଣିଥରେ କରିବା ଉଚିତ।
ଏଵଂ ଯଃ ପୁରୁଷଃ କଶ୍ଚିତ୍ସକୃଦ୍ଵ୍ରତମିଦଂ ଚରେତ୍
ଏହିପରି ଯେଉଁ କୌଣସି ଲୋକ ଏହି ବ୍ରତ କେବଳ ଏକଥର କରେ,
ଅଦୃଷ୍ଟୋ ମମ ମାଯାଭିର୍ଵିମାନେନାର୍କମଂଡଲମ୍
ମୋର ମାୟା ଦ୍ୱାରା ଦୃଶ୍ୟ ହେବାକୁ ନପାରି, ଦିବ୍ୟ ଯାନରେ ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳକୁ ପହଞ୍ଚିଥାଏ।
କୃତଂ ଚୀର୍ଣଂ ଵ୍ରତଂ ତେନ ମୁଦ୍ଗଲେନ ମମୋଦିତମ୍ 4.89.
ଏହି ବ୍ରତ ମୁଦ୍ଗଳଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ସଫଳ ହୋଇଥିଲା, ଯାହାକୁ ମୁଁ ଘୋଷଣା କରିଛି।
ଇତି କାଲଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତେଽପି ଦୂତା ଗତାସ୍ତୁ ମେ ସ୍ଵଶରୀରଂ ପୁନଃ ପ୍ରାପ୍ଯ ନୀରୋଗଃ ପୁନରୁତ୍ଥିତଃ
କାଳଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ମୋର ଦୂତମାନେ ମଧ୍ୟ ଚାଲିଗଲେ; ସେମାନେ ନିଜ ଦେହକୁ ପୁଣି ପାଇ, ରୋଗମୁକ୍ତ ହୋଇ ଉଠିଲେ।
ତ୍ଵାଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁମାଗତଃ ପ୍ରୋକ୍ତମେତଦ୍ଵୃତ୍ତଂ ମଯା ତଵ
ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଛି; ଏହି କଥା ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଦେଲି।
ଇଦଂ କୁରୁଷ୍ଵ କୌଂତେଯ ତ୍ଵମପ୍ଯତ୍ର ମହୀତଲେ
କୁନ୍ତୀନନ୍ଦନ, ଏହି କାମ ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଏଠି ପୃଥିବୀରେ କର।
ଏଵଂ ଯେନ୍ଯେଽପି ପୁରୁଷାଃ ସ୍ତ୍ରିଯୋ ଵାପି ଯୁଧି ଷ୍ଠିର
ଏହିପରି, ଯେଉଁସବୁ ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ନାରୀ, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଯୁଦ୍ଧରେ,
ଏକଭକ୍ତେନ ନକ୍ତେନ ଉପଵାସେନ ଵା ପୁନଃ
ଏକାଗ୍ର ଭକ୍ତିରେ, ରାତିରେ ଉପବାସ କରି, କିମ୍ବା ପୁଣିଥରେ ଉପବାସ କରି,
ସର୍ଵପାପଵିନିର୍ମୁକ୍ତା ଦିଵ୍ଯଯାନଂ ସମାଶ୍ରିତାଃ
ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ସେମାନେ ଦିବ୍ୟ ଯାନ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।
ଦୋଧୂଯମାନାଶ୍ଚମରୈଃ ସ୍ତୂଯମାନାଃ ସୁରାସୁରୈଃ
ଚାମର ଦ୍ୱାରା ପଖା ହେଉଥିବା, ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ସ୍ତୁତି କରୁଥିବା,
ଅଦୃଷ୍ଟୋ ଘୋରରୂପାସ୍ଯୈର୍ଯମଦୂତୈର୍ଯୁଧିଷ୍ଠିର
ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଯମର ଦୂତମାନେ ଭୟଙ୍କର ମୁହଁ ନେଇ ଅଦୃଶ୍ୟ ରହନ୍ତି,
ଅଦାରିତୋ ମହାରୌଦ୍ରୈର୍ନାନାପ୍ରହରଣୋତ୍ତମୈଃ
ବିଭିନ୍ନ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିଥିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ରୌଦ୍ର ଲୋକମାନେ ଆକ୍ରମଣ କରନ୍ତି,
ସର୍ଵସୌଖ୍ଯସମାଯୁକ୍ତାଃ ଶିଵଵତ୍ସୌମ୍ଯଦର୍ଶନାଃ 4.89.
ସମସ୍ତ ସୁଖରେ ଯୁକ୍ତ, ଶିବଙ୍କ ପରି ଶୁଭ ଓ ସାନ୍ତ୍ୱନାଦାୟକ ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି।
ସ୍ନାପ୍ଯ ତ୍ରଯୋଦଶ ମୁନୀନ୍ଘୃତପାଯସେନ ସଂପୂଜ୍ଯ ପୂଜ୍ଯତିଲତଣ୍ଡୁଲଵସ୍ତ୍ରଦାନୈଃ
ତେରଟି ଋଷିଙ୍କୁ ଘିଅ ଓ ଖିର ଦ୍ୱାରା ସ୍ନାନ କରାଇ, ତିଳ, ଚାଉଳ ଓ ବସ୍ତ୍ର ଦାନ କରି ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଅନଙ୍ଗତ୍ରଯୋଦଶୀଵ୍ରତଵର୍ଣନମ୍ ଵ୍ରତଂ କଥଯ କିଞ୍ଚିନ୍ମେ ରୂପସୌଭାଗ୍ଯଦାଯକମ୍
ମୋତେ ଏମିତି ଏକ ପୂଜା ବା ବ୍ରତ ବିଷୟରେ କୁହ, ଯାହା ଲୋକଙ୍କୁ ରୂପ ଓ ଭାଗ୍ୟ ଦେଇଥାଏ।
କାଯକ୍ଲେଶକରୈଃ କ୍ରୂରୈରସାରୈଃ ଫଲ ସାଧନୈଃ
ଦେହକୁ କଷ୍ଟ ଦେଇଥିବା କଠିନ ତପସ୍ୟା ଓ ଫଳ ନ ଦେଇଥିବା ଅନେକ ପ୍ରୟାସ ଦ୍ୱାରା,