ଇତ୍ଯଦିତ୍ଯାଦର୍ଶନମନ୍ତ୍ରଃ ତ୍ରିଃକୃତ୍ଵାଶେଷମୃଦଯା କୁଣ୍ଡମାଲିଖ୍ଯ ଵୈ ଜଲେ
ଏହା ହେଉଛି ଆଦିତି ଦର୍ଶନର ମନ୍ତ୍ର; ଏହା ତିନିଥର କରି, ଶୁଦ୍ଧ ହୃଦୟରେ ଜଳରେ ଏକ ଗୋଲା ଆକିବା ଉଚିତ।
ତତଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ନରଃ ସମ୍ଯକ୍ଚକ୍ରଵର୍ତ୍ଯୁପଚାରକଃ 4.83.
ତାପରେ, ଭଲଭାବରେ ସ୍ନାନ କରି, ସମ୍ରାଟଙ୍କର ସେବକ ଭାବେ ରହିବା ଉଚିତ।
ତମାରାଧ୍ଯ ମହାଯୋଗଂ ଦେଵଂ ନାରାଯଣଂ ପ୍ରଭୁମ୍
ମହାଯୋଗୀ, ପ୍ରଭୁ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଊରୁଯୁଗ୍ମଂ ନୃସିଂହାଯ ଉରଃ ଶ୍ରୀଵତ୍ସଧାରିଣେ
ଉରୁଯୁଗଳ ନୃସିଂହଙ୍କୁ, ଛାତି ଶ୍ରୀବତ୍ସଧାରୀଙ୍କୁ ଉପହାର କରିବା ଉଚିତ।
ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଵିଜଯାଯେତି ବାହୁ ସର୍ଵାତ୍ମନେ ଶିରଃ
ତିନି ଲୋକ ଜିତିବା ପାଇଁ, ବାହୁ ସର୍ବବ୍ୟାପୀଙ୍କୁ, ମୁଣ୍ଡ ଉପହାର କରିବା ଉଚିତ।
ଗମ୍ଭୀରାଯେତି ଚ ଗଦାମଭଯଂ ଶାଂତମୂର୍ତଯେ
ଗଭୀର ଦେବତାଙ୍କୁ ଗଦା, ଭୟହୀନତା ପାଇଁ, ଶାନ୍ତ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଉପହାର କରିବା ଉଚିତ।
ପୁନସ୍ତସ୍ଯାଗ୍ରତଃ କୁମ୍ଭାଂଶ୍ଚତୁରଃ ସ୍ଥାପଯେଦ୍ବୁଧଃ
ତାହାର ସାମ୍ନାରେ ଚାରିଟି କୁମ୍ଭ ରଖିବାକୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ ଉଚିତ।
ଚତୁର୍ଭିସ୍ତିଲପାତ୍ରୈଶ୍ଚ ସ୍ଥଗିତାନ୍ରତ୍ନସଂଯୁତାନ୍
ଚାରିଟି ତିଳର ପାତ୍ର, ମଣିମାଣିକ୍ୟରେ ଶୋଭିତ ଭାବରେ, ସେଠାରେ ରଖିବା ଉଚିତ।
ତେଷାଂ ମଧ୍ଯେ ତୁ ସଂପୀଠଂ ସ୍ଥାପଯେଦ୍ଵସ୍ତ୍ରସଂଵୃତମ୍ ପାତ୍ରଂ ତୋଯଭୃତଂ କୃତ୍ଵା ତସ୍ଯ ମଧ୍ଯେ ତତୋ ନ୍ଯସେତ୍
ଏହି ସବୁର ମଧ୍ୟରେ, ବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଢାକା ଏକ ଆସନ ରଖିବା ଉଚିତ। ତାହାର ମଧ୍ୟରେ, ପାଣି ଭରା ଏକ ପାତ୍ର ରଖିବା ଦରକାର।
ସୌଵର୍ଣଂ ମାତ୍ସ୍ଯରୂପେଣ କୃତ୍ଵା ଦେଵଂ ଜନାର୍ଦନମ୍
ସୁନାରେ ମାଛ ଆକୃତିରେ ଜନାର୍ଦନ ଦେବଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ଭକ୍ଷ୍ଯୈର୍ବହୁଵିଧୈ ରାଜନ୍ଫଲୈଃ ପୁଷ୍ପୈଶ୍ଚ ଶୋଭିତମ୍
ହେ ରାଜା, ଏହାକୁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ, ଫଳ ଓ ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ କରିବା ଦରକାର।
ରସାତଲଗତା ଵେଦା ଯଥା ଦେଵ ତ୍ଵଯାହୃତାଃ 4.83.
ଯେପରି ହେ ଦେବ, ଆପଣ ରସାତଳକୁ ଗଲା ବେଦକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିଥିଲେ।
ଏଵମୁଚ୍ଚାର୍ଯ ତସ୍ଯାଗ୍ରେ ଜାଗରଂ ତତ୍ର କାରଯେତ୍ ଚତୁର୍ଣାଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ତୁ ଚତୁରୋ ଦାପଯେଦ୍ଧଟାନ୍
ଏପରି ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ସେଠାରେ ଜାଗରଣ କରିବା ଉଚିତ। ଚାରିଜଣ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଚାରିଟି ଘଟ ଦାନ କରିବା ଦରକାର।
ପୂର୍ଵଂ ତୁ ବହ୍ଵୃଚେ ଦଯାଚ୍ଛଂଦୋଗେ ଦକ୍ଷିଣଂ ତଥା
ପୂର୍ବ ଦିଗର ଘଟ ବହ୍ୱୃଚ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗର ଘଟ ଛନ୍ଦୋଗ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ।
ଉତ୍ତରଂ କାମତୋ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଦେଶ ଏଵ ଵିଧିକ୍ରମାତ୍
ଉତ୍ତର ଦିଗର ଘଟ ଚାହିଁଲେ ଦେଇପାରିବେ, ଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ ନିୟମରେ।
ଯଜୁଷଃ ପଶ୍ଚିମୋ ନାମ୍ନା ଆଥର୍ଵାଯୋତ୍ତରଂ ତଥା
ପଶ୍ଚିମ ଦିଗର ଘଟ ଯଜୁର୍ବେଦ ପାଇଁ ଓ ଉତ୍ତର ଦିଗର ଘଟ ଆଥର୍ବବେଦ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ।
ତତସ୍ତଂ ଜଲପାତ୍ରସ୍ଥଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ କୁଟୁଂବିନେ
ତାପରେ, ପାଣି ଭରା ପାତ୍ରଟି ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଗୃହସ୍ଥଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ।
ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ପାଯସାନ୍ନେନ ତତଃ ପଶ୍ଚାତ୍ସ୍ଵଯଂ ଗୃହୀ
ତାପରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାୟସ ଭାତ ଖାଇବେ, ଏବଂ ପରେ ଗୃହସ୍ଥ ନିଜେ ଭୋଜନ କରିବେ।
ଅନେନ ଵିଧିନା ଯସ୍ତୁ ଦ୍ଵାଦଶୀଂ କ୍ଷପଯେନ୍ନରଃ
ଯେ କୌଣସି ମଣିଷ ଏହି ପ୍ରକାରେ ଦ୍ୱାଦଶୀ ଉପବାସ କରେ,
ଯଦି ଵକ୍ତ୍ରସହସ୍ରାଣି ଭଵଂତି ହି ଯୁଗେଯୁଗେ ତଦସ୍ଯ ଫଲସଂଖ୍ଯାନଂ କର୍ତୁଂ ଶକ୍ଯଂ ନ ଧାରଯେତ୍
ଯଦି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଗରେ ହଜାର ହଜାର ମୁଁହ ଥାଏ, ତଥାପି ଏହାର ଫଳକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କିମ୍ବା ବୁଝିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
ଯଃ କୃଷ୍ଣଦ୍ଵାଦଶୀମେତାମନେନ ଵିଧିନା ନୃପ
ହେ ରାଜା, ଯେଉଁଠି ଏହି ବିଧିରେ କୃଷ୍ଣ ଦ୍ୱାଦଶୀ ଉପବାସ କରାଯାଏ,
ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଦିପାପାନି ଜନ୍ମାଂତରକୃତାନ୍ଯପି 4.83.
ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ଭଳି ମହାପାପ କିମ୍ବା ପୂର୍ବଜନ୍ମର ପାପମାନେ ମଧ୍ୟ,
ତଥୈଵ ପୌଷମାସେନ ଅମୃତଂ ମଥିତଂ ସୁରୈଃ
ଯେପରି ପୌଷ ମାସରେ ଦେବତାମାନେ ଅମୃତ ମଥନ କରିଥିଲେ,
ତସ୍ଯେଯଂ ତିଥିରୁଦ୍ଦିଷ୍ଟା ହରେର୍ଵୈ କୂର୍ମରୂପିଣଃ
ଏହି ତିଥି ହରିଙ୍କ କୂର୍ମ ରୂପ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି।
ତସ୍ଯାଂ ପ୍ରାଗ୍ଵତ୍ସଂକଲ୍ପଃ ପ୍ରାତଃସ୍ନାନାଦିକାଃ କ୍ରିଯାଃ ପ୍ରୀଯମଂତ୍ରୈର୍ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେଵଦେଵଂ ଜଗଦ୍ଗୁରୁମ୍
ସେଠାରେ ପୂର୍ବବତ୍ ସଂକଳ୍ପ କରି, ପ୍ରଭାତ ସ୍ନାନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ କରିବା ଉଚିତ୍, ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ମନୋହର ମନ୍ତ୍ରରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ଦେବତା, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଗୁରୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।
କୂର୍ମାଯ ପାଦୌ ପ୍ରଥମଂ ସୁପୂଜ୍ଯ ନାରାଣାଯେତି କଟିଂ ହରେସ୍ତୁ
ପ୍ରଥମେ କୂର୍ମ ରୂପରେ ପାଦକୁ ଭଲଭାବେ ପୂଜା କର, ଏବଂ 'ନାରାୟଣ' ମନ୍ତ୍ରରେ ହରିଙ୍କ କଟିକୁ ପୂଜା କର।
ସୁବାହଵେତ୍ଯେଵ ଭୁଜୌ ଶିରଶ୍ଚ ସର୍ଵାତ୍ମନେ ପାଂଡଵ ପୂଜନୀଯୌ
'ସୁବାହୁ' ମନ୍ତ୍ରରେ ଭୁଜାକୁ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଆତ୍ମା ଭାବରେ ମୁଣ୍ଡକୁ ପୂଜା କର, ହେ ପାଣ୍ଡବ।
ଏଭିର୍ମନ୍ତ୍ରୈଃ ପୁଷ୍ପସୁଗନ୍ଧଧୂପୈର୍ନୈଵେ ଦ୍ଯଦୀପୈର୍ଵିଵିଧୈଃ ଫଲୈଶ୍ଚ
ଏହି ମନ୍ତ୍ରଗୁଡିକ ସହିତ ଫୁଲ, ସୁଗନ୍ଧିତ ଧୂପ, ଭୋଗ, ଦୀପ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଫଳ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କର।
ତଂ ରତ୍ନଗର୍ଭଂ ସୁସୁଗଂଧତୋଯଂ କୃତ୍ଵା ତତୋ ହେମମଯଂ ସ୍ଵଶ କ୍ତ୍ଯା
ତାପରେ ରତ୍ନ ଭରା ସୁଗନ୍ଧିତ ଶୁଧ୍ଧ ଜଳ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି, ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ସୁନାର ବାତିଲି ତିଆରି କର।
ଘୃତୈଶ୍ଚ ପୂର୍ଣେ କଲଶାଽଗ୍ରସଂସ୍ଥଂ ସଂପୂଜଯେଜ୍ଜାଗରନୃତ୍ଯଗୀତୈଃ ନିର୍ଵର୍ତ୍ଯ ସର୍ଵଂ ଵିଧିଵତ୍ତତଶ୍ଚ ଭୁଞ୍ଜୀତ ସଂତୁଷ୍ଟମନାଃ ସଭୃତ୍ଯଃ
ଘୀରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କଲଶ ଉପରେ ରଖି, ଜାଗରଣ, ନୃତ୍ୟ ଓ ଗୀତରେ ପୂଜା କର; ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ନିୟମରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ପରେ ନିଜ ଚିତ୍ତକୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ରଖି ସହଯୋଗୀମାନେ ସହ ଭୋଜନ କର।