ଉପାଧ୍ଯାଯସ୍ଯ ଵଚନାଦ୍ଵୈଵସ୍ଵତପୁରେ ମଯା
ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ଉପଦେଶରେ, ମୁଁ ବୈବସ୍ବତ ନଗରରେ—
ଦକ୍ଷିଣାଂ ତାମୁଦାହୃତ୍ଯ ପ୍ରସ୍ଥିତୌ ପୁନରାଗତୌ
ସେ ଦକ୍ଷିଣା ଦେଇ, ମୁଁ ବିଦାୟ ନେଲି ଏବଂ ପୁଣି ଫେରିଲି।
ତତଃପ୍ରଭୃତି ପୁତ୍ରାର୍ଥାଃ ପୂଜଯଂତି ଜନାଃ ସଦା 4.87.
ସେଇ ସମୟଠାରୁ ଲୋକେ ସନ୍ତାନ ପାଇଁ ସଦା ପୂଜା କରନ୍ତି।
ଵାମେ ନାରାଯଣୋ ହଂସ ଏଵମେଵ ଚ କେ ଭଵେତ୍
ବାମପାର୍ଶ୍ୱରେ ନାରାୟଣ ହଁସ ରୂପେ ଅଛନ୍ତି; ଏହିପରି ଅନ୍ୟ କିଏ ହେବାକୁ ସମ୍ଭବ?
ତ୍ରଯୋଦଶ୍ଯାଂ ସିତେ ପକ୍ଷେ ମାସିମାସି ଯତଵ୍ରତଃ
ପ୍ରତି ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷର ତ୍ରୟୋଦଶୀ ତିଥିରେ, ଯିଏ ନିୟମ ରଖେ—
ଗନ୍ଧପୁଷ୍ପୈଶ୍ଚ ମଧୁଭିଃ ସୀଧୁଭିଶ୍ଚ ସୁରାସଵୈଃ
ସୁଗନ୍ଧି ଫୁଲ, ମଧୁ, ମିଠା ମଦ ଏବଂ ମଦ୍ୟ ଦ୍ୱାରା—
ଯକ୍ଷଗନ୍ଧବଲିକ୍ଷେପୈଃ ପଲଲୌଦନସଂସୃଜୈଃ
ଯକ୍ଷଗନ୍ଧ ଦ୍ରବ୍ୟ, ଧୂପ ଏବଂ ଚାଉଳ ଡାଲିର ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତି ସହିତ—
ଭର୍ତୃସହିତା ସ୍ଵର୍ଗଲୋକେ ମହୀଯତେ
ସ୍ୱାମୀ ସହିତ ସେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି।
ଅଂବାଂବିକେ ଦ୍ଵିଦଶମେଽହ୍ନି ସିତେ ସଦୈଵ ଯଃ ପୂଜଯେତ୍କୁସୁମମାଂସସୁରୋପହାରୈଃ
ଯିଏ ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷର ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିରେ ସଦା ଫୁଲ, ମାଂସ ଏବଂ ମଦ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଅମ୍ବା ଅମ୍ବିକାଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ—
ମନ୍ଦାରକନିମ୍ବାର୍କଵ୍ରତଵର୍ଣନମ୍ କଟୁତିକ୍ତାମ୍ଲଦେହୋତ୍ଥଦୌର୍ଭାଗ୍ଯଶମନଂ ତଥା
ମନ୍ଦାର, ନିମ୍ବ ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟ ବ୍ରତର ବର୍ଣ୍ଣନା: ଏହି ବ୍ରତ ତୀକ୍ଷ୍ଣ, କଟୁ ଓ ତିତିଳ ଦେହ ଦୁଃଖ ଓ ଅପଶ୍ରୟ ଦୂର କରେ।
ପୃଷ୍ଟୋ ରାଜ୍ଞ୍ଯା ଵିଷ୍ଣୁଭକ୍ତ୍ଯା କାଲନଂଦନଜାତଯା
ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତ ଏବଂ କାଳନନ୍ଦନଙ୍କ ସନ୍ତାନ ରାଣୀ ପଚାରିଲେ—
କଥଯାମାସ ସଂପୃଷ୍ଟା ସୂପଵିଷ୍ଟା ଶୃଣୋତି ସା
ପଚାରାଯିବା ପରେ, ସେ ବସିଥିବାବେଳେ କଥା କହିଲେ, ଏବଂ ରାଣୀ ଶୁଣିଲେ।
ଜ୍ଯେଷ୍ଠେ ମାସି ସିତେ ପକ୍ଷେ ତ୍ରଯୋଦଶ୍ଯାଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିର
ଯେଷ୍ଠ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷର ତ୍ରୟୋଦଶୀ ତିଥିରେ, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର—
ଶ୍ଵେତମଂଦାରମର୍କଂ ଵା କରଵୀରଂ ଚ ରକ୍ତକମ୍
ଧଳା ମନ୍ଦାର, ଅର୍କ କିମ୍ବା ଲାଲ କରବୀର ଫୁଲ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ।
ପୁଷ୍ପୈର୍ନୈଵେଦ୍ଯଧୂପାଦ୍ଯୈର୍ମଂତ୍ରେଣାନେନ ପାଂଡଵ
ପାଣ୍ଡବ, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଫୁଲ, ଭୋଗ, ଧୂପ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କର।
ସୂର୍ଯଂ ଶ୍ଵେତାରମଂଦାରଶ୍ଵେତାର୍କାସ୍ଯସଂଶଯମ୍
ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଧଳା ଅରଜୁନ, ମନ୍ଦାର ଓ ଧଳା ଅର୍କ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ନିଂବଂ ନଵାର୍କକରଵୀରଲତାଂ ସୁପୁଷ୍ପାଂ ଯାଃ ପୂଜଯଂତି କୁସୁମାକ୍ଷତଧୂପଦୀପୈଃ
ଯେମାନେ ନିମ୍ବ, ନୂଆ ଅର୍କ ଓ ଫୁଲ ଥିବା କରବୀର ଲତାକୁ ଫୁଲ, ଅକ୍ଷତ, ଧୂପ ଓ ଦୀପ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରନ୍ତି—
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣ ଉତ୍ତରପର୍ଵଣି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଯୁଧିଷ୍ଠିରସଂଵାଦେ ମନ୍ଦାରନିମ୍ବାର୍କକରଵୀରଵ୍ରତଵର୍ଣନଂ ନାମାଷ୍ଟାଶୀତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ପୁରାଣର ଉତ୍ତର ପର୍ବରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସମ୍ବାଦରେ, 'ମନ୍ଦାର, ନିମ୍ବ, ଅର୍କ ଓ କରବୀର ବ୍ରତର ବର୍ଣ୍ଣନା' ନାମକ ଅଠାଠିଏଠିଏ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।
ତ୍ରଯୋଦଶୀଵ୍ରତଵର୍ଣନମ୍ କଥଂ ନ ଗମ୍ଯତେ କୃଷ୍ଣ ନରକଂ ନରକେସରିନ୍
ତ୍ରୟୋଦଶୀ ବ୍ରତର ବିବରଣୀ। କୃଷ୍ଣ, ନରମଧ୍ୟରେ ସିଂହ, କିପରି ମଣିଷ ନରକକୁ ଯାଉନାହାନ୍ତି?
ଦୃଷ୍ଟଵାନ୍ମୁନିମାଯାଂତଂ ମୁଦ୍ଗଲଂ ନାମ ପାର୍ଥିଵ
ହେ ରାଜା, ମୁଁ ମୁଦ୍ଗଳ ନାମକ ଋଷିଙ୍କୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖିଲି।
ପ୍ରଜ୍ଵଲଂତମିଵାଦିତ୍ଯଂ ତପସା ଦ୍ଯୋତିତାନ୍ତରମ୍
ସେ ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାର ତେଜରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଦେଖାଉଥିଲେ।
ଯମାଦର୍ଶନନାମୈତଦ୍ଵ୍ରତଂ ଜନ୍ତୁଭଯାପହମ୍
ଏହି ବ୍ରତକୁ 'ଯମଦର୍ଶନ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଯାହା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଭୟ ଦୂର କରେ।
ପଶ୍ଯାମି ଦଂଡପୁରୁଷୈର୍ମଦ୍ଦେହାତ୍ପ୍ରଜ୍ଵଲନ୍ନିଵ
ମୁଁ ଦେଖିଲି, କିଛି ଦଣ୍ଡଧାରୀ ପୁରୁଷମାନେ ମୋ ଦେହରୁ ମୋତେ ଟାଣି ନେଉଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଅଗ୍ନି ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍।
ଅଂଗୁଷ୍ଠମାତ୍ରଃ ପୁରୁଷୋ ବଲଦାକୃଷ୍ଯ ରୋଷିତଃ
ଅଂଗୁଠି ପରି ଛୋଟ ଏକ ପୁରୁଷକୁ ଜୋରଦାର ଭାବେ ଧରି ରାଗରେ ଟାଣାଯାଉଥିଲା।
କ୍ଷଣାତ୍ସଭାଯାଂ ପଶ୍ଯାମି ଯମଂ ପିଂଗଲଲୋଚନମ୍
କେବଳ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ମୁଁ ସଭାରେ ପିଙ୍ଗଳ ଚକ୍ଷୁ ଯମଙ୍କୁ ଦେଖିଲି।
ଵାତପିତ୍ତମହାଶ୍ଲେଷ୍ମୈର୍ମୂର୍ତିମଦ୍ଭିରୁପାସିତମ୍
ସେ ବାୟୁ, ପିତ୍ତ ଓ ମହାଶ୍ଲେଷ୍ମା ଆଦି ଦେହଧାରୀ ଆକୃତିମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘିରିଥିଲେ।
ଜ୍ଵରଗର୍ଦଭଶୀର୍ଷାଦିଭଗଂଦରମଲକ୍ଷଯୈଃ
ତାଙ୍କ ସହିତ ଜ୍ୱର, ଗଧାମୁଣ୍ଡିଆ ପ୍ରାଣୀ ଓ ଡେଙ୍କା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟ ଚିହ୍ନ ଥିବା ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଦେହମାନେ ଥିଲେ।
ଵେଦନାଭିଃ ପ୍ରମେହୈଶ୍ଚ ପିଟକୈର୍ଗଂଡବୁଦ୍ବୁଦୈଃ 4.89.
ବେଦନା, ପ୍ରମେହ, ଚିରକୁଟି, ଫୁଲା ଓ ଫୋଡା ଭିତରେ ଘିରିଥିଲେ।
ଇତ୍ଥଂ ବହୁଵିଧୈ ରୌଦ୍ରୈର୍ନାନାରୂପଭଯଂକରୈଃ
ଏଭଳି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଭୟଙ୍କର ଓ ଭୟପ୍ରଦ ଆକୃତିର ଅନେକ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଥିଲେ।
ରାକ୍ଷସୈର୍ଦାନଵୈରୁଗ୍ରୈରୁପଵିଷ୍ଟୈଃ ପୁରଃସ୍ଥିତୈଃ
ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ରାକ୍ଷସ, ଭୟଙ୍କର ଦାନବମାନେ ବସିଥିଲେ ଓ କେହି ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିଲେ।