ଚତ୍ଵାରଃ ସାଗରାସ୍ତେ ଚ କଥିତା ରାଜସତ୍ତମ
ଏହି ଚାରିଟି କୁଂଭ ସାଗର ଭାବରେ କହାଯାଇଛି, ରାଜାଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଯୋଗେଶ୍ଵରମଂଗନିଧିଂ ଵିରକ୍ତଂ ପୀତଵାସସମ୍
ଯୋଗର ମାଷ୍ଟର, ମଣିର ଧନ, ନିରଲେପ, ପୀତବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା—
କୃତ୍ଵା ତୁ ଵୈଷ୍ଣଵଂ ଯୋଗଂ ଯଜେଦ୍ଯୋଗେଶ୍ଵରଂ ହରିମ୍
ବୈଷ୍ଣବ ଯୋଗ ସ୍ଥାପନ କରି, ଯୋଗେଶ୍ୱର ହରିଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଏଵଂ କୃତ୍ଵା ପ୍ରଭାତେ ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ପଞ୍ଚ ଭୋଜଯେତ୍
ଏଭଳି କରି, ପ୍ରଭାତରେ ପାଞ୍ଚଟି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେବା ଉଚିତ।
ଯୋଗେଶ୍ଵରଂ ଚ ସୌଵର୍ଣଂ ଦାପଯେତ୍ପ୍ରଯତଃ ଶୁଚିଃ
ଶୁଦ୍ଧ ହୃଦୟ ଏବଂ ଭକ୍ତି ସହିତ, ଏକ ସୁବର୍ଣ୍ଣରେ ତିଆରି ଯୋଗେଶ୍ୱରଙ୍କର ପ୍ରତିମା କରିବା ଉଚିତ।
ଵେଦଵେଦାଂଗଵିଦୁଷେ ସହସ୍ରଗୁଣିତଂ ଭଵେତ୍
ଯେଉଁଠି ବେଦ ଏବଂ ବେଦାଙ୍ଗ ଜଣା ଲୋକ ଅଛନ୍ତି, ସେଉଁଠି ଏହାର ଫଳ ହଜାର ଗୁଣ ଅଧିକ ହୁଏ।
ଵିଧାନଂ ତସ୍ଯ ପଂଚୈଵ ଦତ୍ତ୍ଵା କୋଟିଗୁଣୋତ୍ତରମ୍
ଏହି କ୍ରିୟାକୁ ପଞ୍ଚ ଥର କରିଲେ, ତାହାର ଫଳ କୋଟି ଗୁଣ ଅଧିକ ମିଳେ।
ପଞ୍ଚଦତ୍ତ୍ଵା ଵିଧାନେନ ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାଂ ଵିଷ୍ଣୁମର୍ଚ୍ଯ ଚ ଦୀନାନାଥାଦିକାନ୍ସର୍ଵାନ୍ପୂଜଯେଚ୍ଛକ୍ତିତୋ ନୃପ
ନିୟମ ଅନୁସାରେ ପଞ୍ଚ ଥର କରି, ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଏବଂ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଦରିଦ୍ର, ଅନାଥ ଓ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ, ରାଜା।
ଧରଣୀଵ୍ରତମେତତ୍ତୁ ପୁରା କୃତ୍ଵା ପ୍ରଜାପତିଃ
ଏହି ଧରଣୀ ବ୍ରତ ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ପ୍ରଜାପତି କରିଥିଲେ।
ଯୁଵନାଶ୍ଵୋ ହି ରାଜର୍ଷିରନେନ ଵିଧିନା ପୁରା 4.83.
ଏହି ନିୟମ ଅନୁସାରେ ରାଜା ଯୁବନାଶ୍ୱ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବକାଳରେ ବ୍ରତ କରିଥିଲେ।
ତଥା ହୈହଯଦାଯାଦଃ କୃତଵୀର୍ଯୋ ନରାଧିପଃ
ହେହୟ ବଂଶର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଏବଂ ରାଜା କୃତବୀର୍ୟ ମଧ୍ୟ ଏହି ବ୍ରତ କରିଥିଲେ।
ଶକୁଂତଲାପ୍ଯେଵମେଵ ଵ୍ରତଂ ଚୀର୍ତ୍ଵା ନରୋତ୍ତମମ୍
ଶକୁନ୍ତଳା ମଧ୍ୟ ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବ୍ରତ ଏଭଳି କରିଥିଲେ।
ତଥା ପୁରାଣରାଜାନୋ ଵେଦୋକ୍ତାଶ୍ଚକ୍ରଵର୍ତିନଃ
ପ୍ରାଚୀନ ରାଜାମାନେ ଏବଂ ବେଦରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ଚକ୍ରବର୍ତୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ବ୍ରତ କରିଥିଲେ।
ଧରଣ୍ଯା ଅପି ପାତାଲେ ମଗ୍ନଯାଚରିତଂ ପୁରା
ଧରଣୀ ତଳଭୂମିରେ ଡୁବି ଥିଲାବେଳେ ମଧ୍ୟ, ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ଏହି ବ୍ରତ କରାଯାଇଥିଲା।
ସମାପ୍ତେଽସ୍ମିଂସ୍ତଦା ଦେଵୀ ହରିଣା କ୍ରୋଡରୂପିଣା
ବ୍ରତ ସମାପ୍ତ ହେବା ପରେ, ଦେବୀଙ୍କୁ ହରି ଶୂକର ଆକାରରେ ଉଠାଇଥିଲେ।
ଧରଣୀଵ୍ରତମେତତ୍ତେ କଥିତଂ ପାଂଡୁନନ୍ଦନ ସର୍ଵପାପଵିନିର୍ମୁକ୍ତୋ ଵିଷ୍ଣୁସାଯୁଜ୍ଯମାଵ୍ରଜେତ୍
ହେ ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନ, ଏହି ଧରଣୀ ବ୍ରତ ବିବରଣ କରାଯାଇଛି; ଏହି ବ୍ରତ କରିଥିବା ଲୋକ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁ ସାଯୁଜ୍ୟ ପାଉଥିବେ।
ଚୀର୍ଣଂ ରସାତଲତଲେ ଗତଯା ଧରଣ୍ଯା ତେନ ପ୍ରସିଦ୍ଧିମଗମଦ୍ଧରଣୀଵ୍ରତେତି
ଧରଣୀ ରସାତଳକୁ ଯାଇ, ଏହି ବ୍ରତ କରିଥିଲାବେଳେ, ଏହା 'ଧରଣୀ ବ୍ରତ' ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲା।
ଵିଶୋକଦ୍ଵାଦଶୀଵ୍ରତଵର୍ଣନମ୍ ଵିଭଵୋଦ୍ଭଵକାରି ଭୂତଲେଽସ୍ମିନ୍ଭଵତି ଵିଭୋ ଭଯସୂଦନଂ ଚ ପୁଂସାମ୍
ବିଶୋକ ଦ୍ୱାଦଶୀ ବ୍ରତର ବିବରଣ: ହେ ପ୍ରଭୁ, ତୁମେ ଭୂମିରେ ସମୃଦ୍ଧି ଦେଉଛ, ଏବଂ ଲୋକମାନଙ୍କର ଭୟ ଦୂର କରୁଛ।
ତଵ ଭକ୍ତିମତସ୍ତଥାପି ଵକ୍ଷ୍ଯେ ଵ୍ରତମିନ୍ଦ୍ରାସୁରଦାନଵେଷୁ ଗୁହ୍ଯମ୍
ତୁମର ଭକ୍ତିଶୀଳ ଅନୁୟାୟୀ ପାଇଁ, ମୁଁ ଏହି ବ୍ରତ କଥା କହିବି, ଯାହା ଦେବ, ଦାନବ ଏବଂ ଅସୁରମାନେ ମଧ୍ୟ ଗୁପ୍ତ ଭାବରେ ରଖିଥିଲେ।
ପୁଣ୍ଯମାଶ୍ଵଯୁଜେ ମାସି ଵିଶୋକଦ୍ଵାଦଶୀଵ୍ରତମ୍
ପୁଣ୍ୟ ଆଶ୍ୱୟୁଜ ମାସରେ ବିଶୋକ ଦ୍ୱାଦଶୀ ବ୍ରତ ପାଳନ କରାଯାଏ।
ଉଦଙ୍ମୁଖଃ ପ୍ରାଙ୍ମୁଖୋ ଵା ଦଂତଧାଵନପୂର୍ଵକମ୍
ଉତ୍ତର କିମ୍ବା ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ଦାନ୍ତ ଶୁଧ କରିବା ପରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିବା ଉଚିତ।
ଵିଧିଵତ୍ତ୍ଵାଂ ସମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଭୋକ୍ଷ୍ଯାମି ଅପରେଽହନି
ନିୟମ ଅନୁସାରେ ତୁମକୁ ପୂଜିବା ପରେ, ଆଗାମି ଦିନ ଖାଇବି।
ସ୍ନାନଂ ସର୍ଵୌଷଧୈଃ କୁର୍ଯାତ୍ପଞ୍ଚଗଵ୍ଯଜଲେନ ତୁ
ସମସ୍ତ ଔଷଧ ଦ୍ୱାରା ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଗୋମାତାଙ୍କର ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ଜଳ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଵିଶୋକାଯ ନମଃ ପାଦୌ ଜଂଘେ ଚ ଵରଦାଯ ଵୈ
ପାଦରେ ବିଶୋକାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ଜଂଘାରେ ବରଦାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
କଂଦର୍ପାଯ ନମୋ ଗୁହ୍ଯେ ମାଧଵାଯ ନମଃ କଟିମ୍
ଗୁପ୍ତଂଗରେ କନ୍ଦର୍ପଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, କଟିରେ ମାଧବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
ନାଭିଂ ଚ ପଦ୍ମନାଭାଯ ହୃଦଯଂ ମନ୍ମଥାଯ ଵୈ
ନାବିରେ ପଦ୍ମନାଭଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ହୃଦୟରେ ମନ୍ମଥଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
ଚକ୍ରିଣେ ନାମ ବାହୁଂ ଚ ଦକ୍ଷିଣଂ ଗଦିନେ ନମଃ 4.84.
ଡାହାଣ ବାହୁରେ ଚକ୍ରଧାରୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ଗଦାଧାରୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନମସ୍କାର।
ନାସାମଶୋକନିଧଯେ ଵାସୁଦେଵାଯ ଚାକ୍ଷିଣୀ
ନାକରେ ଶୋକମୁକ୍ତିର ଧନକୁ ନମସ୍କାର, ଚକ୍ଷୁରେ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
ନମଃ ସର୍ଵାତ୍ମନେ ତଦ୍ଵଚ୍ଛିର ଇତ୍ଯଭିପୂଜଯେତ୍
ସମସ୍ତର ଆତ୍ମାକୁ ନମସ୍କାର; ଏଭଳି ମୁଣ୍ଡକୁ ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ତତସ୍ତସ୍ଯାଗ୍ରତୋ ଭଵ୍ଯଂ ସ୍ଥଂଡିଲଂ କାରଯେନ୍ମୃଦା
ତାଙ୍କ ପାଖରେ ମାଟିରେ ଏକ ପବିତ୍ର ଚଉକ କରିବା ଉଚିତ।