ଦ୍ଵାଦଶୀ ଶ୍ରଵଣୋପେତା ଯଦା ଭଵତି ଭାରତ ସୋପଵାସଃ ସମାପ୍ନୋତି ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା
ଦ୍ୱାଦଶୀ ଶ୍ରବଣ ନକ୍ଷତ୍ର ସହ ଆସିଲେ, ହେ ଭାରତ, ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ; ଏଠାରେ ଅନ୍ୟ କିଛି ଚିନ୍ତା କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ।
ଜଲପୂର୍ଣେ ତଥା କୁଂଭେ ସ୍ଥାପଯିତ୍ଵା ଵିଚକ୍ଷଣଃ
ପାଣିରେ ଭରା ଏକ କୁଁଭରେ ସାମଗ୍ରୀ ରଖି, ବିବେକର ସହିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।
ତସ୍ଯ ସ୍କଂଧେ ସୁଘଟିତଂ ସ୍ଥାପଯିତ୍ଵା ଜନାର୍ଦନମ୍
ସେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ନିଜ ଦେହର କାନ୍ଧରେ ଭଲଭାବରେ ରଖିଲେ।
ସ୍ନାପଯିତ୍ଵା ଵିଧାନେନ ସିତଚଂଦନ ଚର୍ଚିତମ୍
ଉଚିତ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ, ସେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ଧଳା ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇ ନ୍ୟାସ୍ତ ଭାବେ ସ୍ନାନ କରାଇଲେ।
ଓଁ ନମୋ ଵାସୁଦେଵାଯେତି ଶିରଃ ସଂପୂଜଯଦ୍ଧରେଃ
‘ଓଁ ନମୋ ବାସୁଦେବାୟ’ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ସେ ହରିଙ୍କ ମୁଣ୍ଡକୁ ପୂଜା କଲେ।
ଓଁ ନମଃ ଶ୍ରୀମତେ ଵକ୍ଷୋ ଭୁଜୌ ସର୍ଵାସ୍ତ୍ରଧାରିଣେ 4.75.
‘ଓଁ ନମଃ ଶ୍ରୀମତେ’ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ସେ ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀଙ୍କ ଛାତି ଓ ହାତକୁ ପୂଜା କଲେ।
ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଜନକାଯେତି ଏଵଂ ସଂପୂଜଯେଦ୍ଧରିମ୍
‘ତ୍ରିଲୋକ୍ୟଜନକାୟ’ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଏଭଳି ହରିଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ।
ଅନେନ ଵିଧିନା ରାଜନ୍ପୁଷ୍ପୈର୍ଧୂପୈଃ ସମର୍ଚଯେତ୍
ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନୁସାରେ, ରାଜନ୍, ସେ ଫୁଲ ଓ ଧୂପରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ସୋଦକାଂଶ୍ଚ ନଵାନ୍କୁଂଭାଞ୍ଛକ୍ତ୍ଯା ଦଦ୍ଯାଦ୍ଵିଚକ୍ଷଣଃ
ନୂତନ ଜଳ ଭରା କୁମ୍ଭ ସାବଧାନରେ ଦେବା ଉଚିତ।
ପ୍ରଭାତେ ଵିମଲେ ସ୍ନାତ୍ଵା ସଂପୂଜ୍ଯ ଗରୁଡଧ୍ଵଜମ୍ ତତଃ ପୁଷ୍ପାଂଜଲିଂ ବଦ୍ଧ୍ଵା ମଂତ୍ରମେତମୁଦୀରଯେତ୍
ସକାଳେ ପରିସ୍କାର ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରି ଗରୁଡ଼ଧ୍ୱଜଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ତାପରେ ଫୁଲ ହାତରେ ଯୋଡି ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ନମୋ ନମସ୍ତେ ଗୋଵିନ୍ଦ ବୁଧଶ୍ରଵଣ ସଂଜ୍ଞକ
ନମସ୍କାର, ନମସ୍କାର ଗୋବିନ୍ଦ, ବୁଧଶ୍ରବଣ ନାମରେ ପରିଚିତ।
ଏଵଂ ସଂପୂଜ୍ଯ ଗୋଵିଂଦ ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ପୂଜଯେତ୍ତତଃ ପୁରାଣଜ୍ଞେ ଵିଶେଷେଣ ଵିଧିଵତ୍ସଂପ୍ରଦାପଯେତ୍
ଏଭଳି ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ; ପୁରାଣ ଜ୍ଞାନୀଙ୍କୁ ବିଶେଷ ଭାବରେ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଦେବା ଉଚିତ।
ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାଂ ଶ୍ରଵଣେ ଯୁକ୍ତେ ଅଶେଷାହସ୍କରାନ୍ଵିତେ
ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନରେ, ଯେତେବେଳେ ଶ୍ରବଣ ନକ୍ଷତ୍ର ସମସ୍ତ ସୂର୍ଯ୍ୟ କିରଣ ସହିତ ଯୁକ୍ତ ହୁଏ,
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ ଅତ୍ରାପ୍ଯୁଦାହରଂତୀମମିତିହାସଂ ପୁରାତନମ୍
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: ଏଠି ମୁଁ ଏକ ପୁରାତନ କଥା ଉଦାହରଣ ଦେବି।
ଦେଶୋ ଦଶାର୍ଣକୋ ନାମ ତସ୍ଯ ଭାଗେ ତୁ ପଶ୍ଚିମେ
ଦଶାର୍ଣ୍ଣକ ନାମକ ଏକ ଦେଶ ଅଛି; ତାହାର ପଶ୍ଚିମ ଅଂଶରେ,
ସୁତପ୍ତସିକତା ଭୂମିର୍ଯତ୍ର ଦୁଷ୍ଟା ମହୋରଗାଃ 4.75.
ସେଠି ଭୂମି ତାପିତ ବାଲିରେ ଭରିଆ, ଯେଉଁଠି ଭୟଙ୍କର ସାପ ରହନ୍ତି।
ଶମୀଖଦିରପାଲାଶକରୀରୈଃ ପୀଲୁଭିଃ ସହ
ଶମୀ, ଖଦିର, ପଳାଶ, କରୀ ଓ ପିଲୁ ଗଛ ସହିତ ସେଠି ଅନେକ ଗଛ ରହିଛି।
ଦଗ୍ଧପ୍ରାଣିଗଣାକୀର୍ଣା ଯତ୍ର ଭୂର୍ଦ୍ଦୃଶ୍ଯତେ କ୍ଵଚିତ୍
କେବେ କେବେ ସେଠି ଭୂମିରେ ଜଳିଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ଅବଶେଷ ଦେଖାଯାଏ।
କଦାଚିଦପି ଦୃଶ୍ଯଂତେ ଭ୍ରାମ୍ଯନ୍ତୋ ହି ଵିହଗମାଃ ଉତ୍କୃତ୍ତଜୀଵିତା ରାଜନ୍ଦୃଶ୍ଯଂତେ ଵିହଗୋତ୍ତମାଃ
କେବେ କେବେ ପକ୍ଷୀମାନେ ଭ୍ରମଣ କରୁଥିବା ଦେଖାଯାନ୍ତି, ରାଜନ୍; ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପକ୍ଷୀମାନେ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିବା ଦେଖାଯାନ୍ତି।
ତୃଷାତୁରାଶ୍ଚ ସହସା ମୃଗାଃ ସୈକତମାଗତାଃ
ତିବ୍ର ତିଆରେ ପିଡିତ ପଶୁମାନେ ହଠାତ୍ ବାଲି ଭୂମିକୁ ଆସନ୍ତି।
ତସ୍ମିଂସ୍ତଥାଵିଧେ ଦେଶେ କଶ୍ଚିଦ୍ଦୈଵଵଶାଦ୍ଵଣିକ୍
ଏପରି ଏକ ଅଜଣା ଦେଶରେ, ଭାଗ୍ୟର ଦେଖାରେ, ଗୋଟିଏ ବ୍ୟାପାରୀ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ପିଶାଚାନ୍ମଲିନାଂସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣାନ୍ନିର୍ମାଂସାନ୍ଭୀମଦର୍ଶନାନ୍
ସେଠାରେ ସେ ଦେଖିଲେ କିଛି ଭୂତ, ଯେଉଁମାନେ ଅତି ମେଲା, ଭୟଙ୍କର, ମାଂସ ଶୂନ୍ୟ ଏବଂ ଦେଖିବାକୁ ଭୟଜନକ।
ବଭ୍ରାମୋଦ୍ଭ୍ରାଂତହୃଦଯଃ କ୍ଷୁତ୍ତୃଷାଭ୍ରମକର୍ଷିତଃ
ସେ ବ୍ୟାପାରୀ ଭୟ ଓ ଅଶାନ୍ତିରେ ଏଠୁ ସେଠି ଘୁରୁଥିଲେ, ଭୋକ ଓ ତିଆରିରେ ଦୁଃଖିତ ହେଉଥିଲେ।
ଅଥ ପ୍ରେତାନ୍ଦଦର୍ଶାସୌ ତୃଷ୍ଣାଵ୍ଯାକୁଲିତେଂଦ୍ରିଯାନ୍
ତାପରେ ସେ ଦେଖିଲେ ଭୂତମାନେ, ଯାହାଙ୍କର ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ତିଆରିରେ ବିକଳ ହୋଇଥିଲା।
ପ୍ରେତସ୍କଂଧସମାରୂଢମେକଂ ପ୍ରେତଂ ଦଦର୍ଶ ହ
ସେ ଦେଖିଲେ ଗୋଟିଏ ଭୂତ ଅନ୍ୟ ଭୂତର କନ୍ଧ ଉପରେ ବସିଛି।
ଆଗଚ୍ଛନ୍ତଂ ତମଵ୍ଯଗ୍ରଂ ସ୍ରୁତୁଶବ୍ଦପୁରଃସରମ୍ 4.75.
ସେ ଦେଖିଲେ, ସେ ଭୂତ ଅତି ଶାନ୍ତ ଭାବରେ, ଝରିବାର ଶବ୍ଦ ସହିତ ଆସୁଛି।
ସ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାଥ ଵଣିକ୍ଛ୍ରେଷ୍ଠମିଦଂ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍
ବ୍ୟାପାରୀ ସର୍ବୋଚ୍ଚଙ୍କୁ ଦେଖି, ସେ ଭୂତ ଏହି କଥା କହିଲେ:
ତମୁଵାଚ ଵଣିଗ୍ଧୀମାନ୍ସାର୍ଥଭ୍ରଷ୍ଟସ୍ଯ ଚୈଵ ମେ
ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟାପାରୀ କହିଲେ, 'ମୋ ସାଥିମାନେ ହରାଇଯାଇଛନ୍ତି।'
ତୃଷ୍ଣା ମାଂ ବାଧତେଽତ୍ଯର୍ଥଂ କ୍ଷୁଦ୍ଦୁନୋତି ଭୃଶଂ ତଥା ଅତ୍ରୋପାଯଂ ନ ପଶ୍ଯାମି ଜୀଵେଯଂ ଯେନ କେନଚିତ୍
'ତିଆରି ମୋତେ ବହୁତ ବେଶି ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉଛି, ଭୋକ ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖ ଦେଉଛି; ଏଠାରେ ମୁଁ ବଞ୍ଚିବା ପାଇଁ କୌଣସି ଉପାୟ ଦେଖୁନି।'
ପୁଂନାଗମିମମାଶ୍ରିତ୍ଯ ପ୍ରତୀକ୍ଷସ୍ଵ ମୁହୂର୍ତକମ୍
'ଏହି ପୁରୁଷମାନେ ଯିବା ପଥରେ ଭରସା କରି, କିଛି ସମୟ ଅପେକ୍ଷା କର।'