ରାଜଚିହ୍ନାନି ସର୍ଵାଣି ଉଦ୍ଧୃତ୍ଯ ସ୍ଵଗୃହାଂଗଣେ
ସେ ରାଜାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଚିହ୍ନଗୁଡ଼ିକୁ ନିଜ ଘରର ଆଙ୍ଗଣରେ ଆଣିଥିଲେ।
ସିଂହାସନୋପଵିଷ୍ଟଶ୍ଚ ଶଂଖତୂର୍ଯାଦିନିସ୍ଵନୈଃ
ସିଂହାସନରେ ବସି, ଶଂଖ, ତୁରୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ରର ଧ୍ୱନି ଶୁଣାଯାଉଥିଲା।
ତତଃ ସ୍ତ୍ରୀଲକ୍ଷଣୈର୍ଯୁକ୍ତା ଵେଶ୍ଯା ଵାଥ କୁଲାଙ୍ଗନା 4.71.
ତାପରେ ନାରୀର ଚିହ୍ନରେ ଶୋଭିତ ଏକ ବେଶ୍ୟା କିମ୍ବା କୁଳୀନ ଜନନୀ ଥିଲେ।
ଶାଂତିରସ୍ତୁ ସମୃଦ୍ଧିଶ୍ଚ ଦ୍ଵିଜୈଶ୍ଚ ସ୍ଵଜନେନ ଚ
ସେଠାରେ ଶାନ୍ତି ଓ ସମୃଦ୍ଧି ହେଉ, ଦ୍ୱିଜମାନେ ଓ ନିଜ ଲୋକମାନେ ସହିତ।
ଏଵମେଷା ମହାଶାଂତିଃ ଖ୍ଯାତା ନୀରାଜନେ ଜନେ
ଏଭଳି ଭାବେ ଏହି ମହାଶାନ୍ତି କ୍ରିୟାକୁ ଲୋକମାନେ ନୀରାଜନ ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି।
ତେଷାଂ ରୋଗାଃ କ୍ଷଯଂ ଯାଂତି ସୁଭିକ୍ଷଂ ଵର୍ଦ୍ଧତେ ତଦା
ଏହା କରିଲେ ତାଙ୍କର ରୋଗ ନଶ୍ଟ ହୁଏ ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧି ବଢ଼େ।
ଲୋକାନାଵର୍ଦ୍ଧଯିତ୍ଵା ତୁ ଅଜପାଲଵରୋ ଯଥା
ଯେପରି ଉତ୍ତମ ଅଜାପାଳ ନିଜ ଲୋକଙ୍କୁ ବଢ଼ାଏ, ସେପରି ଏହି କ୍ରିୟା ମଧ୍ୟ ଲୋକଙ୍କୁ ବଢ଼ାଏ।
ଵର୍ଷେଵର୍ଷେ ପ୍ରଯୋକ୍ତଵ୍ଯା ଶାଂତିର୍ନୀରାଜନା ଇତି
ପ୍ରତିବର୍ଷ ଏହି ନୀରାଜନ ନାମକ ଶାନ୍ତି କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ।
ନୀରାଜଯଂତି ନଵମେଘନିଭଂ ହରିଂ ଯେ ଗୋବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ରଥଗଜାଂଶ୍ଚ ନରେଶଚିହ୍ନାନ୍
ଯେମାନେ ନବମେଘ ସଦୃଶ ଶ୍ୟାମ ହରି, ଗାଈ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ରଥ, ହାତୀ ଓ ରାଜଚିହ୍ନମାନେ ପାଇଁ ନୀରାଜନ କରନ୍ତି—
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣ ଉତ୍ତରପର୍ଵଣି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଯୁଧିଷ୍ଠିରସଂଵାଦେ ନୀରାଜନଦ୍ଵାଦଶୀଵ୍ରତଵର୍ଣନଂ ନାମୈକସପ୍ତତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ପୁରାଣର ଉତ୍ତରପର୍ବରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସଂବାଦରେ 'ନୀରାଜନ ଦ୍ୱାଦଶୀ ବ୍ରତ ବର୍ଣ୍ଣନ' ନାମକ ଏକାଉନସଠିଏ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ଭୀଷ୍ମପଞ୍ଚକଵ୍ରତଵର୍ଣନମ୍ କର୍ତଵ୍ଯଂ କାର୍ତ୍ତିକେ ମାସି ପ୍ରଯତ୍ନାଦ୍ଭୀଷ୍ମପଞ୍ଚକମ୍
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଭୀଷ୍ମ ପଞ୍ଚକ ବ୍ରତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉତ୍ସାହରେ କରିବା ଦରକାର।
ଵିଧାନଂ କୀଦୃଶଂ ତସ୍ଯ ଫଲଂ ଚ ଯଦୁସତ୍ତମ
ହେ ଯଦୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହାର ବିଧି କେମିତି ଓ ଏହାର ଫଳ କଣ?
ଯଥାଵିଧି ଚ କର୍ତଵ୍ଯଂ ଫଲଂ ଚାସ୍ଯ ଯଥୋଦିତମ୍
ଏହା କିପରି ଠିକ୍ ଭାବେ କରିବା ଉଚିତ ଏବଂ ଏହାର ଉଲ୍ଲେଖିତ ଫଳ କଣ,
ମଯାପି ଭୃଗଵେ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଭୃଗୁଶ୍ଚୋଶନସେ ଦଦୌ
ମୁଁ ଏହାକୁ ଭୃଗୁଙ୍କୁ କହିଥିଲି, ଭୃଗୁ ତାହାକୁ ଉଶନାସଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ।
ତେଜସ୍ଵିନାଂ ଯଥା ଵହ୍ନିଃ ପଵନଃ ଶୀଘ୍ରଗାମିନାମ୍
ଯେପରି ତେଜସ୍ୱୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ନି, ଦ୍ରୁତଗତି ଥିବାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପବନ,
ଭୂଲୋକଃ ସର୍ଵଲୋକାନାଂ ତୀର୍ଥାନାଂ ଜାହ୍ନଵୀ ଯଥା
ସମସ୍ତ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୂମି, ତୀର୍ଥମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଜାହ୍ନବୀ ଯେପରି,
ଵେଦୋ ଯଥୈଵ ଶାସ୍ତ୍ରାଣାଂ ଦେଵାନାମଚ୍ଯୁତୋ ଯଥା
ଶାସ୍ତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବେଦ ଏବଂ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଅଚ୍ୟୁତ ଯେପରି,
ଦୁଷ୍କରଂ ଭୀଷ୍ମମିତ୍ଯାହୁର୍ନ ଶକ୍ଯଂ ତଦିହୋଚ୍ଯତେ
ସେପରି ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରିବା ଦୁର୍ଲଭ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଏଠାରେ କୁହାଯାଉଛି ଯେ ଏହା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
ଵଶିଷ୍ଠଭୃଗୁଭର୍ଗାଦ୍ଯୈଶ୍ଚୀର୍ଣଂ କୃତଯୁଗାଦିଷୁ
ବଶିଷ୍ଠ, ଭୃଗୁ, ଭର୍ଗ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ କୃତଯୁଗ ଓ ଅନ୍ୟ ଯୁଗଗୁଡ଼ିକରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ।
ସୀରଭଦ୍ରାଦିଭିର୍ଵୈଶ୍ଯୈଃ ଶୂଦ୍ରୈରନ୍ଯୈଃ କଲୌ ଯୁଗେ 4.72.
କଳିଯୁଗରେ ସୀରଭଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ବୈଶ୍ୟମାନେ, ଶୂଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି।
ବ୍ରାହ୍ମଣୈର୍ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯେଣ ଜପହୋମକ୍ରିଯାଦିଭିଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ, ଜପ, ହୋମ ଓ ଅନ୍ୟ କ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି।
ପରାଧିଃ ପରିହର୍ତଵ୍ଯୋ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯେଣ ନିଷ୍ଠଯା
ଦୃଢ଼ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ରହିଲେ ଅପରାଧକୁ ଦୂରେଇ ରଖିବା ଉଚିତ।
ଶାକାହାରପରୈଶ୍ଚୈଵ କୃଷ୍ଣାର୍ଚନପରୈର୍ନରୈଃ
ଯେଉଁମାନେ ଶାକାହାରୀ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଉପାସନାରେ ଲିନ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି।
ଵିଧଵାଭିଶ୍ଚ କର୍ତଵ୍ଯଂ ପୁତ୍ରପୌତ୍ରାଦିବ୍ରୁଦ୍ଧଯେ
ବିଧବାମାନେ ପୁଅ, ନାତି ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।
ନିତ୍ଯଂ ସ୍ନାନେନ ଦାନେନ କାର୍ତ୍ତିକୀ ଯାଵଦେଵ ତୁ
କାର୍ତ୍ତିକୀ ମାସ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଥାଏ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିତ୍ୟ ସ୍ନାନ ଓ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ନଦ୍ଯ ନିର୍ଝରଗର୍ତେ ଵା ସମାଲଭ୍ଯ ଚ ଗୋମଯମ୍
ନଦୀ, ଝରଣା କିମ୍ବା ଗଡ଼ିଆରେ ଥିବା ସମୟରେ ଗୋମୟ ମିଳିଲେ ନେବା ଉଚିତ।
ଦେଵାନୃଷୀନ୍ପିତୄଂଶ୍ଚୈଵ ତତୋନ୍ଯାନ୍କାମଚାରିଣଃ
ଦେବତା, ଋଷି, ପିତୃ ଓ ଇଚ୍ଛାମତେ କାମ କରୁଥିବା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ତତୋଽନୁପୂଜଯେଦ୍ଦେଵଂ ସର୍ଵପାପହରଂ ହରିମ୍
ତାପରେ ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରୁଥିବା ହରିଙ୍କୁ ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ।
ତତ୍ରୈଵ ପଞ୍ଚଗଵ୍ଯେନ ଗଂଧଚଂଦନଵାରିଣା
ସେଠାରେ ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦନ ଗନ୍ଧ ଥିବା ପାଣି ଦ୍ୱାରା କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।
କର୍ପୂରୋଶୀର ମିଶ୍ରେଣ ଲେପଯେଦ୍ଗରୁଡଧ୍ଵଜମ୍ 4.72.
କର୍ପୂର ଓ ଉଶୀର ମିଶାଇ ଗରୁଡ଼ଧ୍ୱଜଙ୍କୁ ଲେପନ କରିବା ଉଚିତ।