ପପ୍ରଚ୍ଛ କୁଶଲପ୍ରଶ୍ନଂ ତପସ୍ଯଧ୍ଯଯନେ ତଥା
ସେ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କରି, ନିଜ ରାଜ୍ୟ ସହିତ ନିଜକୁ ମଧ୍ୟ ଦାନ କଲେ।
ଧର୍ମେ ଚ ତେ ମତିର୍ନିତ୍ଯଂ କଚ୍ଚିତ୍ପାର୍ଥିଵ ଵର୍ତତେ
ହେ ରାଜା, ତୁମର ମନ ସଦା ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ରହେ କି?
ତଵ ଚାଗମନେନାହଂ ପାଵିତଃ ସଂଗଵାରିଣା
ତୁମେ ଆସିବାରୁ ମୁଁ ପବିତ୍ର ହୋଇଯାଇଛି, ଯେପରି ଶୁଭ ସଙ୍ଗର ପାଣିରେ ସ୍ନାନ କଲି।
ଏଵଂ ତୌ ସଂଵିଦଂ କୃତ୍ଵା ସଂଭାଷ୍ଯାଥ ପରସ୍ପରମ୍ 4.74.
ଏଭଳି ଦୁଇଜଣେ ଏକାପରେ ଏକ ଆଲୋଚନା କରି, ସମ୍ବାଦ କଲେ।
ତତଃ କଥାଂତେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପୁଲସ୍ତ୍ଯଂ ଜାତଵିସ୍ମଯଃ
ତାପରେ, କଥା ଶେଷରେ, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଭରିଯାଇଲେ।
ଭଗଵନ୍ପ୍ରାଣିନଃ ସର୍ଵେ ସଂସାରାର୍ଣଵମଧ୍ଯଗାଃ
ହେ ଭଗବନ୍, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଏହି ସଂସାର ରୂପୀ ସମୁଦ୍ରରେ ଫସି ରହିଛନ୍ତି।
ନରକେ ଗର୍ଭଵାସେ ଚ ଵ୍ଯାଧିଭିର୍ଜନ୍ମନା ତଥା
ସେମାନେ ନରକରେ, ଗର୍ଭରେ ଓ ଜନ୍ମ ଓ ରୋଗର ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ଅଟକି ରହନ୍ତି।
ଲାଲପ୍ଯମାନା ବହଵଃ ପରପୀଡୋପଜୀଵିନଃ
ଅନେକ ଲୋକ ଦୁଃଖରେ କ୍ଷୁଦ୍ର ହୋଇ, ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇ ଜୀବନ ଯାପନ କରନ୍ତି।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵୈଵ ତାନି ତାନ୍ଯେଵ ଭୃଶଂ ମେ ଵ୍ଯାଧିତଂ ମନଃ
ଏସବୁ ଦେଖି, ମୋର ମନ ବହୁତ ଅଶାନ୍ତ ଓ ଚିନ୍ତିତ ହୋଇଯାଇଛି।
ଉପକାରକରଂ ବ୍ରୂହି ମମାନୁଗ୍ରହକାମ୍ଯଯା
ମୋ ପ୍ରତି ଦୟା ଥିଲେ, ଦୟାକରି କହ, କଣ କଲେ ଉପକାର ହେବ।
ଯଦୁପୋଷ୍ଯ ନ ଦୁଃଖାନାଂ ଭାଜନୋ ଜାଯତେ ଜନଃ
କଣ ଅନୁଷ୍ଠାନ କଲେ ଲୋକେ ଦୁଃଖର ଶିକାର ହୁଏ ନାହିଁ?
ମାଘମାସେ ସିତେ ପକ୍ଷେ ଦ୍ଵାଦଶୀ ପାଵନୀ ସ୍ମୃତା
ମାଘ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିକୁ ପବିତ୍ର ବୋଲି ମନାଯାଏ।
ଵିଧିନା କେନ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର ତନ୍ମେ ବ୍ରୂହି ଯଥାକ୍ରମମ୍
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, କେଉଁ ପ୍ରକାରେ ଏହା କରିବା ଉଚିତ? ଦୟାକରି କ୍ରମକ୍ରମେ କହ।
ତଵ ଶୁଶ୍ରୂଷଣାଦ୍ଵାଚ୍ଯଂ ମମାପ୍ଯେତନ୍ନ ସଂଶଯଃ ।। 4.74.
ତୁମର ସେବା ଦେଖି, ଏହି କଥା ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ତୁମକୁ କହିବି।
ଅଦୀକ୍ଷିତାଯ ନୋ ଦେଯା ନାଶିଷ୍ଯାଯ କଦାଚନ
ଯିଏ ଦୀକ୍ଷିତ ନୁହେଁ କିମ୍ବା ଶିଷ୍ୟ ନୁହେଁ, ସେଠାରେ ଏହି କଥା କେବେ ଦେଉନାହିଁ।
ଵାଚ୍ଯମେତନ୍ମହାରାଜ ଭଵତାନ୍ଯସ୍ଯ ନ କ୍ଵଚିତ୍
ହେ ମହାରାଜ, ଏହି କଥା ତୁମେ ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ମଧ୍ୟ କେବେ କହିବ ନାହିଁ।
କୃତଘ୍ନୋ ମିତ୍ରଧ୍ରୁକ୍ଚୌରଃ କ୍ଷୁଦ୍ରୋ ଭଗ୍ନଵ୍ରତସ୍ତଥା
ଯିଏ କୃତଘ୍ନ, ବନ୍ଧୁଦ୍ରୋହୀ, ଚୋର, ନିଚ କିମ୍ବା ନିଜ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଭଙ୍ଗ କରିଛି—
ଶୁଦ୍ଧେ ତିଥୌ ମୁହୂର୍ତେ ଚ ମଂଡପଂ କାରଯେତ୍ତତଃ
ଶୁଭ ତିଥି ଓ ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଏକ ମଣ୍ଡପ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ତନ୍ମଧ୍ଯେ ପଞ୍ଚହସ୍ତାଂ ତୁ ଵେଦିକାଂ ପରିକଲ୍ପଯେତ୍
ସେଠାରେ ମଧ୍ୟଭାଗରେ ପାଞ୍ଚ ହସ୍ତ ଲମ୍ବା ଏକ ବେଦି ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ଵିଲିଖେନ୍ମଂଡଲଂ ତତ୍ର ପଂଚଵର୍ଣୈର୍ଵିଧାନତଃ
ସେଠି ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ପାଞ୍ଚ ରଙ୍ଗରେ ଏକ ମଣ୍ଡଳ ଆଙ୍କିବା ଉଚିତ।
ପଞ୍ଚଵିଂଶତିତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞଃ ସ୍ଵାଚାରାଭିରତସ୍ତଥା
ଯିଏ ପ୍ରକୃତିର ପଚିଶଟି ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣିଛନ୍ତି ଏବଂ ନିଜ ଆଚରଣରେ ନିଷ୍ଠା ରଖନ୍ତି, ସେମାନେ—
ବ୍ରାହ୍ମଣାଂସ୍ତେଷୁ ଯୁଂଜୀତ ଚାତୁଶ୍ଚରଣିକାଞ୍ଛୁଭାନ୍
ସେଠି ଚାରି ପବିତ୍ର ବେଦ ପାଠ କରୁଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କରିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରତ୍ଯଙ୍ମୁଖଂ ନ୍ଯସେଦ୍ଦେଵଂ ଚତୁର୍ବାହୁମରିଂଦମ
ଶତ୍ରୁଘ୍ନ, ଦେବତାଙ୍କୁ ପଶ୍ଚିମ ମୁହଁ କରାଇ ଚାରିଟି ବାହୁ ସହିତ ବସାଇବା ଉଚିତ।
ଗନ୍ଧୈଃ ପୁଷ୍ପୈସ୍ତଥା ଧୂପୈର୍ନୈଵେଦ୍ଯୈର୍ଵିଵିଧୈରପି 4.74.
ସୁଗନ୍ଧ, ଫୁଲ, ଧୂପ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଭୋଗ ଦ୍ୱାରା ଉପଚାର କରିବା ଉଚିତ।
ନ୍ଯସେତ୍ସ୍ତଂଭଦ୍ଵଯଂ ପଶ୍ଚାତ୍ତିଷ୍ଠନ୍କାଷ୍ଠସମନ୍ଵିତମ୍
ତାପରେ, ଦୁଇଟି କାଠର ଖୁଟି ସମ୍ମିଳିତ ଭାବେ ପଛରେ ଠିଆ କରିବା ଉଚିତ।
ଷଟ୍ତ୍ରିଂଶଦଂଗୁଲଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ଚତୁରସ୍ରଂ ସମଂତତଃ
ସେଠି ସର୍ବୋତ୍ତମ ମାପ ଛଅତିସ ଅଙ୍ଗୁଳ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ସମଚତୁରସ୍ର ହେବା ଉଚିତ।
ଆରୋପଯେଦ୍ଧଟଂ ତତ୍ର ଯାଦୃଶଂ ତଚ୍ଛୃଣୁଷ୍ଵ ମେ
ସେଠି ଏକ ଘଡ଼ା ରଖିବା ଉଚିତ; ଏହା କିପରି ହେବ, ମୋ ଠାରୁ ଶୁଣ।
ସର୍ଵଲକ୍ଷଣସଂଯୁକ୍ତଂ ଦୃଢଂ ଵ୍ଯଂଗଵିଵର୍ଜିତମ୍
ଏହି ଘଡ଼ା ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ଥିବା, ଦୃଢ଼ ଏବଂ ଦୋଷରହିତ ହେବା ଉଚିତ।
କୁଶଲତ୍ଵାନୁରୂପେଣ ପାଶୈକଚ୍ଛିଦ୍ରମେଵ ଵା
କୌଶଳ ଅନୁଯାୟୀ ଏଥିରେ ଦୋରି ପାଇଁ ଏକ ଛିଦ୍ର କିମ୍ବା ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ରଖିବା ଯାଉଛି।
ହୋମାର୍ଥଂ କଲ୍ପଯେଚ୍ଚାପି ପାଲାଶ୍ଯଃ ସମିଧଃ ଶୁଭାଃ
ହୋମ ପାଇଁ ଶୁଭ ପାଳାଶ କଠି ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଉଚିତ।