ଯା ଚ ଶ୍ରଵଣସଂଯୁକ୍ତା ଦ୍ଵାଦଶୀ ପରମା ତିଥିଃ
ଯେଉଁ ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥି ଶ୍ରବଣ ସହିତ ଯୁକ୍ତ, ସେଇ ସର୍ବୋତ୍ତମ ତିଥି।
ଏଵଂ ସଂପୂଜ୍ଯ ଯତ୍ନେନ ପ୍ରଭାତେ ଵିମଲେ ସତି
ଏପରି ଯଥାଯଥ ଉଦ୍ୟମରେ ପୂଜା କରି, ଶୁଭ୍ର ପ୍ରଭାତ ଆସିଲେ—
ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ଚାପି ମନ୍ତ୍ରେଣ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଣୀତ ମଂତ୍ରଵତ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣ ମଧ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ, ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ।
( ଓଁ ଗୁହ୍ଯେ । ଓଁ ଶିରସି । ଓଁ ପାଦଯୋଃ । ଓଁ ନାଭୌ ।। ଓଁ ଭୁଜଯୋଃ । ଓଁ ସର୍ଵାଂଗେ । ସର୍ଵାତ୍ମନେ ନମଃ ନରୋ ଦଦ୍ଯାଦୁପୋଷ୍ଯୈଵମେକାଦଶ୍ଯାଂ ସମଂତ୍ରକମ୍
ଓଁ ଗୁପ୍ତ ସ୍ଥାନରେ, ଓଁ ମୁଣ୍ଡରେ, ଓଁ ପାଦରେ, ଓଁ ନାଭିରେ, ଓଁ ବାହୁରେ, ଓଁ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗରେ, ସମସ୍ତର ଆତ୍ମାକୁ ନମସ୍କାର। ଏପରି ଏକାଦଶୀ ଉପବାସ କରି, ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ।
ପୂର୍ଵୋକ୍ତଵିଧିନା ପ୍ରାତର୍ଭୋଜନଂ ପୃଷଦାଜ୍ଯକମ୍
ପୂର୍ବରୁ କହିଥିବା ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ପ୍ରଭାତର ଭୋଜନ ଯବ ଓ ଘିଅ ସହିତ ହେବା ଉଚିତ।
ଭୂଯୋଭୂଯୋଽପି ରାଜେଂଦ୍ର ସର୍ଵତ୍ରୈଵଂ ଵିଧିଃ ସ୍ମୃତଃ
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ପୁନଃ ପୁନଃ ଏହି ନିୟମ ସମସ୍ତଠାରେ ମନେ ରଖାଯାଏ।
ଚତୁର୍ଯୁଗାନି ରାଜେଂଦ୍ର ଏକସପ୍ତତିସଂଖ୍ଯଯା 4.76.
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଚାରି ଯୁଗ ସତତରେ ଏକାତ୍ତର ଗଣନା ହୁଏ।
ଇହାଗତ୍ଯ ଭଵେଦ୍ରାଜା ପ୍ରତିପକ୍ଷକ୍ଷଯଂକରଃ
ଏଠାକୁ ଆସି, ରାଜା ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ ହୁଏ।
ରୂପସୌଭାଗ୍ଯସଂପନ୍ନୋ ଦୀର୍ଘାଯୁର୍ନୀରୁଜୋ ଭଵେତ୍
ଯେଉଁମାନେ ରୂପରେ ସୁନ୍ଦର ଏବଂ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ସେମାନେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ଓ ରୋଗମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।
ଏତସ୍ଯାଃ ଫଲମାଖ୍ଯାତମେକାଦଶ୍ଯା ମଯା ତଵ
ମୁଁ ଏହି ଏକାଦଶୀର ଫଳ ତୁମକୁ କହିଦେଲି।
ଉପୋଷ୍ଯୈକାଦଶୀଂ ପଶ୍ଚାଦ୍ଦ୍ଵାଦଶୀମପ୍ଯୁପୋଷଯେତ୍
ଏକାଦଶୀ ଉପବାସ କରିବା ପରେ, ଦ୍ୱାଦଶୀ ମଧ୍ୟ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ।
(ଏକାଦଶୀଦ୍ଵାଦଶ୍ଯୋରନ୍ଯତରସ୍ଯାଂ ଶ୍ରଵଣଯୁକ୍ତାଯାଂ ଶ୍ରଵଣଯୁକ୍ତୋପଵାସେନୈଵ ବତଦ୍ଵଯସିଦ୍ଧିଃ ବୁଧଶ୍ରଵଣସଂଯୁକ୍ତା ଦ୍ଵାଦଶୀ ସଂଗମୋଦକମ୍
ଏକାଦଶୀ କିମ୍ବା ଦ୍ୱାଦଶୀ ଯଦି ଶ୍ରବଣ ନକ୍ଷତ୍ର ସହିତ ପଡ଼େ, ଶ୍ରବଣ ଉପବାସ କଲେ ଦୁଇଟିର ଫଳ ମିଳେ; ବୁଧବାର ଓ ଶ୍ରବଣ ସହିତ ଦ୍ୱାଦଶୀ ହେଲେ, ଏହାକୁ ସଙ୍ଗମୋଦକ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ସଗରେଣ କକୁତ୍ସ୍ଥେନ ଧୁଂଧୁମାରେଣ ଗାଧିନା
ସାଗର, କକୁତ୍ସ୍ଥ, ଧୁନ୍ଧୁମାର ଏବଂ ଗାଧି ସହିତ।
ସା ଦ୍ଵାଦଶୀ ବୁଧଯୁତା ଶ୍ରଵଣେନ ସାକଂ ସ୍ଯାଦ୍ଵୈ ଜଯାଯ କଥିତା ଋଷିଭିର୍ନଭସ୍ଯେ
ବୁଧବାର ଓ ଶ୍ରବଣ ସହିତ ଯେଉଁ ଦ୍ୱାଦଶୀ ପଡ଼େ, ଋଷିମାନେ କହିଛନ୍ତି ନଭସ୍ୟ ମାସରେ ଏହା ବିଜୟ ଦେଇଥାଏ।
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣ ଉତ୍ତରପର୍ଵଣି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଯୁଧିଷ୍ଠିରସଂଵାଦେ ଵିଜଯଶ୍ରଵଣଦ୍ଵାଦଶୀଵ୍ରତଵର୍ଣନଂ ନାମ ଷଟ୍ସପ୍ତତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ପୁରାଣର ଉତ୍ତରପର୍ବରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସଂବାଦରେ 'ବିଜୟ ଶ୍ରବଣ ଦ୍ୱାଦଶୀ ବ୍ରତ ବର୍ଣ୍ଣନ' ନାମକ ଛଉଷଠିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତିଦ୍ଵାଦଶୀଵ୍ରତଵର୍ଣନମ୍ ପୌଷାଦିପାରଣଂ ମାସୈଃ ଷଡ୍ଭିର୍ଜ୍ଯେଷ୍ଠାଂତିକଂ ସ୍ମୃତମ୍
ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତି ଦ୍ୱାଦଶୀ ବ୍ରତ ବର୍ଣ୍ଣନ: ପୌଷ ମାସରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଛଅ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଯାହା ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସରେ ଶେଷ ହୁଏ।
ପ୍ରଥମଂ ପୁଂଡରୀକାକ୍ଷଂ ନାମ କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ଗୀଯତେ
ପ୍ରଥମ ବ୍ରତକୁ 'ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଯାହା କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପାଇଁ ଗାଯାଯାଏ।
ପୁରୁଷୋତ୍ତମାଖ୍ଯଂ ତୁ ତତଃ ପଂଚମେଽଚ୍ଯୁତସଂଜ୍ଞକମ୍
ପଞ୍ଚମ ବ୍ରତକୁ 'ପୁରୁଷୋତ୍ତମ' ଏବଂ ପରେ 'ଅଚ୍ୟୁତ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ପୂର୍ଵୋକ୍ତେଷୁ ଚ ମାସେଷୁ ସ୍ନାନପ୍ରାଶନ ଯୋସ୍ତିଲାଃ
ପୂର୍ବରୁ କହିଥିବା ମାସଗୁଡ଼ିକରେ ସ୍ନାନ ଓ ଖାଦ୍ୟ ପାଇଁ ତିଳ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ।
ସ୍ନାନଂ ଚ ପ୍ରାଶନଂ ଚୈଵ ପଂଚଗଵ୍ଯଂ ସଦେଷ୍ଯତେ । ପ୍ରତିମାସଂ ଚ ଦେଵେଶ କୃତ୍ଵା ପୂଜାଂ ଯଥାଵିଧି
ସ୍ନାନ ଓ ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ଖାଇବା ନିୟମ ଅଛି; ପ୍ରତିମାସରେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ନିୟମିତ ଭାବେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ପାରଣଂ ଚୈଵ ଦେଵେଶ ପ୍ରୀଣନଂ ଭକ୍ତିପୂର୍ଵକମ୍
ଏବଂ ଦେବେଶ, ପାରଣ କାମ୍ୟ ଭାବରେ ଭକ୍ତି ସହିତ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଭଗବାନଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ଉଚିତ।
ନକ୍ତଂ ଭୁଂଜୀତ ସତତଂ ତୈଲକ୍ଷାରଵିଵର୍ଜିତମ୍
ସଦା ରାତିରେ ଖାଇବା ଦରକାର, ତେଲ ଓ ଖାର ବିଲ୍କୁଳ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଏଵଂ ସଂଵତ୍ସରସ୍ଯାଂତେ ଯଦଭିପ୍ରେତମାତ୍ମନଃ ଶଯ୍ଯାଂ ଵା ବ୍ରାହ୍ମଣେ ଦଦ୍ଯାତ୍କେଶଵଃ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯତାମ୍
ଏଭଳି ଏକ ବର୍ଷ ପରେ, ନିଜ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଯେଉଁ ଦାନ ଦେବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି, ସେଠାରେ ଏକ ଶଯ୍ୟା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଇ, କେଶବଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ କହିବା ଉଚିତ।
ଏତାମୁପୋଷ୍ଯ ଵିଧିନା ଵିଷ୍ଣୁପ୍ରୀତୌ ଚ ତତ୍ପରଃ ତତୋ ଲୋକେଷୁ ଵିଖ୍ଯାତଂ ସଂପ୍ରାପ୍ତଂ ଦ୍ଵାଦଶୀତି ଵୈ ।। 4.77.
ଏହି ବ୍ରତକୁ ନିୟମ ଅନୁସାରେ କରି, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଲେ, ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତି ଦ୍ୱାଦଶୀ ବିଶ୍ରୁତ ହୁଏ।
କୃତାଭିଲଷିତା ଦୃଷ୍ଟା ପ୍ରାରବ୍ଧା ଧର୍ମତତ୍ପରୈଃ
ଯେଉଁମାନେ ଧର୍ମରେ ଲଗ୍ନ, ସେମାନେ ନିଜ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିଛନ୍ତି, ଦେଖିଛନ୍ତି ଓ ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି।
ସଂପ୍ରାପ୍ତିକାମୁପଵସଂତି ସମୀହିତାର୍ଥା ଯେ ମାନଵା ମନୁ ଜପୁଂଗଵ ଵିଷ୍ଣୁଭକ୍ତାଃ
ଯେଉଁ ମାନବମାନେ, ମନୁ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତ, ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତି ଆଶା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଜ ଇଚ୍ଛା ପାଇଁ ଉପବାସ କରନ୍ତି।
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣ ଉତ୍ତରପର୍ଵଣି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଯୁଧିଷ୍ଠିରସଂଵାଦେ ସଂପ୍ରାପ୍ତିଦ୍ଵାଦଶୀଵ୍ରତଂ ନାମ ସପ୍ତସପ୍ତତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି, ପବିତ୍ର ଭବିଷ୍ୟ ପୁରାଣର ଉତ୍ତର ପର୍ବରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଆଳୋଚନାରେ, 'ଦ୍ୱାଦଶୀ ବ୍ରତର ଆଗମନ' ନାମକ ସତତର ସପ୍ତସପ୍ତତିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଅଟେ।
ଗୋଵିନ୍ଦଦ୍ଵାଦଶୀଵ୍ରତଵର୍ଣନମ୍ ତସ୍ଯାଃ ସମ୍ଯଗନୁଷ୍ଠାନାତ୍ପ୍ରାପ୍ନୋତ୍ଯଭିମତଂ ଫଲମ୍
ଗୋବିନ୍ଦ ଦ୍ୱାଦଶୀ ବ୍ରତର ବିବରଣୀ: ଏହି ବ୍ରତକୁ ଠିକ୍ ଭାବରେ କରିଲେ, ମନୋରଥ ଫଳ ମିଳେ।
ପୌଷେ ମାସେ ସିତେ ପକ୍ଷେ ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାଂ ସମୁପୋଷିତଃ
ପୌଷ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିରେ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ।
ଧୂପପୁଷ୍ପୋପଚାରୈଶ୍ଚ ନୈଵେଦ୍ଯୈଶ୍ଚ ସମାହିତଃ
ଧୂପ, ଫୁଲ ଓ ନୈବେଦ୍ୟ ଦେଇ, ଏକାଗ୍ର ମନେ ପୂଜା କରିବା ଦରକାର।