ତସ୍ଯୈତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵିପୀତସ୍ଯ ସଵେଦନଃ
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସେ ବେଶି ଯନ୍ତ୍ରଣା ଓ ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଲେ।
ଅଶାଶ୍ଵତେ ଶାଶ୍ଵତଧୀସ୍ତେନ ଦହ୍ଯାମି ଦୁର୍ମତିଃ ।। 4.82.
ଅସ୍ଥାୟୀ ଓ ସ୍ଥାୟୀ ଚିନ୍ତା ଦ୍ୱାରା, ମୁଁ ଦୁଷ୍ଟ ମନ ଥିବା ଲୋକ ଦହିଯାଉଛି।
ଇଦଂ କରିଷ୍ଯାମ୍ଯପରଂ ତ୍ଵିଦଂ କୃତ୍ଵା ତ୍ଵିଦଂ ପୁନଃ
ମୁଁ ଏହା କରିବି, ପୁଣି ଆଉ ଏହା କରିବି, ଏହା କରି ଆଉ ଏହା କରିବି ବୋଲି ଭାବୁଥିଲି।
ଶୀତୋଷ୍ଣଵର୍ଷାଦିଭଵଂ ଲୋଭାତ୍ସୋଢଂ ମଯାଽଶୁଭମ୍
ଲୋଭରେ, ମୁଁ ଶୀତ, ଉଷ୍ଣ, ବର୍ଷା ଓ ଏମିତି ଅନ୍ୟ ଦୁଃଖକୁ ମନେ ମନେ ସହିଥିଲି।
ପିତୃଦେଵମନୁପ୍ଯାଣାମଦତ୍ତ୍ଵା ଯାପିତା ହି ଯେ
ଯେମାନେ ପିତୃ, ଦେବତା ଓ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ କିଛି ଦେଇନାହିଁ, ସେମାନେ ଚାଲିଗଲେ ।
ପୁତ୍ରକ୍ଷେତ୍ରକଲତ୍ରେଷୁ ମମତ୍ଵାହୃତଚେତସା
ପୁଅ, ଜମି ଓ ଜନାଣୀପାଇଁ ଆସକ୍ତିରେ ମନ ହରାଇଥିଲେ ।
ମୃତେ ମଯି ଧନେ ତସ୍ମିନ୍ନନ୍ଯାଯୋପାର୍ଜିତେ ସଦା
ମୁଁ ମରିଗଲି, ଏହି ଧନ ସଦା ଅନ୍ୟାୟରେ ଅର୍ଜିତ ଥିଲା ।
ନ ମଯା ପୂଜିତା ଗେହାନ୍ନିର୍ଗତା ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ
ମୁଁ ସେମାନେଠାରେ ସମ୍ମାନ କରିନାହିଁ, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେମାନେ ଘରରୁ ବାହାରିଗଲେ ।
ଯନ୍ମେ ନ ପୂଜିତା ଦେଵାଃ କୁଟୁଂବଂ ପୋଷିତଂ ପରମ୍
ମୁଁ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ପୂଜା କରିନଥିଲି, ଯଦିଓ ମୋ ପରିବାରକୁ ବହୁତ ଲାଡ଼ପ୍ୟାରେ ପାଳିଥିଲି।
ନିତ୍ଯଂ ନୈମିତ୍ତିକଂ କର୍ମ ପୂର୍ଵେଷାଂ ଚୈଵ ନୋ କୃତମ୍
ନିତ୍ୟ କିମ୍ବା ବିଶେଷ କାର୍ଯ୍ୟ, ଓ ପୂର୍ବଜମାନେ ପାଇଁ ଯେଉଁ କର୍ମ ହେଉଛି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ମୁଁ କରିନଥିଲି।
ଦାରାଃ ପୁତ୍ରାଶ୍ଚ ଭୃତ୍ଯାଶ୍ଚ ପାପବୁଦ୍ଧ୍ଯା ମଯା ଭୃତାଃ
ମୁଁ ଦୁଷ୍ଟ ମନୋଭାବରେ ଜନାନୀ, ପୁଅ ଓ ଚାକରମାନେଙ୍କୁ ପାଳିଥିଲି।
ଦାରାଃ ପୁତ୍ରାଶ୍ଚ ଭୃତ୍ଯାର୍ଥେ ମଯା ନ୍ଯାଯାର୍ଥସଂଚଯଃ 4.82.
ଜନାନୀ, ପୁଅ ଓ ଚାକରମାନେ ପାଇଁ ମୁଁ ନ୍ୟାୟ ଉପାୟରେ ଧନ ସଞ୍ଚୟ କରିଥିଲି।
କ୍ଷତପାପଂ ମଯା ଭୁକ୍ତମନ୍ଯୈସ୍ତତ୍କର୍ମ ସଂଚିତମ୍
ମୁଁ ପାପରେ ଲିପ୍ତ ଯାହା ଖାଇଲି, ମୋ କର୍ମର ଫଳ ଅନ୍ୟମାନେ ଉପଭୋଗ କଲେ।
ଯନ୍ମମତ୍ଵାଭିଭୂତେନ ମଯା ପାପମୁପାର୍ଜିତମ୍
ମୋର ଆସକ୍ତିରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ, ଯେତେ ପାପ କମାଇଥିଲି—
ଅଂତର୍ଦୁଃଖେନ ଦଗ୍ଧୋଽହଂ ବହିର୍ଦହ୍ଯାମି ଭାଵଯନ୍
ମନରେ ଲୁଚିଥିବା ଦୁଃଖରେ ମୁଁ ଭିତରେ ପୁଡ଼ୁଛି, ବାହାରେ ମଧ୍ୟ ଚିନ୍ତା କରି ଜଳୁଛି।
କୁରୁ ତସ୍ମାତ୍ସମୁଦ୍ଧାରଂ ପଶ୍ଯସ୍ଯମୃତସାଗରମ୍
ସେଥିପାଇଁ, ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କର, କାରଣ ତୁମେ ଅମୃତ ସାଗରକୁ ଦେଖୁଛ।
ପ୍ରକ୍ଷୀଣଂ ପାପମେତାଵତ୍ସୁଵୃତ୍ତଂ ଚାସ୍ତି ତେ ପରମ୍
ତୁମର ପାପ ଏବେ ଅନେକ କମିଯାଇଛି, ଏବଂ ତୁମର ଆଚରଣ ବହୁତ ଉତ୍ତମ ଅଟେ।
ପ୍ରତୀତେ ଦଶମେ ଜନ୍ମନ୍ଯଚ୍ଯୁତାରାଧନେଚ୍ଛଯା ନ ଚ ତସ୍ଯାଃ ପ୍ରସାଦେନ ପାପମତ୍ଯନ୍ତଦୁର୍ଜଯମ୍
ଦଶମ ଜନ୍ମରେ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଇଚ୍ଛା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ଦେବୀଙ୍କର କୃପା ଛାଡ଼ି, ସବୁଠାରୁ କଠିନ ପାପ ଦୂର ହୁଏନାହିଁ।
ଅଲ୍ପୈରହୋଭିଃ ସଂକ୍ଷୀଣମାମପାତ୍ରେ ଯଥା ଜଲମ୍
କିଛି ଦିନ ମଧ୍ୟରେ, ଅପକୃତ ମାଟିର ଭାଣ୍ଡରେ ପାଣି ଯେମିତି କମିଯାଏ, ସେପରି ପାପ ମଧ୍ୟ କମିଯାଏ।
ନାଶଂ ପାପସ୍ଯ କୁରୁତେ ଜଯଂ ସୁକୃତକର୍ମଣଃ
ସେ ପାପର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନାଶ କରିପାରେନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ସଦ୍କର୍ମର ଜୟ ନିଶ୍ଚିତ କରେ।
ଯଥୈତଦ୍ଵଦତାର୍ତେନ ଭଵତା ପରିଦେଵିତମ୍
ଯେପରି ତୁମେ ଦୁଃଖରେ ପଡି ଏଭଳି କ୍ଷୁବ୍ଧ ହୋଇ କାନ୍ଦିଲେ—
ପାପମତ୍ର କୃତଂ ପ୍ରେତ୍ଯ ଭଦ୍ର ତାପାଯ ଜାଯତେ 4.82.
ଏଠାରେ କରାଯାଇଥିବା ପାପ, ଭଲ ମନେ, ପରଲୋକରେ ଦୁଃଖର କାରଣ ହୁଏ।
ସୀରଭଦ୍ରଂ ସମାଶ୍ଵାସ୍ଯ ଯଯାଵିତ୍ଥଂ ମହାମୁନିଃ
ସୀରଭଦ୍ରଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ବନା ଦେଇ, ମହାମୁନି ଯେପରି ଆସିଥିଲେ, ସେପରି ଚାଲିଗଲେ।
ଉପଵାସପ୍ରଭାଵଶ୍ଚ କଥିତସ୍ତେ ନରୋତ୍ତମ
ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଉପବାସର ଶକ୍ତି ବିଷୟରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଛି।
ତସ୍ମାନ୍ନରେଣ ପୁଣ୍ଯାଯ ଯତିତଵ୍ଯଂ ନ ପାତକମ୍
ସେଥିପାଇଁ, ମଣିଷ ଉତ୍ତମ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଉଚିତ, ପାପ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ନୁହେଁ।
ପୁରୁଷୈର୍ଭୁଜ୍ଯତେ ଶଶ୍ଵତ୍ତଂ ମୋକ୍ଷଂ ଵଦ ସତ୍ତମ
ହେ ଉତ୍ତମ, ଯେ ମୋକ୍ଷ ସଦା ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉପଭୋଗ ହୁଏ, ସେ ବିଷୟରେ ମୋତେ କୁହ।
ଜଯା ସା ଦ୍ଵାଦଶୀ ଶସ୍ତା ନୃଣାଂ ସୁକୃତକର୍ମଣାମ୍
ଯେ ଦ୍ୱାଦଶୀ 'ଜୟା' ନାମରେ ପରିଚିତ, ଏହି ଦିନ ଉତ୍ତମ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଶୁଭ।
ଫାଲ୍ଗୁନାମଲପକ୍ଷସ୍ଯ ଏକାଦଶ୍ଯାମୁପୋଷିତଃ
ଫାଲ୍ଗୁନ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ଏକାଦଶୀରେ ଯିଏ ଉପବାସ କରେ—
ଏକାଦଶ୍ଯାଂ ସମୁତ୍ତିଷ୍ଠନ୍ଵିଷ୍ଣୋର୍ନାମାନୁକୀର୍ତଯନ୍
ଏକାଦଶୀ ଦିନ ଉଠି, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି—
କାମଂ କ୍ରୋଧଂ ଚ ଲୋଭଂ ଚ ମଦଂ ମୋହଂ ଚ ଵର୍ଜଯେତ୍ ୪୮- ଏଵଂ ଭାଵିତଚିତ୍ତେନ ପ୍ରାଣିନାଂ ହିତମିଚ୍ଛତା
ଇଚ୍ଛା, କ୍ରୋଧ, ଲୋଭ, ଅହଂକାର ଏବଂ ମୋହକୁ ଛାଡ଼ିଦେବା ଉଚିତ; ଏପରି ଭାବନାରେ ଯିଏ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଭଲ ଚାହେ।