ରାଵଣେନୈଵମୁକ୍ତସ୍ତୁ ଧୂମ୍ରାକ୍ଷୋ ଗରୁଡୋ ଯଥା
ରାବଣ ଏପରି କହିବା ପରେ ଧୂମ୍ରାକ୍ଷ ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ପରି କାମ କଲେ।
ଦଦର୍ଶ ଯଂ ତମେକଂ ସ ଅଜପାଲମଜାଵୃତମ୍
ସେ ଏକମାତ୍ର ଅଜପାଳଙ୍କୁ ଛାଗମାନେ ଘେରି ରହିଥିବା ଦେଖିଲେ।
ଯଷ୍ଟିସ୍କନ୍ଧଂ ରେଣୁଭୃତଂ ଵ୍ଯାଧିଭିଃ ପରିଵାରିତମ୍ 4.71.
ଏକ ଲଠି ଧରିଥିବା, ଧୂଳିରେ ଢାକା, ରୋଗରେ ଘେରା ଏକ ଲୋକ।
ମହ୍ଯାମାଲିଖ୍ଯ ନାମାନି ଵିନିଘ୍ନିତଂ ଦ୍ଵିଷାଂ ଗଣମ୍
ମାଟି ଉପରେ ନାମ ଲେଖି, ଶତ୍ରୁମାନେ ସମାପ୍ତ ହେଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ହୃଷ୍ଟମନାଃ ପ୍ରାହ ଧୂମ୍ରାକ୍ଷୋ ରାଵଣୋଦିତମ୍
ଏହା ଦେଖି ଧୂମ୍ରାକ୍ଷ ଖୁସି ହୋଇ, ରାବଣଙ୍କ କଥା ଅନୁସାରେ କହିଲେ।
ପ୍ରେଷଯାମାସ ଧୂମ୍ରାକ୍ଷଂ ତତଃ କୃତ୍ଯଂ ସମାଦଧେ
ତାପରେ ସେ ଧୂମ୍ରାକ୍ଷଙ୍କୁ ପଠାଇଲେ, ଯିଏ ଦାୟିତ୍ୱ ନିଜେ ନେଲେ।
ଗଚ୍ଛ ଲଂକାଧିପସ୍ଥାନମାଚରସ୍ଵ ଯଥୋଚିତମ୍
ଲଙ୍କାର ରାଜାଙ୍କ ଗୃହକୁ ଯାଅ, ଯଥାଯୋଗ୍ୟ କାମ କର।
ଗତ୍ଵା ଚ କଂପଯାମାସ ସଗଣଂ ରାକ୍ଷସେଶ୍ଵରମ୍
ସେ ଯାଇ, ରାକ୍ଷସମାନେ ଓ ତାଙ୍କ ଦଳକୁ ଭୟଭୀତ କରିଦେଲେ।
ପ୍ରୋଵାଚ ତିଷ୍ଠତୁ ନୃପସ୍ତେନ ମେ ନ ପ୍ରଯୋଜନମ୍
ସେ କହିଲେ, 'ରାଜା ରୁହନ୍ତୁ, ମୋତେ ତାଙ୍କର କିଛି ଦରକାର ନାହିଁ।'
ତେନୈଷା ନିର୍ମିତା ଶାଂତିରଜପାଲେନ ଧୀମତା
ଏହି ଶାନ୍ତିକାର୍ଯ୍ୟ ବୁଦ୍ଧିମାନ ରଖାଳ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିଲା।
କାର୍ତିକେ ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷସ୍ଯ ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାଂ ରଜନୀମୁଖେ
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଦ୍ୱାଦଶୀ ରାତି ଆରମ୍ଭରେ,
ଵେଦ୍ଯଂତେ ରତ୍ନମାଲାଭୀ ରମ୍ଯେ ମାଲାନୁରଂଜିତେ
ମଣିମାଳାରେ ଶୋଭିତ ଏକ ସୁନ୍ଦର ସ୍ଥାନରେ ମାଳାମାନେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହେଲା।
ଵର୍ଦ୍ଧମାନତରୂତ୍ଥାଭିର୍ଦୀପିକାଭିର୍ହୁତାଶନମ୍ 4.71.
ବୃଦ୍ଧିଶୀଳ ଗଛର ଦୀପରେ ଅଗ୍ନି ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ହେଲା।
ପୁଷ୍ପୈରଭ୍ଯର୍ଚିତଂ ଦେଵଂ ସମାଲବ୍ଧଂ ଚ ଚନ୍ଦନୈଃ
ଦେବତାଙ୍କୁ ଫୁଲରେ ପୂଜା କରାଗଲା ଏବଂ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଯାଇଲା।
ଗନ୍ଧୈଃ ପୁଷ୍ପୈରଂଲକାରୈର୍ଵସ୍ତ୍ରୈ ରତ୍ନୈଶ୍ଚ ପୂଜିତୈଃ
ସୁଗନ୍ଧ, ଫୁଲ, ଆଭୂଷଣ, ବସ୍ତ୍ର ଓ ମଣିମାଳାରେ ସମ୍ମାନିତ ହେଲେ।
ଆଦିତ୍ଯଂ ଶଂକରଂ ଗୌରୀଂ ଯକ୍ଷଂ ଗଣପତିଂ ଗ୍ରହାନ୍
ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଶଙ୍କର, ଗୌରୀ, ଯକ୍ଷ, ଗଣେଶ ଓ ଗ୍ରହମାନେ—
ଗଵାଂ ନୀରାଜନଂ କୁର୍ଯାନ୍ମହିଷ୍ଯାଦେଶ୍ଚ ମଂଡଲମ୍
ଗାଈମାନେ ଓ ରାଣୀଙ୍କ ମଣ୍ଡଳରେ ଦୀପ ଦେଖାଇବା ଉଚିତ।
ତା ଗାଵଃ ପ୍ରସୁତା ଯାଂତି ସ୍ଵାପୀଡାସ୍ତବକାଂଗଦାଃ
ଯେଉଁ ଗାଈମାନେ ବଛା ଦେଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ମାଳା ଓ ଆଙ୍ଗୁରା ପିନ୍ଧି ଚାଲିଯାନ୍ତି।
ଅନୁଯାଂତି ସଗୋପାଲାଃ କାଲଯଂତୋ ଧନାନି ତେ
ଗୋପାଳମାନେ ସେମାନଙ୍କ ପଛରେ ଚାଲନ୍ତି, ନିଜ ଧନ ଗଣନା କରନ୍ତି।
ଏଵଂ କୋଲାହଲେ ଵୃତ୍ତେ ଗଵାଂ ନୀରାଜନୋତ୍ସଵେ
ଏଭଳି ଉତ୍ସବରେ, ଗାଈମାନେ ଦୀପ ଦେଖାଇବା ବେଳେ ଦେଖାଯାଉଥିବା କୋଳାହଳ।
ରାଜଚିହ୍ନାନି ସର୍ଵାଣି ଉଦ୍ଧୃତ୍ଯ ସ୍ଵଗୃହାଂଗଣେ
ସେ ରାଜାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଚିହ୍ନଗୁଡ଼ିକୁ ନିଜ ଘରର ଆଙ୍ଗଣରେ ଆଣିଥିଲେ।
ସିଂହାସନୋପଵିଷ୍ଟଶ୍ଚ ଶଂଖତୂର୍ଯାଦିନିସ୍ଵନୈଃ
ସିଂହାସନରେ ବସି, ଶଂଖ, ତୁରୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ରର ଧ୍ୱନି ଶୁଣାଯାଉଥିଲା।
ତତଃ ସ୍ତ୍ରୀଲକ୍ଷଣୈର୍ଯୁକ୍ତା ଵେଶ୍ଯା ଵାଥ କୁଲାଙ୍ଗନା 4.71.
ତାପରେ ନାରୀର ଚିହ୍ନରେ ଶୋଭିତ ଏକ ବେଶ୍ୟା କିମ୍ବା କୁଳୀନ ଜନନୀ ଥିଲେ।
ଶାଂତିରସ୍ତୁ ସମୃଦ୍ଧିଶ୍ଚ ଦ୍ଵିଜୈଶ୍ଚ ସ୍ଵଜନେନ ଚ
ସେଠାରେ ଶାନ୍ତି ଓ ସମୃଦ୍ଧି ହେଉ, ଦ୍ୱିଜମାନେ ଓ ନିଜ ଲୋକମାନେ ସହିତ।
ଏଵମେଷା ମହାଶାଂତିଃ ଖ୍ଯାତା ନୀରାଜନେ ଜନେ
ଏଭଳି ଭାବେ ଏହି ମହାଶାନ୍ତି କ୍ରିୟାକୁ ଲୋକମାନେ ନୀରାଜନ ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି।
ତେଷାଂ ରୋଗାଃ କ୍ଷଯଂ ଯାଂତି ସୁଭିକ୍ଷଂ ଵର୍ଦ୍ଧତେ ତଦା
ଏହା କରିଲେ ତାଙ୍କର ରୋଗ ନଶ୍ଟ ହୁଏ ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧି ବଢ଼େ।
ଲୋକାନାଵର୍ଦ୍ଧଯିତ୍ଵା ତୁ ଅଜପାଲଵରୋ ଯଥା
ଯେପରି ଉତ୍ତମ ଅଜାପାଳ ନିଜ ଲୋକଙ୍କୁ ବଢ଼ାଏ, ସେପରି ଏହି କ୍ରିୟା ମଧ୍ୟ ଲୋକଙ୍କୁ ବଢ଼ାଏ।
ଵର୍ଷେଵର୍ଷେ ପ୍ରଯୋକ୍ତଵ୍ଯା ଶାଂତିର୍ନୀରାଜନା ଇତି
ପ୍ରତିବର୍ଷ ଏହି ନୀରାଜନ ନାମକ ଶାନ୍ତି କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ।
ନୀରାଜଯଂତି ନଵମେଘନିଭଂ ହରିଂ ଯେ ଗୋବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ରଥଗଜାଂଶ୍ଚ ନରେଶଚିହ୍ନାନ୍
ଯେମାନେ ନବମେଘ ସଦୃଶ ଶ୍ୟାମ ହରି, ଗାଈ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ରଥ, ହାତୀ ଓ ରାଜଚିହ୍ନମାନେ ପାଇଁ ନୀରାଜନ କରନ୍ତି—
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣ ଉତ୍ତରପର୍ଵଣି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଯୁଧିଷ୍ଠିରସଂଵାଦେ ନୀରାଜନଦ୍ଵାଦଶୀଵ୍ରତଵର୍ଣନଂ ନାମୈକସପ୍ତତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ପୁରାଣର ଉତ୍ତରପର୍ବରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସଂବାଦରେ 'ନୀରାଜନ ଦ୍ୱାଦଶୀ ବ୍ରତ ବର୍ଣ୍ଣନ' ନାମକ ଏକାଉନସଠିଏ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।