ଯଦୁପୋଷ୍ଯ ନ ଦୁଃଖାନାଂ ଭାଜନୋ ଜାଯତେ ଜନଃ
କଣ ଅନୁଷ୍ଠାନ କଲେ ଲୋକେ ଦୁଃଖର ଶିକାର ହୁଏ ନାହିଁ?
ମାଘମାସେ ସିତେ ପକ୍ଷେ ଦ୍ଵାଦଶୀ ପାଵନୀ ସ୍ମୃତା
ମାଘ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିକୁ ପବିତ୍ର ବୋଲି ମନାଯାଏ।
ଵିଧିନା କେନ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର ତନ୍ମେ ବ୍ରୂହି ଯଥାକ୍ରମମ୍
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, କେଉଁ ପ୍ରକାରେ ଏହା କରିବା ଉଚିତ? ଦୟାକରି କ୍ରମକ୍ରମେ କହ।
ତଵ ଶୁଶ୍ରୂଷଣାଦ୍ଵାଚ୍ଯଂ ମମାପ୍ଯେତନ୍ନ ସଂଶଯଃ ।। 4.74.
ତୁମର ସେବା ଦେଖି, ଏହି କଥା ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ତୁମକୁ କହିବି।
ଅଦୀକ୍ଷିତାଯ ନୋ ଦେଯା ନାଶିଷ୍ଯାଯ କଦାଚନ
ଯିଏ ଦୀକ୍ଷିତ ନୁହେଁ କିମ୍ବା ଶିଷ୍ୟ ନୁହେଁ, ସେଠାରେ ଏହି କଥା କେବେ ଦେଉନାହିଁ।
ଵାଚ୍ଯମେତନ୍ମହାରାଜ ଭଵତାନ୍ଯସ୍ଯ ନ କ୍ଵଚିତ୍
ହେ ମହାରାଜ, ଏହି କଥା ତୁମେ ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ମଧ୍ୟ କେବେ କହିବ ନାହିଁ।
କୃତଘ୍ନୋ ମିତ୍ରଧ୍ରୁକ୍ଚୌରଃ କ୍ଷୁଦ୍ରୋ ଭଗ୍ନଵ୍ରତସ୍ତଥା
ଯିଏ କୃତଘ୍ନ, ବନ୍ଧୁଦ୍ରୋହୀ, ଚୋର, ନିଚ କିମ୍ବା ନିଜ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଭଙ୍ଗ କରିଛି—
ଶୁଦ୍ଧେ ତିଥୌ ମୁହୂର୍ତେ ଚ ମଂଡପଂ କାରଯେତ୍ତତଃ
ଶୁଭ ତିଥି ଓ ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଏକ ମଣ୍ଡପ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ତନ୍ମଧ୍ଯେ ପଞ୍ଚହସ୍ତାଂ ତୁ ଵେଦିକାଂ ପରିକଲ୍ପଯେତ୍
ସେଠାରେ ମଧ୍ୟଭାଗରେ ପାଞ୍ଚ ହସ୍ତ ଲମ୍ବା ଏକ ବେଦି ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ଵିଲିଖେନ୍ମଂଡଲଂ ତତ୍ର ପଂଚଵର୍ଣୈର୍ଵିଧାନତଃ
ସେଠି ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ପାଞ୍ଚ ରଙ୍ଗରେ ଏକ ମଣ୍ଡଳ ଆଙ୍କିବା ଉଚିତ।
ପଞ୍ଚଵିଂଶତିତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞଃ ସ୍ଵାଚାରାଭିରତସ୍ତଥା
ଯିଏ ପ୍ରକୃତିର ପଚିଶଟି ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣିଛନ୍ତି ଏବଂ ନିଜ ଆଚରଣରେ ନିଷ୍ଠା ରଖନ୍ତି, ସେମାନେ—
ବ୍ରାହ୍ମଣାଂସ୍ତେଷୁ ଯୁଂଜୀତ ଚାତୁଶ୍ଚରଣିକାଞ୍ଛୁଭାନ୍
ସେଠି ଚାରି ପବିତ୍ର ବେଦ ପାଠ କରୁଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କରିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରତ୍ଯଙ୍ମୁଖଂ ନ୍ଯସେଦ୍ଦେଵଂ ଚତୁର୍ବାହୁମରିଂଦମ
ଶତ୍ରୁଘ୍ନ, ଦେବତାଙ୍କୁ ପଶ୍ଚିମ ମୁହଁ କରାଇ ଚାରିଟି ବାହୁ ସହିତ ବସାଇବା ଉଚିତ।
ଗନ୍ଧୈଃ ପୁଷ୍ପୈସ୍ତଥା ଧୂପୈର୍ନୈଵେଦ୍ଯୈର୍ଵିଵିଧୈରପି 4.74.
ସୁଗନ୍ଧ, ଫୁଲ, ଧୂପ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଭୋଗ ଦ୍ୱାରା ଉପଚାର କରିବା ଉଚିତ।
ନ୍ଯସେତ୍ସ୍ତଂଭଦ୍ଵଯଂ ପଶ୍ଚାତ୍ତିଷ୍ଠନ୍କାଷ୍ଠସମନ୍ଵିତମ୍
ତାପରେ, ଦୁଇଟି କାଠର ଖୁଟି ସମ୍ମିଳିତ ଭାବେ ପଛରେ ଠିଆ କରିବା ଉଚିତ।
ଷଟ୍ତ୍ରିଂଶଦଂଗୁଲଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ଚତୁରସ୍ରଂ ସମଂତତଃ
ସେଠି ସର୍ବୋତ୍ତମ ମାପ ଛଅତିସ ଅଙ୍ଗୁଳ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ସମଚତୁରସ୍ର ହେବା ଉଚିତ।
ଆରୋପଯେଦ୍ଧଟଂ ତତ୍ର ଯାଦୃଶଂ ତଚ୍ଛୃଣୁଷ୍ଵ ମେ
ସେଠି ଏକ ଘଡ଼ା ରଖିବା ଉଚିତ; ଏହା କିପରି ହେବ, ମୋ ଠାରୁ ଶୁଣ।
ସର୍ଵଲକ୍ଷଣସଂଯୁକ୍ତଂ ଦୃଢଂ ଵ୍ଯଂଗଵିଵର୍ଜିତମ୍
ଏହି ଘଡ଼ା ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ଥିବା, ଦୃଢ଼ ଏବଂ ଦୋଷରହିତ ହେବା ଉଚିତ।
କୁଶଲତ୍ଵାନୁରୂପେଣ ପାଶୈକଚ୍ଛିଦ୍ରମେଵ ଵା
କୌଶଳ ଅନୁଯାୟୀ ଏଥିରେ ଦୋରି ପାଇଁ ଏକ ଛିଦ୍ର କିମ୍ବା ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ରଖିବା ଯାଉଛି।
ହୋମାର୍ଥଂ କଲ୍ପଯେଚ୍ଚାପି ପାଲାଶ୍ଯଃ ସମିଧଃ ଶୁଭାଃ
ହୋମ ପାଇଁ ଶୁଭ ପାଳାଶ କଠି ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଉଚିତ।
ଵେଦ୍ଯାଃ ପୂର୍ଵୋତ୍ତରେ ଭାଗେ ଗ୍ରହପୀଠଂ ପ୍ରକଲ୍ପଯେତ୍
ବେଦିର ପୂର୍ବ-ଉତ୍ତର କୋଣରେ ଗ୍ରହମାନେ ପାଇଁ ବିଶେଷ ଆସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ।
ପୂର୍ଵସ୍ଯାଂ ଦିଶି ଶକ୍ରସ୍ଯ ପୂଜାଂ କୁର୍ଵୀତ ଯତ୍ନତଃ ୩୮ କୁବେରସ୍ଯ ତଥୋଦୀଚ୍ଯାଂ ବଲିଂ କୁର୍ଯାତ୍ଫଲାକ୍ଷତୈଃ
ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପୂଜା ଯଥାଯଥ ଭାବେ କରିବା ଉଚିତ; ଏଭଳି ଉତ୍ତର ଦିଗରେ କୁବେରଙ୍କୁ ଫଳ ଓ ଅକ୍ଷତ ଦ୍ୱାରା ବଳି ଦେବା ଉଚିତ।
ସମାଲଭ୍ଯ ଶୁଭୈର୍ଗଂଧୈର୍ଦ୍ଦର୍ଭପାଣିରତଂଦ୍ରିତଃ 4.74.
ଶୁଭ ସୁଗନ୍ଧ ଲଗାଇ, ହାତରେ ଦର୍ଭା ଧରି, ଏବଂ ଅତି ଆଦର ସହ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।
ଯଜମାନୋଽପି ଦେଵସ୍ଯ ସଂମୁଖଃ ପ୍ରଯତଃ ଶୁଚିଃ
ଯଜମାନ ମଧ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଶୁଚି ଏବଂ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଠିଆ ହେବା ଉଚିତ।
ନମସ୍ତେ ଦେଵଦେଵେଶ ନମସ୍ତେ ଭୁଵନେ ଶ୍ଵର
‘ନମସ୍କାର ହେ ଦେବଦେବେଶ, ନମସ୍କାର ହେ ଭୁବନେଶ୍ୱର।’
ତତୋଦକସ୍ଯ ଧାରାସ୍ତାଃ ପ୍ରତ୍ଯଂଗଷୁ ସମନ୍ଵିତାଃ
ତାପରେ ଜଳଧାରା ଦ୍ୱାରା ଦେହର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଙ୍ଗକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରାଯାଏ।
ହୋମଂ କୁର୍ଯୁସ୍ତତୋ ଵିପ୍ରା ଦିକ୍ଷୁ ସର୍ଵାସୁ ତତ୍ପରାଃ
ତାପରେ ଭକ୍ତିଶୀଳ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଅଗ୍ନିହୋମ କରିବେ।
ଵାଦିତ୍ରୈସ୍ତାଡ୍ଯମାନୈଶ୍ଚ ଶଂଖଗେଯ ସ୍ଵନୈସ୍ତଥା
ବିଭିନ୍ନ ସଙ୍ଗୀତ ଉପକରଣ ଓ ଶଂଖ ଓ ଗୀତର ମଧୁର ଧ୍ୱନିରେ ସମସ୍ତ ଦିଗ ଗୁଞ୍ଜିଉଛି।
ମଂଗଲୈଃ ସ୍ତୁତିସଂଯୁକ୍ତୈଃ କାରଯେତ୍ତନ୍ମହୋତ୍ସଵମ୍
ଶୁଭ ଷ୍ଟୁତି ଓ ପ୍ରଶଂସା ସହିତ ସେ ବଡ଼ ଉତ୍ସବର ଆୟୋଜନ କରିବା ଉଚିତ।
ହରିଵଂଶାଦିକଂ ସର୍ଵଂ ଶ୍ରାଵଯେଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଵରଃ
ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହରିବଂଶ ଓ ଅନ୍ୟ ଗ୍ରନ୍ଥଗୁଡ଼ିକୁ ପଢ଼ି ଶ୍ରବଣ କରାଇବେ।