ଖେ ରୋହିଣୀ ଶଶଧରାଭିମତା ହିତା ଚ କିଂ କାରଣଂ ଶୃଣୁ ନରେନ୍ଦ୍ର ନିଵେଦଯାମି
ଆକାଶରେ ରୋହିଣୀ, ଚନ୍ଦ୍ରଧାରୀଙ୍କ ପ୍ରିୟା, ଶୁଭ ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ; ଏହାର କାରଣ କଣ? ରାଜା, ଶୁଣନ୍ତୁ, ମୁଁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି।
ଅଵିଯୋଗଵ୍ରତଵର୍ଣନମ୍ ଵିଧାନଂ ତସ୍ଯ କୀଦୃକ୍ଚ କିଂ ପୁଣ୍ଯଂ କାଽତ୍ର ଦେଵତା
ଅବିଯୋଗ ବ୍ରତର ବିବରଣା: ଏହାର ପ୍ରକ୍ରିୟା କଣ, କେଉଁ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ଏଠାରେ କେଉଁ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ?
ଅଵିଯୋଗଵ୍ରତଂ ନାମ ଵ୍ରତାନାମୁତ୍ତମୋତ୍ତମମ୍
ଅବିଯୋଗ ବ୍ରତ ନାମକ ବ୍ରତଗୁଡିକ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତମ।
ପ୍ରୌଷ୍ଠପଦେ ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷେ ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାଂ ପ୍ରାତରୁତ୍ଥିତଃ
ଭାଦ୍ରପଦ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷର ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନରେ, ପ୍ରଭାତରେ ଉଠିବା ଉଚିତ।
ହୃଦ୍ଯେ ରମ୍ଯେ ସୌଧତଟେ ହରିଂ ଲିଖ୍ଯେତ ମଣ୍ଡଲେ
ରମଣୀୟ ହୃଦୟସ୍ଥଳୀରେ, ମହଳର ଛାତରେ, ଏକ ମଣ୍ଡଳ ମଧ୍ୟରେ ହରିଙ୍କୁ ଚିତ୍ରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ତତ୍ରୈଵ ଚ ହରଂ ଗୌରୀଂ ସାଵିତ୍ରୀଂ ବ୍ରହ୍ମଣା ସହ
ସେଠାରେ ହରଙ୍କୁ ଗୌରୀଙ୍କ ସହିତ ଏବଂ ସାବିତ୍ରୀଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସହିତ ମଧ୍ୟ ଚିତ୍ରିତ କରିବା ଉଚିତ।
ଗଂଧୈଃ ପୁଷ୍ପୈଶ୍ଚ ଧୂପୈର୍ନୈଵେଦ୍ଯୈରର୍ଚଯେଦ୍ଯଥାଶକ୍ତ୍ଯା
ସେଠି ଗନ୍ଧ, ଫୁଲ, ଧୂପ ଏବଂ ନୈବେଦ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ନାରୀ ଵା ପୁରୁଷୋ ଵା ଅଵିଯୋଗମତିଂ ଦୃଢାଂ କୃତ୍ଵା
ନାରୀ ହେଉ କି ପୁରୁଷ, ଅଭିନ୍ନତା ଓ ଏକତାର ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ କରିବା ଉଚିତ।
ସହସ୍ରମୂର୍ଦ୍ଧା ପୁରୁଷଃ ପଦ୍ମନାଭୋ ଜନାର୍ଦନଃ
ସହସ୍ରମୁଣ୍ଡିତ ପୁରୁଷ, ପଦ୍ମନାଭ, ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ
ନାରାଯଣୋ ମଧୁଲିହୋ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଦାମୋହରୋ ହରିଃ
ନାରାୟଣ, ମଧୁପାନୀ, ବିଷ୍ଣୁ, ବନ୍ଧନ ଭଙ୍ଗ କରୁଥିବା, ହରିଙ୍କୁ
ଶ୍ରୀଧରଃ ପୁଂଡରୀକାକ୍ଷୋ ଵିଶ୍ଵରୂପସ୍ତ୍ରିଵିକ୍ରମଃ 4.68.
ଶ୍ରୀଧର, ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷ, ବିଶ୍ୱରୂପ, ତ୍ରିବିକ୍ରମଙ୍କୁ
ଵାସୁଦେଵୋ ହୃଷୀକେଶଃ କୃଷ୍ଣଃ ସକର୍ଷଣୋଽଚ୍ଯୁତଃ
ବାସୁଦେବ, ହୃଷୀକେଶ, କୃଷ୍ଣ, ସଙ୍କର୍ଷଣ, ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ
ନିତ୍ଯଂ ସ ମେ ଶୁଭଃ ପ୍ରୀତଃ ସଶ୍ରୀକଃ କେଶଶୂଲିନଃ
ସେ ନିତ୍ୟ ମଙ୍ଗଳମୟ, ପ୍ରସନ୍ନ ଓ ଶ୍ରୀସହିତ, ମୋତେ, ଜଟାଧାରୀ ଓ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀଙ୍କୁ ନିତ୍ୟ ଭଲ ରଖୁନ୍ତୁ।
ଈଶାନୋ ଭୈରଵଃ ଶୂଲୀ ତ୍ର୍ଯଂବକସ୍ତ୍ରିପୁରାଂତକଃ
ଈଶାନ, ଭୈରବ, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ, ତ୍ରୟମ୍ବକ, ତ୍ରିପୁରାସୁର ନାଶକଙ୍କୁ
ଶିଵଃ ଶର୍ଵୋ ମହାଦେଵୋ ରୁଦ୍ରୋ ଭୂତମହେଶ୍ଵରଃ
ଶିବ, ଶର୍ବ, ମହାଦେବ, ରୁଦ୍ର, ଭୂତମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ
ବ୍ରହ୍ମା ଶଂଭୁଃ ପ୍ରଭୁଃ ସ୍ରଷ୍ଟା ପୁଷ୍କରୀ ପ୍ରପିତାମହଃ
ବ୍ରହ୍ମା, ଶମ୍ଭୁ, ପ୍ରଭୁ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ପୁଷ୍କରୀ, ପ୍ରପିତାମହଙ୍କୁ
ଚତୁର୍ମୁଖଃ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତା ସ୍ଵଯଂଭୂଃ କମଲାସନଃ
ଚତୁର୍ମୁଖ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ସ୍ୱୟଂଭୂ, କମଳାସନଙ୍କୁ
ଆଦିତ୍ଯୋ ଭାସ୍କରୋ ଭାନୁଃ ସୂର୍ଯୋର୍କଃ ସଵିତା ରଵିଃ
ଆଦିତ୍ୟ, ଭାସ୍କର, ଭାନୁ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଅର୍କ, ସାବିତା, ରବିଙ୍କୁ
ପ୍ରଭାକରଃ ସପ୍ତସପ୍ତିସ୍ତରଣିଃ ସରଣିଃ ଖଗଃ
ପ୍ରଭାକର, ସାତଟି ଘୋଡ଼ା ଥିବା, ତରଣି, ସରଣି, ଖଗଙ୍କୁ
ନିକୁଂଭୋଃ ଵର୍ଣଭୋ ଦେଵଃ ସୁପ୍ରୀତୋଽସ୍ତୁ ସଦା ମମ
ନିକୁମ୍ଭ ଦେବ, ବର୍ଣ୍ଣଜନ୍ମା, ସଦା ମୋ ପ୍ରତି ସୁପ୍ରସନ୍ନ ରହନ୍ତୁ।
ଲକ୍ଷ୍ମୀଃ ଶ୍ରୀଃ ସଂପଦା ପଦ୍ମା ମା ଵିଭୂତିର୍ହରିପ୍ରିଯା 4.68.
ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଶ୍ରୀ, ସମ୍ପଦ, ପଦ୍ମା, ମାୟା, ବିଭୂତି, ହରିଙ୍କ ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ
ଗାଯତ୍ରୀ ପ୍ରକୃତିଃ ସୃଷ୍ଟିଃ ସାଵିତ୍ରୀ ଵେଧସୋ ମତା ।। ରାଜ୍ଞୀ ଭାନୁମତୀ ସଂଜ୍ଞା ନିତ୍ଯଭା ଭାସ୍କରପ୍ରିଯା
ଗାୟତ୍ରୀ, ପ୍ରକୃତି, ସୃଷ୍ଟି, ସାବିତ୍ରୀ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସହଧର୍ମିଣୀ; ରାଜ୍ଞୀ, ଭାନୁମତୀ ନାମକ, ନିତ୍ୟ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳା, ଭାସ୍କରଙ୍କ ପ୍ରିୟା।
ଇତି ପଦ୍ମନାଭଶଂକରପିତାମହାର୍କ୍କାଦୀନ୍ସପ୍ରିଯାନ୍ପୂଜ୍ଯ
ଏପରିଭାବରେ ପଦ୍ମନାଭ, ଶଙ୍କର, ପିତାମହ, ଅର୍କ ଓ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଓ ପୂଜା କରିବା ପରେ,
ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାଂ ଚରତି ନରୋ ଵ୍ରତମେତଦ୍ଭକ୍ତିଭାଵିତୋ ଲୋକେ
ଏହି ପୂଜା ଓ ବ୍ରତକୁ ଯେଉଁ ଲୋକ ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିରେ ଭକ୍ତିଭାବରେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରେ,
ହରିହରହିରଣ୍ଯଗର୍ଭପ୍ରଭାକରାଣାଂ କ୍ରମେଣ ଲୋକେଷୁ
ଏହି ପୂଜାରେ ପ୍ରଥମେ ହରି, ପରେ ହର, ତାପରେ ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭ ଓ ପ୍ରଭାକରଙ୍କୁ କ୍ରମକ୍ରମେ ସମ୍ମାନ ଦିଆଯାଏ ।
ସ୍ତ୍ରୀପୁଂସୋର୍ଯଦି ଯୁଗ୍ମଂ ପୁରୁଷୋ ଵା ଯଦି ସମାଚରତି କଶ୍ଚିତ୍
ଯଦି କେହି ପୁରୁଷ ଏହି ବ୍ରତକୁ ଜଣେ ଜଣେ ନାରୀ ସହିତ କିମ୍ବା ଏକାକି କରେ,
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣ ଉତ୍ତରପର୍ଵଣି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଯୁଧିଷ୍ଠିରସଂଵାଦେ ହରିହରହିରଣ୍ଯଗର୍ଭପ୍ରଭାକରାଣାମଵିଯୋଗଵ୍ରତଂ ନାମାଷ୍ଟଷଷ୍ଟିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ପୁରାଣର ଉତ୍ତରପର୍ବରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସଂବାଦରେ 'ହରି, ହର, ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭ ଓ ପ୍ରଭାକରଙ୍କ ଅବିଯୋଗ ବ୍ରତ' ନାମକ ଅଷ୍ଟଷଷ୍ଠିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା ।
ଗୋଵତ୍ସଦ୍ଵାଦଶୀଵ୍ରତଵର୍ଣନମ୍ ତେନ ପାପେନ ମେ ଚିତ୍ତେ ଜୁଗୁପ୍ସାତୀଵ ଵର୍ତତେ
ଗୋବତ୍ସ ଦ୍ୱାଦଶୀ ବ୍ରତର ବର୍ଣ୍ଣନା । ସେହି ପାପର ଫଳରେ ମୋ ମନରେ ଗଭୀର ଘୃଣା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଛି ।
ତତ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣରାଜନ୍ଯଵୈଶ୍ଯଶୂଦ୍ରାଦଯୋ ହତାଃ
ସେଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ, ଶୂଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ ।
ତେଷାଂ ଵଧେନ ଯତ୍ପାପଂ ତନ୍ମେ ମର୍ମାଣି କୃଂତତି
ସେମାନଙ୍କୁ ମାରିବା ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ ପାପ ହେଲା, ସେହି ପାପ ମୋ ଦେହର ଗୁପ୍ତ ଅଂଶକୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉଛି ।