ଲକ୍ଷ୍ମୀଃ ଶ୍ରୀଃ ସଂପଦା ପଦ୍ମା ମା ଵିଭୂତିର୍ହରିପ୍ରିଯା 4.68.
ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଶ୍ରୀ, ସମ୍ପଦ, ପଦ୍ମା, ମାୟା, ବିଭୂତି, ହରିଙ୍କ ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ
ଗାଯତ୍ରୀ ପ୍ରକୃତିଃ ସୃଷ୍ଟିଃ ସାଵିତ୍ରୀ ଵେଧସୋ ମତା ।। ରାଜ୍ଞୀ ଭାନୁମତୀ ସଂଜ୍ଞା ନିତ୍ଯଭା ଭାସ୍କରପ୍ରିଯା
ଗାୟତ୍ରୀ, ପ୍ରକୃତି, ସୃଷ୍ଟି, ସାବିତ୍ରୀ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସହଧର୍ମିଣୀ; ରାଜ୍ଞୀ, ଭାନୁମତୀ ନାମକ, ନିତ୍ୟ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳା, ଭାସ୍କରଙ୍କ ପ୍ରିୟା।
ଇତି ପଦ୍ମନାଭଶଂକରପିତାମହାର୍କ୍କାଦୀନ୍ସପ୍ରିଯାନ୍ପୂଜ୍ଯ
ଏପରିଭାବରେ ପଦ୍ମନାଭ, ଶଙ୍କର, ପିତାମହ, ଅର୍କ ଓ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଓ ପୂଜା କରିବା ପରେ,
ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାଂ ଚରତି ନରୋ ଵ୍ରତମେତଦ୍ଭକ୍ତିଭାଵିତୋ ଲୋକେ
ଏହି ପୂଜା ଓ ବ୍ରତକୁ ଯେଉଁ ଲୋକ ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିରେ ଭକ୍ତିଭାବରେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରେ,
ହରିହରହିରଣ୍ଯଗର୍ଭପ୍ରଭାକରାଣାଂ କ୍ରମେଣ ଲୋକେଷୁ
ଏହି ପୂଜାରେ ପ୍ରଥମେ ହରି, ପରେ ହର, ତାପରେ ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭ ଓ ପ୍ରଭାକରଙ୍କୁ କ୍ରମକ୍ରମେ ସମ୍ମାନ ଦିଆଯାଏ ।
ସ୍ତ୍ରୀପୁଂସୋର୍ଯଦି ଯୁଗ୍ମଂ ପୁରୁଷୋ ଵା ଯଦି ସମାଚରତି କଶ୍ଚିତ୍
ଯଦି କେହି ପୁରୁଷ ଏହି ବ୍ରତକୁ ଜଣେ ଜଣେ ନାରୀ ସହିତ କିମ୍ବା ଏକାକି କରେ,
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣ ଉତ୍ତରପର୍ଵଣି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଯୁଧିଷ୍ଠିରସଂଵାଦେ ହରିହରହିରଣ୍ଯଗର୍ଭପ୍ରଭାକରାଣାମଵିଯୋଗଵ୍ରତଂ ନାମାଷ୍ଟଷଷ୍ଟିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ପୁରାଣର ଉତ୍ତରପର୍ବରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସଂବାଦରେ 'ହରି, ହର, ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭ ଓ ପ୍ରଭାକରଙ୍କ ଅବିଯୋଗ ବ୍ରତ' ନାମକ ଅଷ୍ଟଷଷ୍ଠିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା ।
ଗୋଵତ୍ସଦ୍ଵାଦଶୀଵ୍ରତଵର୍ଣନମ୍ ତେନ ପାପେନ ମେ ଚିତ୍ତେ ଜୁଗୁପ୍ସାତୀଵ ଵର୍ତତେ
ଗୋବତ୍ସ ଦ୍ୱାଦଶୀ ବ୍ରତର ବର୍ଣ୍ଣନା । ସେହି ପାପର ଫଳରେ ମୋ ମନରେ ଗଭୀର ଘୃଣା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଛି ।
ତତ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣରାଜନ୍ଯଵୈଶ୍ଯଶୂଦ୍ରାଦଯୋ ହତାଃ
ସେଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ, ଶୂଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ ।
ତେଷାଂ ଵଧେନ ଯତ୍ପାପଂ ତନ୍ମେ ମର୍ମାଣି କୃଂତତି
ସେମାନଙ୍କୁ ମାରିବା ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ ପାପ ହେଲା, ସେହି ପାପ ମୋ ଦେହର ଗୁପ୍ତ ଅଂଶକୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉଛି ।
ଅସ୍ତି ପାର୍ଥ ମହାବାହୋ ପାଂଡଵାନାଂ ଧୁରଂଧର
ହେ ପାର୍ଥ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଆଧାର ତୁମେ,
ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଉଵାଚ କେଯଂ ଗୋଦ୍ଵାଦଶୀ ନାମ ଵିଧାନଂ ତତ୍ର କୀଦୃଶମ୍
ଯୁଧିଷ୍ଠିର ପଚାରିଲେ: ଏହି ଗୋଦ୍ୱାଦଶୀ ବ୍ରତ କଣ ଓ ଏହାର ବିଧି କେମିତି?
ଏତତ୍ସର୍ଵଂ ହରେ ବ୍ରୂହି ପାହି ମାଂ ନରକାର୍ଣଵାତ୍
ହେ ହରି, ଏହି ସବୁ କଥା ମୋତେ କୁହ, ଏବଂ ମୋତେ ନରକ ସମୁଦ୍ରରୁ ରକ୍ଷା କର ।
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ ତପଶ୍ଚଚାର ଵିପୁଲଂ ନାମଵ୍ରତଧରା ଗିରୌ
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: ବ୍ରତଧାରୀ ବ୍ୟକ୍ତି ପାହାଡ଼ରେ ଭାରି ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ ।
ହର୍ଷେଣ ମହତାଵିଷ୍ଟା ଦୈଵଦର୍ଶନକାଂକ୍ଷଯା
ସେ ଦେବତାଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇବା ଆଶାରେ ବଡ଼ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଯାଇଥିଲେ ।
ପାରିଯାତ୍ରେ ସିଦ୍ଧପାତ୍ରେ ରମ୍ଯେ ତଂଦୁଲିକାଶ୍ରମେ
ପାରିୟାତ୍ର ପାହାଡ଼ର ସିଦ୍ଧପାଟ ଅଞ୍ଚଳର ସୁନ୍ଦର ତାମ୍ବୁଳି ଆଶ୍ରମରେ,
ତାପସାରଣ୍ଯମତୁଲଂ ଦିଵ୍ଯକାନନମଂଡିତମ୍ 4.69.
ଅପୂର୍ବ ତାପସ୍ୟା ଅରଣ୍ୟରେ, ଦିବ୍ୟ ବନମାଳାରେ ଶୋଭିତ,
ଵଲ୍କଲାଜିନସଂଵୀତେର୍ଭୃଗୋରାଶ୍ରମମଂଡଲମ୍
ବଳ୍କଳ ଓ ଚର୍ମ ପିନ୍ଧିଥିବା ଭୃଗୁଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ମଣ୍ଡଳରେ,
ପ୍ରଶାଂତସିଂହହରିଣଂ ସର୍ଵଵସ୍ତୁଗତଦ୍ରୁମମ୍
ଶାନ୍ତ ସିଂହ, ହରିଣ ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ପଶୁପକ୍ଷୀ, ଗଛଗଛାଳି ଥିଲା ।
ସିଂହଵ୍ଯାଘ୍ରଗଜୈର୍ଭିନ୍ନଂ ହରିଣୈଃ ଶବରୈଃ ଶଶୈଃ
ସେଠି ସିଂହ, ବାଘ, ହାତୀ, ହରିଣ, ଶବର ଓ ଶଶକ ଦ୍ୱାରା ଅଞ୍ଚଳଟି ବିଭକ୍ତ ହୋଇଥିଲା ।
ତପସ୍ଯତା ତତ୍ର ତେଷାଂ ମୁନୀନାଂ ଦର୍ଶନାର୍ଥିନାମ୍
ସେଠାରେ ମୁନିମାନେ ଦର୍ଶନ ପାଇବାକୁ ଆଶା କରି ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ ଥିଲେ।
ବଭୂଵ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଵୃଦ୍ଧୋ ଜରାପାଂଡୁରମୂର୍ଦ୍ଧଜଃ ଉମାପି ଚକ୍ରେ ଗୋରୂପଂ ଶୃଣୁ ତତ୍ପାର୍ଥ ଯାଦୃଶମ୍
ସେତେବେଳେ ବୟସ୍କ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦେଖାଦେଲେ, ତାଙ୍କର କେଶ ପକା ଓ ଧଳା ଥିଲା। ଉମା ମଧ୍ୟ ଗାଈର ରୂପ ଧାରଣ କଲେ—ହେ ପାର୍ଥ, ଏହା କିପରି ହେଲା, ଶୁଣ।
କ୍ଷୀରୋଦତୋଯସଂଭୂତା ଯାଃ ପୁରାମୃତମଂଥନେ
ପୁରୁଣା କାଳରେ ଅମୃତ ମନ୍ଥନ ସମୟରେ ଯେଉଁମାନେ କ୍ଷୀରସାଗରରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ,
ନନ୍ଦା ସୁଭଦ୍ରା ସୁରଭୀ ସୁଶୀଲା ବହୁଲା ଇତି
ନନ୍ଦା, ସୁଭଦ୍ରା, ସୁରଭି, ସୁଶୀଳା ଓ ବହୁଳା—ଏହିମାନେ,
ଜମଦଗ୍ନିଭାରଦ୍ଵାଜଵଶିଷ୍ଠାସିତଗୌତମାଃ
ଜମଦଗ୍ନି, ଭାରଦ୍ୱାଜ, ବଶିଷ୍ଠ, ଅସିତ ଓ ଗୌତମ,
ଗୋମଯଂ ରୋଚନା ମୂତ୍ରଂ କ୍ଷୀରଂ ଦଧି ଘୃତଂ ଗଵାମ୍
ଗାଈର ଗୋବର, ହଳଦୀ, ମୁତ୍ର, ଦୁଧ, ଦହି ଓ ଘିଅ—ଏସବୁ ଗାଈରୁ ମିଳେ।
ଗୋମଯାଦୁତ୍ଥିତଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ବିଲ୍ଵଵୃକ୍ଷଃ ଶିଵପ୍ରିଯଃ ବୀଜାନ୍ଯୁତ୍ପଲପଦ୍ମାନାଂ ପୁନର୍ଜାତାନି ଗୋମଯାତ୍ ।। 4.69.
ଗୋବରରୁ ଶୁଭ ବିଲ୍ବ ଗଛ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି, ଯାହା ଶିବଙ୍କ ପ୍ରିୟ। ଗୋବରରୁ ପୁଣି ଉତ୍ପଳ ଓ ପଦ୍ମର ବୀଜ ଜନ୍ମ ନେଇଛି।
ଗୋରୋଚନା ଚ ମାଂଗଲ୍ଯା ପଵିତ୍ରା ସର୍ଵସାଧିକା ଆହାରଃ ସର୍ଵଦେଵାନାଂ ଶିଵସ୍ଯ ଚ ଵିଶେଷତଃ
ଗାଈର ହଳଦୀ ଅତି ମଙ୍ଗଳମୟ, ପବିତ୍ର ଓ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ। ଏହା ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ଖାଦ୍ୟ, ବିଶେଷକରି ଶିବଙ୍କର।
ଯଦ୍ବୀଜଂ ଜଗତଃ କିଞ୍ଚିତ୍ତଜ୍ଜ୍ଞେଯଂ କ୍ଷୀରସଂଭଵମ୍ ଘୃତାଦମୃତମୁତ୍ପନ୍ନଂ ଦେଵାନାଂ ତୃପ୍ତିକାରଣମ୍
ଏହି ସଂସାରରେ ଯେଉଁସବୁ ବୀଜ ଅଛି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଦୁଧରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ। ଘିଅରୁ ଅମୃତ ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ଯାହା ଦେବତାଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରେ।
ବ୍ରାହ୍ମଣାଶ୍ଚୈଵ ଗାଵଶ୍ଚ କୁଲମେକଂ ଦ୍ଵିଧା କୃତମ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଗାଈ—ଏମାନେ ଏକ ପରିବାର, କିନ୍ତୁ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ।